Μείωση χρέους, άνοδος παραγωγικότητας: Η Ελλάδα σε νέα τροχιά

Μείωση του δημοσίου χρέους συνδέεται με αύξηση της παραγωγικότητας και των επενδύσεων, όπως δείχνει ανάλυση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής για την περίοδο 2009-2019.

Προϋπολογισμός 2026 – Κυριάκος Πιερρακάκης: «Δεν θα μεταφέρουμε ξανά το χρέος στη νέα γενιά»

Σύμφωνα με την εμπειρική μελέτη, η αύξηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά 78 ποσοστιαίες μονάδες συνδέθηκε με απώλεια συνολικής παραγωγικότητας 13,1% και παραγωγικότητας της εργασίας 12,7% σε σχέση με τη μακροχρόνια τάση. Ο επικεφαλής του Γραφείου, Γιάννης Τσουκαλάς, επισημαίνει ότι το «ασφαλές» επίπεδο χρέους είναι περίπου 100% του ΑΕΠ.

Πιερρακάκης: Κάτω από το 120% του ΑΕΠ το ελληνικό χρέος έως το τέλος της δεκαετίας

Το πλήγμα στις ιδιωτικές επενδύσεις

Η αύξηση του χρέους μειώνει σημαντικά τις ιδιωτικές επενδύσεις, καθώς η μετάβαση σε «καθεστώς υψηλού χρέους» συνοδεύεται από πτώση του ποσοστού τους στο ΑΕΠ από 13,8% σε 8,9%.

Δύο βασικοί μηχανισμοί εξηγούν την επίδραση αυτή:

Αύξηση κόστους χρηματοδότησης: Η διόγκωση του χρέους και η επιδείνωση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας αυξάνουν τα ασφάλιστρα κινδύνου και τα επιτόκια δανεισμού, περιορίζοντας την πρόσβαση του ιδιωτικού τομέα σε κεφάλαια.

Στρεβλώσεις στη χρηματοδότηση: Υψηλό χρέος οδηγεί σε αυξημένους φόρους και περικοπές παραγωγικών δημοσίων δαπανών, μειώνοντας την καθαρή απόδοση του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Η μείωση των ιδιωτικών επενδύσεων περιορίζει το ΑΕΠ τόσο άμεσα, μέσω της συνολικής ζήτησης, όσο και έμμεσα, μέσω της παραγωγικότητας. Χαμηλότερα ποσοστά επένδυσης επιβραδύνουν την κεφαλαιακή εμβάθυνση και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, περιορίζοντας την παραγωγικότητα της εργασίας.

Κατώφλι χρέους και παραγωγικότητα

Η ανάλυση δείχνει ότι για λόγο χρέους-ΑΕΠ κάτω από 105,33%, η αύξηση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα μειώνει τη συνολική παραγωγικότητα κατά 0,06 μονάδες. Πάνω από αυτό το όριο, η ίδια αύξηση οδηγεί σε πτώση 0,24 μονάδων, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσια αρνητική επίδραση. Η συνολική απώλεια παραγωγικότητας για την περίοδο 2009-2019 υπολογίζεται σε 13,1%.

Επιπτώσεις στους μισθούς και πολιτική χρέους

Η μείωση του χρέους ταυτόχρονα με την ενίσχυση της παραγωγικότητας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των μισθών, σύμφωνα με την Έκθεση Γραφείου Προϋπολογισμού (Ιούνιος 2024).

Η πρόωρη αποπληρωμή χρέους 5,29 δισ. ευρώ από το Greek Loan Facility αποτελεί θετικό βήμα. Μειώνει το χρέος, περιορίζει τους μελλοντικούς τόκους, ενισχύει την πιστοληπτική αξιολόγηση και επιτρέπει στην οικονομία να επιστρέψει ταχύτερα σε επίπεδα χρέους όπου η αρνητική σχέση με την παραγωγικότητα εξασθενεί.