Σε τροχιά σταθερής υποχώρησης κινούνται οι προθεσμιακές καταθέσεις τους τελευταίους δώδεκα μήνες, καθώς ολοένα και περισσότεροι αποταμιευτές επιλέγουν να απομακρύνουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις μέσω εναλλακτικών επενδυτικών επιλογών. Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνεται στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία περίπου 6 δισ. ευρώ διοχετεύθηκαν μέσα στο 2025 σε αμοιβαία κεφάλαια, εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου και εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2025-2026.
Παρά τη στροφή προς επενδυτικά προϊόντα, οι συνολικές καταθέσεις των νοικοκυριών εξακολουθούν να παρουσιάζουν άνοδο σε ετήσια βάση. Στο διάστημα Ιανουαρίου – Απριλίου 2026 καταγράφηκε μικρή σωρευτική μείωση ύψους 200 εκατ. ευρώ, αισθητά περιορισμένη σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, όταν η υποχώρηση είχε φτάσει το 1 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος κατά τη διάρκεια του 2025, γεγονός που ενίσχυσε τον ετήσιο ρυθμό αύξησης των καταθέσεων. Τον Απρίλιο του 2026 οι καταθέσεις των νοικοκυριών ανήλθαν στα 154,7 δισ. ευρώ, έναντι 148,7 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 4,1%. Για λόγους σύγκρισης, ο αντίστοιχος ρυθμός διαμορφωνόταν στο 3,5% τον Δεκέμβριο του 2025 και στο 2,4% στο τέλος του 2024. Τα στοιχεία για τον Μάιο αναμένεται να δημοσιοποιηθούν από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 3 Ιουλίου.
Τα αρνητικά πραγματικά επιτόκια ωθούν τις αποταμιεύσεις εκτός τραπεζών
Παρότι οι τραπεζικές καταθέσεις διατηρούν ανοδική πορεία, η παραμονή των πραγματικών επιτοκίων σε αρνητικό έδαφος τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει τις επιλογές των αποταμιευτών. Με τις αποδόσεις των τραπεζικών προϊόντων να παραμένουν χαμηλές, σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεων κατευθύνεται πλέον σε προϊόντα που προσφέρουν καλύτερες προοπτικές απόδοσης.
Σύμφωνα με τους χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς της Τράπεζας της Ελλάδος, οι καθαρές επενδύσεις των ελληνικών νοικοκυριών σε μερίδια επενδυτικών οργανισμών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, προσέγγισαν τα 6 δισ. ευρώ μέσα στο 2025.
Υποχώρηση και στις επιχειρηματικές καταθέσεις στο πρώτο τετράμηνο
Μείωση παρουσίασαν στο πρώτο τετράμηνο του έτους και οι καταθέσεις των επιχειρήσεων, χωρίς όμως να ανατραπεί η ισχυρή ετήσια δυναμική τους. Από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2026 οι επιχειρηματικές καταθέσεις περιορίστηκαν κατά 4 δισ. ευρώ, έναντι πτώσης 3,8 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην εποχικότητα που χαρακτηρίζει κάθε χρόνο τις επιχειρηματικές καταθέσεις κατά τους πρώτους μήνες, αλλά και στη μικρότερη καθαρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με τη συγκρατημένη πορεία του κύκλου εργασιών τους. Παρ’ όλα αυτά, σε ετήσια βάση οι επιχειρηματικές καταθέσεις εξακολουθούν να αυξάνονται με διψήφιο ρυθμό. Τον Απρίλιο του 2026 ανήλθαν στα 50,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 11,6%, έναντι 11,1% στο τέλος του 2025.
Οι προθεσμιακές συνεχίζουν την καθοδική πορεία
Η υποχώρηση των προθεσμιακών καταθέσεων, η οποία ξεκίνησε την άνοιξη του 2025, συνεχίζεται, καθώς οι αποταμιευτές στρέφονται σε άλλες επιλογές αντίστοιχου επενδυτικού κινδύνου αλλά με υψηλότερες αποδόσεις. Την ίδια στιγμή ενισχύονται οι καταθέσεις ταμιευτηρίου, οι οποίες αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης του τραπεζικού συστήματος.
Σύμφωνα με την Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, περίπου το 77% των καταθέσεων του μη χρηματοπιστωτικού ιδιωτικού τομέα βρίσκεται σε λογαριασμούς άμεσης πρόσβασης, δηλαδή διάρκειας μίας ημέρας. Στο πρώτο τετράμηνο του 2026 η συνολική μείωση των καταθέσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων προήλθε τόσο από τις προθεσμιακές καταθέσεις, οι οποίες μειώθηκαν κατά 2,2 δισ. ευρώ, όσο και από τις καταθέσεις μίας ημέρας, που υποχώρησαν κατά περίπου 2 δισ. ευρώ.
Σε επίπεδο δωδεκαμήνου, ωστόσο, οι καταθέσεις μίας ημέρας συνεχίζουν να εμφανίζουν θετικό ρυθμό μεταβολής, ο οποίος επιταχύνθηκε στο 8,2% τον Απρίλιο του 2026 από 7,5% στο τέλος του προηγούμενου έτους. Αντίθετα, οι προθεσμιακές καταθέσεις εξακολουθούν να κινούνται σε αρνητικό έδαφος από τον Απρίλιο του 2025, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να διαμορφώνεται στο -1,2% τον Απρίλιο του 2026, έναντι -0,8% τον Δεκέμβριο του 2025.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη μείωση των επιτοκίων πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία συμπίεσε τις αποδόσεις των προθεσμιακών προϊόντων και ενίσχυσε το ενδιαφέρον των νοικοκυριών για επενδυτικές λύσεις, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια.
Παράλληλα, το πλεονέκτημα που προσφέρουν οι προθεσμιακές καταθέσεις έναντι των λογαριασμών ταμιευτηρίου έχει περιοριστεί αισθητά. Η διαφορά επιτοκίου μεταξύ των καταθέσεων έως ενός έτους και των λογαριασμών μίας ημέρας μειώθηκε μέσα στο 2025 κατά 56 μονάδες βάσης, από 1,62% στο 1,06%, ενώ στο πρώτο τετράμηνο του 2026 παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη, κοντά στο 1,1%.
Με τόσο μικρή διαφορά στις αποδόσεις, η μεταφορά χρημάτων από λογαριασμούς ταμιευτηρίου σε προθεσμιακές καταθέσεις δεν αποτελεί ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή για τους περισσότερους αποταμιευτές. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων, σύμφωνα με τα οποία το 71% των καταθετών διατηρεί υπόλοιπα έως 1.000 ευρώ στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου. Επιπλέον, το 13% διαθέτει ποσά από 1.001 έως 5.000 ευρώ, το 13,7% διατηρεί καταθέσεις μεταξύ 5.001 και 50.000 ευρώ, το 1,5% έχει υπόλοιπα έως 100.000 ευρώ, ενώ μόλις το 0,8% διαθέτει καταθέσεις που υπερβαίνουν το όριο αυτό.
Διαβάστε επίσης: Η επιστροφή των επενδυτών στα αμοιβαία κεφάλαια – Ποιοι και πόσα έχουν επενδύσει το 2026
Μ.Η.Τ. 242183