ΚΕΠΕ/Χαμηλότερους μισθούς: Ο επίσημος φορέας που τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Οικονομικών, το ΚΕΠΕ, αντλώντας υλικό από τις στατιστικές Αρχές (τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή), «ζωγραφίζει» μια μαύρη-κατάμαυρη εικόνα για τη μισθωτή εργασία στην Ελλάδα.
Ευρωζώνη: Φρενάρει η αύξηση των μισθών
Μείωση 23,7% από το 2009
Μείον 23,7% είναι η μείωση της πραγματικής (όχι ονομαστικής, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης που είναι ο τρόπος με τον οποίο μετριέται η αξία του χρήματος σε κάθε χώρα) ωριαίας αμοιβής εργασίας στην Ελλάδα, από το 2009 έως σήμερα. Οι αμοιβές άρχισαν να πέφτουν οριακά το 2009 και το 2010, παρουσίασαν μια απότομη «βουτιά» από το 2011, η οποία διήρκεσε μέχρι και το τέλος του 2015, μετά άρχισαν να ανακάμπτουν (πολύ) ελαφρώς και… άρχισαν να πέφτουν ξανά από το 2019.
Διορισμοί: Οι μισθοί των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών
Αξίζει να σημειώσουμε ότι από το 2009, μόνο σε επτά από τις 27 ευρωπαϊκές χώρες οι πραγματικές αμοιβές έχουν πέσει. Σε Γαλλία και Βέλγιο η πτώση είναι οριακή, μικρότερη του 1%. Σε Ολλανδία, Κύπρο και Ιταλία η πτώση είναι περί του 3%. Στην Ουγγαρία του Ορμπάν η πτώση φτάνει στο 15%. Και… μακράν μπροστά, η Ελλάδα.
Και μπορεί η «μερίδα του λέοντος» της πτώσης να αφορά στην πρώτη περίοδο των μνημονίων (2011-2015), όταν και η πραγματικές αμοιβές έπεσαν περί το 22%, αλλά η Ελλάδα έχει τραγική «τύχη» να είναι Η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. των 27, όπου οι αμοιβές πέφτουν μετά το 2019.
Όλες οι χώρες (ακόμη και η Ουγγαρία, που έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση από το 2009 μετά την Ελλάδα) έχουν θετικό πρόσημο μετά το 2019 και μάλιστα οι περισσότερες αρκετά υψηλό -οι μισές διψήφιο. Η Ελλάδα της «ανάπτυξης» είναι η μόνη που έχει πτώση που πλησιάζει το 5% τα τελευταία.
Η σύγκριση γίνεται με τη Βουλγαρία
Στην έρευνα του ΚΕΠΕ, η σύγκριση γίνεται με τη Βουλγαρία, αλλά δεν ήταν οι βουλγάρικοι μισθοί οι χαμηλότεροι της Ε.Ε. την προηγούμενη τριετία, οι μισθοί στη Σλοβακία ήταν. Η Βουλγαρία έχει ξεπεράσει την Ελλάδα, μαζί με τη Ρουμανία, από το 2020, πέρυσι μόνο η Σλοβακία παρέμενε κάτω από την Ελλάδα. Φέτος ξεπεράσαμε (στοιχεία 2023) και τη Σλοβακία και είμαστε υπερήφανοι τελευταίοι μισθολογικά σε ολόκληρη την Ευρώπη των «27». Η Ελλάδα, θυμίζουμε, το 2009 ήταν 12η χώρα σε επίπεδο μισθών στην Ε.Ε. σε πραγματικές τιμές και ο μέσος ελληνικός μισθός ήταν κοντά στο 80% του μέσου ευρωπαϊκού. Σήμερα, είμαστε 27οι στους 27 και ο μέσος μισθός μας είναι στο 57% του μέσου ευρωπαϊκού.
