Η φράση «Whatever it takes» του Μάριο Ντράγκι το 2012 θεωρείται κομβική για τη σωτηρία της ευρωζώνης και της Ελλάδας. Πώς αποσοβήθηκε το Grexit και τι θα συνέβαινε αν η ΕΚΤ δεν είχε παρέμβει αποφασιστικά.
Ντράγκι: «Για πρώτη φορά η Ευρώπη είναι πραγματικά μόνη»
Το κεφάλαιο της ευρωκρίσης παραμένει ένα από τα πιο επώδυνα της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας και αναμφίβολα το πιο τραυματικό για την Ελλάδα της Μεταπολίτευσης. Έντεκα χρόνια μετά το δραματικό καλοκαίρι του 2015, όταν η χώρα βρέθηκε στο «χείλος της αβύσσου», η ιστορική αποτίμηση της περιόδου βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Την εποχή εκείνη, μεγάλο μέρος του γερμανικού και ευρωπαϊκού Τύπου περιέγραφε το ενδεχόμενο Grexit ως άμεσο και ορατό, με τις αγορές να πιέζουν ασφυκτικά και το ελληνικό τραπεζικό σύστημα να δοκιμάζεται στο όριο.
Ωστόσο, για πολλούς οικονομικούς αναλυτές, η πραγματικά καθοριστική καμπή δεν ήταν το 2015, αλλά το 2012. Τότε, ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, προχώρησε στη φράση που έμελλε να αλλάξει την πορεία της κρίσης: «Whatever it takes».
Η δήλωση αυτή –ότι η ΕΚΤ θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για τη διάσωση του ευρώ– λειτούργησε ως σημείο καμπής για την ευρωζώνη. Οι αγορές σταθεροποιήθηκαν, το κόστος δανεισμού υποχώρησε και αποσοβήθηκε ένα πιθανό ντόμινο χρεοκοπιών που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε διάλυση της νομισματικής ένωσης.
Η σημασία για την Ελλάδα και την ευρωζώνη
Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της κρίσης χρέους και της αμφισβήτησης της παραμονής της στο ευρώ, η παρέμβαση Ντράγκι θεωρήθηκε από πολλούς ως καθοριστική για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η πολιτική αυτή στάση της ΕΚΤ λειτούργησε ως «πυροσβεστικός μηχανισμός», αποτρέποντας την πλήρη αποσύνδεση της Ελλάδας από τις αγορές και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στο ενιαίο νόμισμα.
Τι θα συνέβαινε χωρίς το «Whatever it takes»
Η φράση αυτή δεν ήταν απλώς επικοινωνιακή. Ενσωμάτωνε μια νέα στρατηγική νομισματικής πολιτικής, η οποία έδειξε ότι η ΕΚΤ είναι διατεθειμένη να στηρίξει ενεργά το ευρώ.
Χωρίς αυτή την παρέμβαση, τα υποθετικά σενάρια είναι δυσοίωνα: πιθανή κατάρρευση της ευρωζώνης, παρατεταμένος οικονομικός αποκλεισμός της Ελλάδας και βαθύτερη αποσταθεροποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η σημερινή διάσταση
Με αφορμή τη βράβευση του Μάριο Ντράγκι με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Καρλομάγνου στο Άαχεν, η συζήτηση επανέρχεται στο σήμερα: σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις, από γεωπολιτικές εντάσεις μέχρι θεσμικές πιέσεις και οικονομικές ανισορροπίες.
Το μήνυμα που αναδεικνύεται είναι ότι, όπως τότε, έτσι και σήμερα, η ΕΕ καλείται να κάνει «ό,τι χρειάζεται» για να διασφαλίσει τη συνοχή, τη σταθερότητα και τη στρατηγική της αυτονομία.
Σε έναν κόσμο πολλαπλών κρίσεων, η ευρωπαϊκή εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αποφασιστική παρέμβαση σε κρίσιμες στιγμές μπορεί να καθορίσει την ιστορική πορεία ολόκληρων κρατών και ενώσεων.
Μ.Η.Τ. 242183