Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο «κουρεύει» τα τεκμαρτά εισοδήματα: Μειώσεις 30% έως 70% για κατοικίες, ΙΧ και σκάφη με αναδρομική ισχύ από 1/1/2025

Μία από τις πιο καίριες μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αφορά την ανατροπή του τρόπου υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης, του πλασματικού δηλαδή εισοδήματος με βάση περιουσιακά στοιχεία και καταναλωτικές ανάγκες. Πάνω από 480.000 φορολογούμενοι φορολογούνταν επί δεκαετίες με υπερβολικά τεκμαρτά εισοδήματα. Το νέο καθεστώς αποσκοπεί στο να αποφορτίσει αυτούς που πλήρωναν, για «εισόδημα που ποτέ δεν είχαν».

Οι διατάξεις θα ισχύσουν αναδρομικά για το εισόδημα που αποκτάται από 1 Ιανουαρίου 2025, και οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στα εκκαθαριστικά που θα εκδοθούν την άνοιξη του 2026. Η «ψαλίδα» στο τεκμαρτό εισόδημα στις κατοικίες κυμαίνεται συνήθως γύρω στο -30 % για περιοχές με τιμές ζώνης κάτω των 2.800 €/τ.μ.. Σε περιοχές με τιμές ζώνης 2.800-4.999 €/τ.μ., η νέα προσαύξηση τεκμηρίου πέφτει στο 30% (από 40% σήμερα), και σε περιοχές άνω των 5.000 €/τ.μ. μειώνεται η προσαύξηση στο 58% αντί για 70%, οπότε η τεκμαρτή δαπάνη πέφτει συνολικά κατά 35 %. Τα ποσά που προκύπτουν για κατοικίες 80-400 τ.μ. υπολογίζονται με νέους συντελεστές ανά τ.μ. (π.χ. για 120 τ.μ., το τεκμήριο πέφτει από 5.800 € σε 4.040 €).

Στα αυτοκίνητα, η πλέον ριζική αλλαγή είναι η μετατόπιση από τον καθαρό υπολογισμό με κυβισμό σε σύστημα βάσει εκπομπών CO₂ για οχήματα που έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η Νοεμβρίου 2010. Τα τεκμήρια θα ξεκινούν από 2.000 € ως βάση για χαμηλές εκπομπές, με επιβαρύνσεις 30-60 €/γραμμάριο CO₂ για οχήματα με υψηλότερους ρύπους. Η μείωση στο τεκμήριο μπορεί να φτάσει έως 70 % για νέα αυτοκίνητα, ενώ για παλαιότερα οχήματα οι μειώσεις θα κινηθούν πιο μετρημένα.

Για τα σκάφη αναψυχής, οι μειώσεις αναμένονται γύρω στο 30 % για νεότερα σκάφη, ενώ για παλαιότερα θα εφαρμοστούν μειώσεις 15 % (5-10 έτη) και 30 % (άνω 10). Η πρόβλεψη εξαίρεσης ιστιοφόρων, που λαμβάνουν 50 % μείωση τεκμηρίου, διατηρείται.

Μια σημαντική καινούργια πρόβλεψη που συζητείται αφορά τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα, εξαιρούνται πλήρως από τον ελάχιστο όρο τεκμηρίου των 3.000 €.

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν

Οι ευνοημένοι θα είναι ιδιοκτήτες κατοικιών σε περιοχές με τιμές ζώνης χαμηλές ή μεσαίες, ιδιοκτήτες αυτοκινήτων χαμηλών εκπομπών ή ηλεκτρικών, αλλά και όσοι διατηρούν σκάφη μικρού μεγέθους ή παλαιότητας.

Αντίθετα, όσοι κατοικούν σε περιοχές με υψηλές τιμές ζώνης, έχουν μεγάλα πολυτελή οχήματα με ρύπους ή μεγάλου μήκους σκάφη, ενδέχεται να βιώσουν μικρότερη ανακούφιση ή και σχετική επιβάρυνση, ειδικά εάν οι νέοι συντελεστές δεν αντισταθμίζουν τα υφιστάμενα τεκμήρια.

Συνολικά, εκτιμάται ότι περίπου 477.000 φορολογούμενοι θα ωφεληθούν από τις αλλαγές αυτές.

Η μεταρρύθμιση επιχειρεί να ανακουφίσει χιλιάδες νοικοκυριά που ήταν «παγιδευμένα» σε υπερβολικές τεκμαρτές φορολογικές επιβαρύνσεις, πολλές φορές χωρίς πραγματικό εισόδημα που να τις δικαιολογεί.