Λιβύη/ Κοιτάσματα αερίου: Αντιμέτωπη με κρίσιμες αποφάσεις θα βρεθεί το επόμενο διάστημα η κυβέρνηση λόγω των υδρογονανθράκων, από τη νέα κίνηση της Λιβύης να προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για 22 νέα θαλάσσια και χερσαία μπλοκ.
Σε μια κίνηση που αρκετοί, όπως ο πρώην υπ. Ενέργειας και ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης, χαρακτηρίζουν ως «απρόσμενο δώρο» προς την ελληνική πλευρά.
Η κυβέρνηση Ντμπεϊμπά, προκειμένου να ξαναφέρει πίσω τους αμερικανικούς κολοσσούς Exxon Mobil και Chevron που έχουν φύγει προ ετών από τη χώρα του, επέλεξε να μη χρησιμοποιήσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, για να μην προκαλέσει αντιδράσεις από την Ελλάδα.
Οι Λίβυοι χάραξαν τα νέα οικόπεδα, περιορίζοντας τα όριά τους εντός της μέσης απόστασης από τις εγγύτερες ελληνικές ακτές, σεβόμενοι το πλήρες δικαίωμα στις εγγύτερες νησιωτικές ακτογραμμές Κρήτης και Γαύδου και αγνοώντας παντελώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Συγκεκριμένα η κυβέρνηση της Λιβύης περιορίζει τα επίμαχα μπλοκ «015» και «010» στη μέση απόσταση από την εγγύτερη ακτή της Κρήτης και της Γαύδου αντίστοιχα. Σημειωτέον ότι ακριβώς στα βόρεια του «015» βρίσκεται το ελληνικό μπλοκ «Δυτική Κρήτη» και στα βόρεια του «010» εκείνο για τη «ΝΔ Κρήτη», τα οποία έχουν παραχωρηθεί στην κοινοπραξία Exxon Mobil – Helleniq Energy.
Στο θέμα αναφέρθηκε στη συνέντευξή του στη Ναυτεμπορική ο Γ. Μανιάτης, o Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος ανέδειξε την επείγουσα ανάγκη εκσυγχρονισμού των ερευνητικών υποδομών της Ελλάδας στον τομέα της θαλάσσιας έρευνας. Η Ελλάδα, παρά τον εκτεταμένο θαλάσσιο χώρο της και την καθοριστική συνεισφορά της στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής θαλάσσιας πολιτικής, στηρίζεται σε υποδομές 40 ετών, στα ερευνητικά σκάφη «ΑΙΓΑΙΟ» και «ΦΙΛΙA» .
Ενώ εδώ και 7 χρόνια έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), η οποία διαθέτει 41 εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή νέου σύγχρονου ερευνητικού σκάφους, η Ελληνική Κυβέρνηση, με την παρατεταμένη αδράνειά της, έχει καθυστερήσει να διαθέσει τα υπόλοιπα 14 εκατομμύρια ευρώ, για τη ναυπήγηση του πλοίου, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την ικανότητα της Ελλάδας να ανταποκριθεί στις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της και να συμμετέχει ενεργά σε διεθνή επιστημονικά προγράμματα.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος τονίζει στην απάντησή του ότι υπάρχουν διαθέσιμες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ) και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».
Επιπλέον, ξεκαθαρίζει ότι η αξιοποίηση αυτών των πόρων εξαρτάται αποκλειστικά από την Ελληνική Κυβέρνηση.
Ενώ τονίζοντας για το θέμα της Λιβύης είπε ότι «οι Λίβυοι ακολουθούν, τουλάχιστον στα δυτικότερα τμήματα, τη μέση γραμμή ίσων αποστάσεων, έτσι όπως την είχαμε ξεκινήσει με τον λεγόμενο “νόμο Μανιάτη” τον Αύγουστο του 2011».
Στο άρθρο 156 ορίζεται ότι «ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ (αφ’ ης κηρυχθεί) είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία των γραμμών βάσης (τόσο ηπειρωτικών όσο και νησιωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης».
Σύμφωνα με τον χάρτη των 22 οικοπέδων που βγάζει προς παραχώρηση η κυβέρνηση Ντμπεϊμπά, κανένα δεν παραβιάζει τη «μέση γραμμή».
Ειδικά γύρω από την παγωμένη εδώ και καιρό υπόθεση με το ενδιαφέρον της Chevron για παραχώρηση του μπλοκ στα νότια της Κρήτης, το οποίο περνά μέσα από το διεκδικούμενο από τη Λιβύη τμήμα του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Οι υδρογονάνθρακες είναι ένα θέμα που στη Μεσόγειο δεν μένει στα λόγια, αλλά μετουσιώνεται σε πράξεις με συνεχείς νέες ερευνητικές γεωτρήσεις.
Το παράνομο μνημόνιο και οι διεκδικήσεις της Λιβύης
Απλώς στην παρούσα φάση έκρινε ότι επειδή θέλει να κάνει άνοιγμα στην κυβέρνηση Τραμπ και να προσελκύσει πίσω τους κολοσσούς του χώρου, δεν τη συμφέρει να πάει σε «σύγκρουση» με την Ελλάδα, γι’ αυτό και ανακοίνωσε τα συγκεκριμένα οικόπεδα.
