ΣΕΠΟΧ: Οι βασικές προτεραιότητες και οι διορθωτικές παρεμβάσεις που ζητούν οι πολεοδόμοι για τον σύγχρονο πολεοδομικό σχεδιασμό

Την ώρα που η χώρα βρίσκεται στη φάση υλοποίησης του Προγράμματος Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών απευθύνει σαφές μήνυμα ότι, παρά την πρόοδο των μελετών, υπάρχει ακόμη δυνατότητα για κρίσιμες διορθωτικές κινήσεις. Όπως υποστηρίζει ο ΣΕΠΟΧ, ακόμη κι αν δεν μπορούν πλέον να γίνουν ουσιαστικές τροποποιήσεις στο σύνολο του προγράμματος, πρέπει να αποφευχθούν σφάλματα που ενδέχεται να υποθηκεύσουν την ορθολογική ανάπτυξη των πόλεων και της υπαίθρου τις επόμενες δεκαετίες.

Το πρόγραμμα αφορά το σύνολο της επικράτειας και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στον χωρικό σχεδιασμό που επιχειρήθηκαν στη χώρα, με στόχο να οριστούν σαφείς χρήσεις γης, να προστατευτεί το περιβάλλον και να ενισχυθεί μια πιο ισόρροπη ανάπτυξη.

Οι παρεμβάσεις που εισηγούνται οι πολεοδόμοι

Σε συμμετοχικό εργαστήριο, στην έδρα του ΤΕΕ, περισσότεροι από 50 επιστήμονες και στελέχη της δημόσιας διοίκησης, των ΟΤΑ και του ΥΠΕΝ κατέγραψαν τα βασικά ζητήματα που απαιτούν άμεση μέριμνα. Ο ΣΕΠΟΧ θέτει ως θεμελιώδη προτεραιότητα τη διασύνδεση του πολεοδομικού σχεδιασμού με την περιβαλλοντική, κοινωνική και παραγωγική πολιτική, ώστε τα νέα σχέδια να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες ανάπτυξης των περιοχών.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης είναι ο δραστικός περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης, ένα χρόνιο ζήτημα που έχει επιβαρύνει τον χώρο και το περιβάλλον, αλλά και έχει προκαλέσει σωρεία πολεοδομικών στρεβλώσεων. Παράλληλα, οι πολεοδόμοι ζητούν ενίσχυση της επιστημονικής τεκμηρίωσης, καλύτερη υποστήριξη των δήμων και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών σε κάθε στάδιο των σχεδίων.

Επιπλέον, ξεχωρίζουν προτάσεις για ένα νέο Παρατηρητήριο Χωρικών Δεδομένων, με ελεύθερη πρόσβαση στις πληροφορίες, καθώς και για μητρώο πιστοποιημένων αξιολογητών ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα των μελετών και η ομοιογενής εφαρμογή της νομοθεσίας.

Προβλήματα που απειλούν την έγκαιρη ολοκλήρωση

Παρότι η μεταρρύθμιση προχωρά, οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο αναδεικνύουν σειρά εμποδίων. Τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, η εξάρτηση από χρηματοδοτικούς περιορισμούς, η υπερφόρτωση τεχνικών απαιτήσεων και η ελλιπής στελέχωση πολλών υπηρεσιών καθυστερούν τον ρυθμό προόδου. Σε ορισμένες περιπτώσεις εντοπίζεται ακόμη και ανεπαρκής τεχνική υποστήριξη, γεγονός που δυσχεραίνει την ολοκλήρωση των μελετών χωρίς αστοχίες.

«Η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί»

Ο πρόεδρος του ΣΕΠΟΧ και επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ, Λουκάς Τριάντης, τονίζει ότι ο σύλλογος έχει κατ’ επανάληψη καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες εάν είχαν ληφθεί εξαρχής υπόψη, θα είχαν βελτιώσει αισθητά την πορεία του προγράμματος. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, ακόμη και στην παρούσα φάση μπορούν να γίνουν κινήσεις που θα αποτρέψουν λάθη με μακροπρόθεσμο κόστος.

«Η εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων για το σύνολο της χώρας αποτελεί διαχρονικό αίτημά μας. Είναι μια ιστορική ευκαιρία που οφείλουμε να αξιοποιήσουμε με επιστημονικά κριτήρια, υπεράσπιση του ρόλου των πολεοδόμων-χωροτακτών και πραγματική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο επίκεντρο η προστασία του χώρου και η βιώσιμη ανάπτυξη

Ο ΣΕΠΟΧ καλεί την Πολιτεία να εμπιστευθεί την επιστημονική γνώση και να θεμελιώσει τον σχεδιασμό του χώρου σε σταθερές, διαφανείς και περιβαλλοντικά υπεύθυνες βάσεις.

Η ολοκλήρωση και θεσμοθέτηση των νέων σχεδίων αποτελεί ορόσημο για την επόμενη ημέρα των πόλεων και της υπαίθρου και, όπως τονίζεται, δεν επιτρέπεται να χαθεί λόγω λαθών ή παραλείψεων της τελευταίας στιγμής.

Διαβάστε επίσης: Μπόνους δόμησης Vs ΣτΕ: Το «ναρκοπέδιο» που απειλεί επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης