Οι επίμονες πιέσεις σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και μεταφορές απειλούν να κρατήσουν τον πληθωρισμό πάνω από τους στόχους έως και το 2027
Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ αναδιαμορφώνουν τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, θέτοντας τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες μπροστά σε ένα νέο και ιδιαίτερα σύνθετο δίλημμα. Σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank Research, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει η τιμή του πετρελαίου Brent, αλλά για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνουν αυξημένα τα πραγματικά ενεργειακά κόστη που επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο πετρέλαιο. Οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου, τα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου στη ναυτιλία, οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν ένα περιβάλλον επίμονων πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες ενδέχεται να παραμείνουν ενεργές ακόμη και αν αποκλιμακωθούν οι τιμές του αργού.
Το βασικό σενάριο: Αποκλιμάκωση με παρατεταμένες τριβές
Οι οικονομολόγοι της Eurobank θεωρούν ως επικρατέστερο σενάριο μια σταδιακή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μετά από διπλωματική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση.
Οι διαδικασίες ασφαλείας, τα αυξημένα κόστη ασφάλισης, οι περιορισμοί στις μεταφορές LNG και οι καθυστερήσεις στη ναυσιπλοΐα αναμένεται να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τις τιμές φυσικού αερίου και τα μεταφορικά κόστη. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών και κατά το 2027.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι το σοκ μεταδίδεται στην οικονομία μέσω τριών βασικών καναλιών: της άμεσης επίδρασης στις τιμές ενέργειας, της έμμεσης μετακύλισης του αυξημένου κόστους σε αγαθά και υπηρεσίες και, τέλος, των δευτερογενών επιδράσεων σε μισθούς και πληθωριστικές προσδοκίες.
Η ΕΚΤ βρίσκεται στη δυσκολότερη θέση
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται ως η πλέον εκτεθειμένη μεταξύ των μεγάλων κεντρικών τραπεζών. Η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωζώνης και η ανάγκη διατήρησης της αξιοπιστίας της μετά το πληθωριστικό σοκ του 2021-2022 περιορίζουν τα περιθώρια ανοχής απέναντι στις νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Η Eurobank εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και ενδεχομένως σε μία ακόμη κίνηση αργότερα μέσα στο έτος. Στο βασικό σενάριο, το τελικό επιτόκιο διαμορφώνεται μεταξύ 2,50% και 2,75%.
Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, η ΕΚΤ ενδέχεται να κινηθεί ακόμη πιο επιθετικά, ενώ σε ένα ακραίο σενάριο πλήρους κλιμάκωσης της σύγκρουσης θα αναγκαστεί να δώσει προτεραιότητα στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αξιοποιώντας εργαλεία στήριξης της αγοράς.
Fed και Τράπεζα της Αγγλίας ακολουθούν διαφορετική πορεία
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας, καθώς η αμερικανική οικονομία είναι λιγότερο εξαρτημένη από τις ενεργειακές ροές μέσω του Ορμούζ. Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέκεται από τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούν οι εμπορικοί δασμοί.
Στο βασικό σενάριο, η Fed διατηρεί αμετάβλητα τα επιτόκια, διατηρώντας όμως αυστηρή στάση απέναντι στον πληθωρισμό. Το τελικό επιτόκιο εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 3,75% και 4,00%.
Η Τράπεζα της Αγγλίας βρίσκεται σε ενδιάμεση θέση. Η προγραμματισμένη αναπροσαρμογή του ενεργειακού πλαφόν στο τρίτο τρίμηνο αναμένεται να οδηγήσει σε νέα άνοδο του πληθωρισμού, ενώ η επίμονη αύξηση των τιμών στις υπηρεσίες ενισχύει τον κίνδυνο δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων. Υπό αυτές τις συνθήκες, το βασικό σενάριο προβλέπει επιτόκια μεταξύ 4,00% και 4,25%.
Οι κίνδυνοι παραμένουν ενεργοί
Η Eurobank καταλήγει ότι το βασικό σενάριο παραμένει αυτό της σταδιακής αποκλιμάκωσης, αλλά με πληθωρισμό που θα παραμείνει υψηλότερος του στόχου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές πιθανόν να χρειαστεί να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων για περισσότερο χρόνο από ό,τι προεξοφλούσαν πριν από την κρίση στο Ορμούζ.
Η διάρκεια της ενεργειακής αναστάτωσης και όχι η κορύφωση των τιμών θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο.
Διαβάστε επίσης: ΕΚΤ και επιτόκια: Φόβοι για λάθος πολιτική που μπορεί να οδηγήσει την Ευρώπη σε ύφεση
Μ.Η.Τ. 242183