Αλλά σε κάθε περίπτωση, το τμήμα που ενδιαφέρει τη Chevron, το οποίο αφορά μια έκταση που είχε οριστεί με το νόμο Μανιάτη και βρίσκεται στα νότια και νοτιοανατολικά της Κρήτης, είναι περιοχή που διεκδικεί η Λιβύη, όχι η Τουρκία. Αρα, επειδή έχει αποδειχθεί στη πράξη ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν θέλει να έχει τριβές με την Exxon Mobil ή άλλες αμερικανικές εταιρείες – άλλωστε θέλει να τις φέρει πίσω στη χώρα – είναι η κατάλληλη ευκαιρία, όπως λένε οι ειδικοί, για να παραχωρηθεί το συγκεκριμένο μπλοκ στη Chevron.
Κοιτάσματα παντού
Από το Ισραήλ μέχρι την Αίγυπτο και από τη Βουλγαρία μέχρι τη Ρουμανία, οι ειδήσεις είναι συνεχείς, με νέες γεωτρήσεις.
Το νέο πρόγραμμα της εταιρείας, στο κοίτασμα Kάτλαν του Ισραήλ, αφορά δύο γεωτρήσεις, την «Αθηνά» και τον «Ζευς» που θα γίνουν το 2026, από τις οποίες αναμένεται να παραχθούν 26 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου και συνολικά 170 εκατ. βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου (mmboe).
Το Kάτλαν είναι το τρίτο κοίτασμα της Energean στο Ισραήλ, καθώς από τα δύο άλλα, το Καρίς και το Βόρειο Καρίς, έχει ήδη παραγωγή που το 2024 ανήλθε σε 112 χιλιάδες βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου την ημέρα (kboed).
Μερικές μόλις μέρες πριν, τη Δευτέρα 17 Μαρτίου, η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι έδωσε 6 άδειες για έρευνα και εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κοινοπραξία BP – Socar και τη NewMed Energy για την επονομαζόμενη περιοχή «Zone I», έκτασης 1.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στο βόρειο κομμάτι.
Τον Φεβρουάριο στην Αίγυπτο, η κυβέρνηση άναψε το πράσινο φως σε πέντε νέες συμβάσεις, για έρευνα και εκμετάλλευση φυσικού αέριου και πετρελαίου, οι οποίες εμπλέκουν τις Egyptian General Petroleum Corporation (EGPC), Egyptian Natural Gas Holding Company (EGAS), South Valley Egyptian Petroleum Holding Company (GANOPE) και πολλές ακόμη διεθνείς εταιρείες ενέργειας. Οι συμβάσεις αφορούν έναν αριθμό τουλάχιστον 40 νέων γεωτρήσεων με ελάχιστη δεσμευμένη επένδυση περίπου 225,3 εκατομμυρίων δολαρίων.
Στη γειτονιά μας, έκλεισε προ ημερών η συμφωνία μεταξύ της ρουμανικής OMV Petrom (θυγατρικής της αυστριακής OMV), με την ισραηλινή NewMed Energy, για την εξερεύνηση του υπεράκτιου τμήματος «Han Asparuh» στο τμήμα που ελέγχει η Βουλγαρία στη Μαύρη Θάλασσα.
Πάλι η Σόφια είχε ανακοινώσει τον Δεκέμβριο ότι η Shell ξεκινά έρευνες για πετρέλαιο και αέριο στο μπλοκ «1-26 Khan Tervel», που βρίσκεται στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα και καλύπτει μια έκταση 4.000 τ.χλμ.
Το μεγαλύτερο φυσικά project στην περιοχή είναι αυτό με το οποίο η Ρουμανία φιλοδοξεί να γίνει σύντομα ο μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα, με βάθη μεταξύ 100 και 1.700 μέτρων, το οποίο εκτιμάται ότι διαθέτει 100 δισ. κυβικά μέτρα.
Το έργο ήρθε πρόσφατα ξανά στο προσκήνιο μετά την 5ετή συμφωνία μεταξύ της αυστριακής OMV και της γερμανικής Uniper για την προμήθεια φυσικού αερίου, ίσους με 15 τεραβατώρες από το κοίτασμα που βρίσκεται στην οικονομική ζώνη της Ρουμανίας στη Μ. Θάλασσα.
Ως ποσότητα αντιστοιχεί στο 1,5% περίπου των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της Γερμανίας το 2024 και θα είναι η πρώτη μεγάλη συμφωνία μετά την πρώτη ανακάλυψη φυσικού αερίου στο τμήμα της Μαύρης Θάλασσας της Ρουμανίας πριν από μια δεκαετία.
Νέες γεωτρήσεις στην Ελλάδα έχουμε να δούμε εδώ και 23 χρόνια. Από το 2001, με το κοίτασμα «Δήμητρα», στο Καλπάκι του νομού Ιωαννίνων, που δεν οδήγησε σε ανακάλυψη.
Μ.Η.Τ. 242183