Τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημοσιονομική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κρούει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), προειδοποιώντας ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις το δημόσιο χρέος των κρατών-μελών θα μπορούσε να εκτιναχθεί σε μη βιώσιμα επίπεδα μέσα στις επόμενες δεκαετίες.
ΔΝΤ και ΕΚΤ σε συναγερμό: Ομόλογα, πετρέλαιο και πληθωρισμός ταράζουν την παγκόσμια οικονομία
Σε έγγραφο που παρουσιάστηκε το Σάββατο στους υπουργούς Οικονομικών της Ε.Ε., κατά την άτυπη σύνοδό τους στη Λευκωσία, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα βρεθούν αντιμέτωπες με τεράστιες δαπάνες έως το 2040, κυρίως στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και των συντάξεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, εάν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα, το δημόσιο χρέος της «μέσης» ευρωπαϊκής χώρας ενδέχεται να αγγίξει το 130% του ΑΕΠ έως το 2040, σχεδόν διπλασιάζοντας τα σημερινά επίπεδα.
Οι προτάσεις του ΔΝΤ
Το Ταμείο εισηγείται ένα ευρύ πακέτο μεταρρυθμίσεων, το οποίο συνδυάζει διαρθρωτικές αλλαγές, δημοσιονομική εξυγίανση και ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Μεταξύ άλλων, προτείνεται:
η διευκόλυνση της μετακίνησης εργαζομένων εντός της Ε.Ε. ώστε να καλύπτονται τα κενά στην αγορά εργασίας,
η ενοποίηση των ευρωπαϊκών αγορών ενέργειας,
η απλοποίηση και εναρμόνιση της νομοθεσίας μεταξύ των κρατών-μελών,
η διοχέτευση ιδιωτικών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο,
καθώς και η παροχή κρατικών εγγυήσεων για επενδύσεις υψηλού ρίσκου που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ασφαλιστικό σύστημα, με το ΔΝΤ να θεωρεί αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Στο τραπέζι και ο κοινός δανεισμός
Το ΔΝΤ υποστηρίζει επίσης ότι η άμυνα, η ενέργεια και η καινοτομία θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά» και να χρηματοδοτούνται μέσω κοινών ευρωπαϊκών δανεισμών.
Ωστόσο, η προοπτική κοινής έκδοσης χρέους εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις εντός της Ένωσης. Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία εμφανίζονται θετικές, ενώ η Γερμανία και αρκετά κράτη της Βόρειας Ευρώπης εξακολουθούν να αντιτίθενται σθεναρά.
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε στο Reuters ότι το θέμα του κοινού δανεισμού θα βρεθεί στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών συζητήσεων τους επόμενους μήνες, αναγνωρίζοντας πως υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
Προειδοποίηση για «αποφυγή των προβλημάτων»
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι ακόμη και με φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε δημοσιονομική προσαρμογή ώστε να επαναφέρουν το χρέος σε καθοδική πορεία.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η μέχρι σήμερα πρακτική της αναβολής δύσκολων αποφάσεων δεν μπορεί να συνεχιστεί.
«Η προσέγγιση της αποφυγής των προβλημάτων έχει φτάσει στα όριά της και απαιτείται πλέον μια πιο στρατηγική απάντηση στις αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις», σημειώνει χαρακτηριστικά το Ταμείο, τονίζοντας ότι οι αποσπασματικές ή επιφανειακές αλλαγές δεν θα επαρκέσουν για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της επόμενης δεκαπενταετίας.
Μ.Η.Τ. 242183