Δουλεύουμε περισσότερο
Πρακτικά, η όποια ανάκαμψη μετά την πανδημία δεν έχει βρει κανένα θετικό αντίκτυπο στο πορτοφόλι του μέσου Έλληνα. Και κυρίως του μισθωτού. Παράλληλα, αυξάνεται διαρκώς ο χρόνος εργασίας, κάτι που δε βρίσκει αντιστοιχία στην αύξηση των αμοιβών.
Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η αύξηση των ωρών εργασίας στην Ελλάδα φαίνεται ότι διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη μείωση του καταβαλλόμενου ωρομισθίου. Από το 2020, οπότε και καταγράφηκε καθίζηση των συνολικών ωρών εργασίας σε όλη την Ε.Ε. «27» λόγω των μέτρων περιορισμού της πανδημίας, έως και το 2023, η μέση αύξηση των ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο στην Ε.Ε. «27» εκτιμάται σε 3,4%, έναντι 9,25% στην Ελλάδα – δηλαδή, τριπλάσια του μέσου όρου.
Είναι ακόμη ενδεικτικό ότι για το 2023, μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. «27», η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση σε ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο (την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση έχει νομοθετήσει και έχει αρχίσει να εφαρμόζει την εξαήμερη εργασία).
Έρευνα της Eurostat
Έρευνα της Eurostat έδειξε ότι ο πραγματικός μέσος όρος ωρών εργασίας την εβδομάδα σε ολόκληρη την Ευρώπη σε άτομα ηλικιών 20-64 στη βασική τους εργασία είναι 36,1 ώρες. Η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις με μέσο όρο 39,8 ώρες την εβδομάδα.
Παράλληλα, στη διάρκεια της δεκαπενταετούς περιόδου που μεσολάβησε από την κρίση του 2009, η χώρα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μείωση στο ύψος των πραγματικών ωρομισθίων (-23,7%), με δεύτερη την Ουγγαρία (-15%). Σε μεγάλο βαθμό, η σχετική υποχώρηση του ωρομισθίου θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως απόρροια αυτών των δύο αντίρροπων τάσεων.
Το ΚΕΠΕ επισημαίνει πως οι αιτίες ανόδου του ποσοστού των εργαζόμενων φτωχών δεν περιορίζονται μόνο στις αμοιβές. Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι στην Ε.Ε. «27» υπάρχουν και άλλοι παράγοντες, όπως τα χαρακτηριστικά του νοικοκυριού, η λειτουργία των θεσμών, καθώς και οι έμφυλες διακρίσεις, ο συνδυασμός των οποίων επηρεάζει το ύψος του εισοδήματος.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι εργαζόμενοι φτωχοί (in – work poverty) ορίζονται ως το ποσοστό του πληθυσμού που, παρότι εργάζεται (είτε σε σχέση μισθωτής εργασίας, είτε με αυτοαπασχόληση), το ατομικό διαθέσιμο εισόδημά του βρίσκεται κάτω από το κατώφλι φτώχιας. Κατά συνέπεια, το μέτρο αποτελεί ένδειξη του κατά πόσο η εργασία που προσφέρεται σε μία οικονομία δεν αποτελεί ικανό παράγοντα διεξόδου από την εισοδηματική φτώχια.
Οι «φτωχοί εργαζόμενοι»
Το φαινόμενο των εργαζόμενων φτωχών γίνεται μάστιγα στην Ελλάδα, όπως λέει και το ΚΕΠΕ που είναι υπό την αιγίδα του υπουργείου Οικονομικών:
«Το φαινόμενο των εργαζόμενων φτωχών οφείλει να αποτελέσει επίκεντρο της αναπτυξιακής ατζέντας της χώρας και να απασχολήσει εντονότερα την κοινή γνώμη. Η αύξηση της απασχόλησης, μέσα από τη δημιουργία καλά αμειβόμενων και ποιοτικών θέσεων εργασίας, αποτελεί παράγοντα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στη χώρα μας», καταλήγει το ΚΕΠΕ.
Μ.Η.Τ. 242183