Ο νέος ΝΟΚ με μόλις 20 άρθρα φέρνει λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και ευελιξία για μηχανικούς και επενδυτές

Μια ριζική απλοποίηση του οικοδομικού κανονισμού ετοιμάζει το ΥΠΕΝ, ακολουθώντας την εισήγηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και θέλοντας να αποφύγει τις δυσλειτουργίες που προκάλεσε η υπόθεση του ΝΟΚ. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκριναν αντισυνταγματικά τα «μπόνους δόμησης», δημιούργησαν αβεβαιότητα και επιβράδυνση στην οικοδομική δραστηριότητα, πλήττοντας επενδύσεις και αναπτυξιακά σχέδια.

Ο νέος οικοδομικός κανονισμός, που βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας, θα περιλαμβάνει μόλις 20 άρθρα, περιορίζοντας δραστικά τη γραφειοκρατία και την πολυπλοκότητα που χαρακτήριζαν μέχρι σήμερα τη διαδικασία δόμησης. Όπως αποκάλυψε ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, Ευθύμιος Μπακογιάννης, στο συνέδριο του Sustainable Building Council Greece, ο νέος κανονισμός θα στηρίζεται σε μια πιο απλή φιλοσοφία, εστιάζοντας αποκλειστικά στο περίγραμμα, τις αποστάσεις, το ύψος και τον όγκο του κτιρίου.

Στόχος είναι να περιοριστεί το χάος των ερμηνειών που δημιουργούσε το προηγούμενο πλαίσιο, με τον κάθε μηχανικό και την κάθε υπηρεσία δόμησης να δίνουν διαφορετικές εκδοχές για βασικά στοιχεία, όπως τα πατάρια, οι σοφίτες και οι αρχιτεκτονικές προεξοχές. «Αυτή η πολυπλοκότητα οδηγούσε σε καθυστερήσεις, σε προστριβές και, συχνά, σε φαινόμενα διαφθοράς», παραδέχθηκε ο κ. Μπακογιάννης.

Νέοι κανόνες με ευελιξία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό

Ο νέος κανονισμός θα επιτρέπει διαφοροποιήσεις στον όγκο και την αρχιτεκτονική σύνθεση, ώστε να αποφευχθεί η επιστροφή στα «κουτιά» των δεκαετιών του ’60 και του ’70. Η φιλοσοφία του ΥΠΕΝ είναι να δώσει στους αρχιτέκτονες μεγαλύτερη ελευθερία, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και τη βιωσιμότητα στον σχεδιασμό των κτιρίων.

Παράλληλα, ο κ. Μπακογιάννης αναγνώρισε ότι οι παλαιότερες κυβερνήσεις επιχείρησαν να δώσουν λύσεις στα προβλήματα της απουσίας πολεοδομικού σχεδιασμού, αλλά κατέληξαν σε ρυθμίσεις με βίαιες επιπτώσεις στο αστικό περιβάλλον. «Σήμερα, έχουμε πλέον τα εργαλεία και τους πόρους για να κάνουμε σοβαρό πολεοδομικό σχεδιασμό σε όλη τη χώρα», σημείωσε, αναφερόμενος στα 400 εκατ. ευρώ που διατίθενται για την εκπόνηση τοπικών πολεοδομικών σχεδίων.

Οι συνέπειες του ΝΟΚ στην αγορά ακινήτων

Η κατάργηση των μπόνους δόμησης από το ΣτΕ έχει ήδη αρχίσει να επιδρά στην οικοδομική δραστηριότητα. Οι κατασκευές που προχωρούν σήμερα με το παλαιό καθεστώς θα ολοκληρωθούν έως το 2026, αφήνοντας πίσω μια αγορά με σαφώς λιγότερες διαθέσιμες κατοικίες. Αυτό, σε μια περίοδο που η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε επίπεδο επενδύσεων στις κατασκευές.

Ο πρόεδρος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, τόνισε στο συνέδριο Prodexpo 2025 ότι «μόλις το 2,3% του ΑΕΠ κατευθύνεται στην οικιστική δόμηση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 5%-6%». Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, επεσήμανε ότι οι επενδύσεις στις κατασκευές έχουν καταρρεύσει από το 15%-16% του ΑΕΠ σε μόλις 6% σήμερα, γεγονός που δείχνει το τεράστιο περιθώριο ανάκαμψης και την ανάγκη για σαφές, σταθερό θεσμικό πλαίσιο.

Οικοδομή με κανόνες, ευελιξία και διαφάνεια

Η απλοποίηση του οικοδομικού κανονισμού έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την αγορά. Με τις αποφάσεις του ΣτΕ να περιορίζουν τα κίνητρα δόμησης και τη γραφειοκρατία να εξακολουθεί να καθυστερεί έργα, η ανάγκη για καθαρούς, διαφανείς και σταθερούς κανόνες είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Η νέα φιλοσοφία του ΥΠΕΝ επιχειρεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στην αγορά ακινήτων, ενισχύοντας τη νομιμότητα, αλλά και την αρχιτεκτονική δημιουργικότητα.