Δάνεια και καταθέσεις δύο ταχυτήτων: Επιχειρήσεις στο επίκεντρο της τραπεζικής ροής – Εκτός ρυθμού νοικοκυριά και μικροί επαγγελματίες
Η τραπεζική ρευστότητα κινείται πλέον με ξεκάθαρο προσανατολισμό τις επιχειρήσεις. Τα στοιχεία του Μαΐου δείχνουν ισχυρή επιτάχυνση της χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα, άλμα στις επιχειρηματικές καταθέσεις και μια επιτοκιακή «ψαλίδα» που παραμένει προκλητικά ανοιχτή ανάμεσα σε όσα πληρώνουν οι δανειολήπτες και σε όσα εισπράττουν οι καταθέτες.
Η εικόνα είναι διπλή. Από τη μία, οι επιχειρήσεις αντλούν νέο τραπεζικό χρήμα και ταυτόχρονα συσσωρεύουν σημαντικά διαθέσιμα στους λογαριασμούς τους. Από την άλλη, νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις κινούνται πολύ πιο αργά, μένοντας στην περιφέρεια της πιστωτικής επέκτασης.
Το τραπεζικό χρήμα κατευθύνεται στις επιχειρήσεις
Τον Μάιο του 2026, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε στο 4,6%, από 3,9% τον Απρίλιο. Η καθαρή μηνιαία ροή γύρισε θετικά κατά 1,644 δισ. ευρώ, μετά την αρνητική ροή 1,081 δισ. ευρώ του προηγούμενου μήνα.
Το πραγματικό βάρος, όμως, πέφτει στον ιδιωτικό τομέα. Η χρηματοδότηση προς ιδιώτες και επιχειρήσεις αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 7,4%, από 6,8% τον Απρίλιο, με θετική καθαρή ροή 1,315 δισ. ευρώ. Σχεδόν όλο αυτό το ποσό πήγε στις επιχειρήσεις.
Η καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τον επιχειρηματικό τομέα διαμορφώθηκε στα 1,285 δισ. ευρώ, ενώ έναν μήνα νωρίτερα ήταν αρνητική κατά 1,150 δισ. ευρώ. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των επιχειρηματικών δανείων ανέβηκε στο 9,8%, από 8,8% τον Απρίλιο, επιβεβαιώνοντας ότι η πιστωτική επέκταση περνά κυρίως μέσα από τις εταιρικές χορηγήσεις.
Στις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, η χρηματοδότηση αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 9,8%, με θετική μηνιαία ροή 427 εκατ. ευρώ. Ακόμη πιο έντονη ήταν η κίνηση στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπου η καθαρή ροή έφθασε τα 858 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής εκτινάχθηκε στο 9,2%, από 2,8%.
Στην άλλη πλευρά, οι μικρότεροι παίκτες παραμένουν εκτός του βασικού κύματος. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες και οι ατομικές επιχειρήσεις εμφάνισαν αρνητική καθαρή ροή 9 εκατ. ευρώ, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να παραμένει στο -2%. Τα νοικοκυριά κινήθηκαν ακόμη πιο συγκρατημένα, με θετική ροή μόλις 39 εκατ. ευρώ και ετήσια αύξηση 2,7%.
Καταθέσεις-ρεκόρ από τις επιχειρήσεις, χαμηλή δυναμική στα νοικοκυριά
Η ίδια εικόνα δύο ταχυτήτων αποτυπώνεται και στις καταθέσεις. Το σύνολο των καταθέσεων της εγχώριας οικονομίας αυξήθηκε τον Μάιο κατά 5,063 δισ. ευρώ, μετά τη μικρή μείωση των 34 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης ανέβηκε στο 8,1%, από 6,4%.
Ο μοχλός της αύξησης ήταν σχεδόν αποκλειστικά οι επιχειρήσεις. Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα ενισχύθηκαν κατά 5,313 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 4,973 δισ. ευρώ προήλθαν από επιχειρηματικούς λογαριασμούς. Με άλλα λόγια, σχεδόν ολόκληρη η αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων τον Μάιο γράφτηκε από τις επιχειρήσεις.
Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των επιχειρηματικών καταθέσεων εκτινάχθηκε στο 18,7%, από 10,8% τον Απρίλιο. Οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αύξησαν τις καταθέσεις τους κατά 4,582 δισ. ευρώ, μετά τη μείωση 1,075 δισ. ευρώ του προηγούμενου μήνα, ενώ οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρόσθεσαν ακόμη 390 εκατ. ευρώ.
Αντίθετα, τα νοικοκυριά κινήθηκαν σαφώς πιο χαμηλά. Οι καταθέσεις τους αυξήθηκαν κατά 340 εκατ. ευρώ, έναντι αύξησης 869 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός παρέμεινε αμετάβλητος στο 4,1%.
Η διαφορά είναι κρίσιμη. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται με ενισχυμένα ταμειακά διαθέσιμα και αυξημένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ενώ τα νοικοκυριά καταγράφουν μικρότερη δυνατότητα αποταμίευσης και περιορισμένη συμμετοχή στη νέα τραπεζική ροή.
Η μεγάλη «ψαλίδα» επιτοκίων και το κόστος του χρήματος
Πίσω από την αύξηση δανείων και καταθέσεων υπάρχει ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό στοιχείο: η επιτοκιακή απόσταση ανάμεσα στο χρήμα που δανείζουν οι τράπεζες και στο χρήμα που πληρώνουν στους καταθέτες.
Τον Μάιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων παρέμεινε στο 0,35%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 4,65%. Έτσι, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και νέων δανείων διαμορφώθηκε στις 4,30 ποσοστιαίες μονάδες.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στους λογαριασμούς μίας ημέρας. Για τις επιχειρήσεις, το μέσο επιτόκιο καταθέσεων μίας ημέρας κινήθηκε στο 0,09%, την ώρα που το κόστος νέου δανεισμού παρέμενε πολλαπλάσιο.
Αυτό σημαίνει ότι η τραπεζική ρευστότητα αυξάνεται, αλλά δεν διαχέεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Οι επιχειρήσεις συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των νέων δανείων και των νέων καταθέσεων, οι μικρότερες επαγγελματικές κατηγορίες παραμένουν στάσιμες ή αρνητικές, ενώ οι καταθέτες εξακολουθούν να βλέπουν πολύ χαμηλές αποδόσεις στα χρήματά τους.
Διαβάστε επίσης: Τράπεζες: Πώς οι προθεσμιακές καταθέσεις γίνονται επενδυτικά προϊόντα
Μ.Η.Τ. 242183