Η γεωπολιτική ένταση και οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ αναδιαμορφώνουν τις προβλέψεις για το πετρέλαιο, τον πληθωρισμό και τις διεθνείς αγορές, σύμφωνα με την Morgan Stanley.
Η ανάλυση της Morgan Stanley υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ενεργειακής αστάθειας, όπου ακόμη και μια περιορισμένη γεωπολιτική ένταση μπορεί να έχει δυσανάλογες επιπτώσεις στις αγορές.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το πετρέλαιο παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας-κλειδί: όσο παραμένει εύθραυστη η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, τόσο θα ενισχύονται οι πληθωριστικές πιέσεις και η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές.
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, οι αγορές παραμένουν σε καθεστώς αυξημένης αβεβαιότητας. Η σύγκρουση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν συνεχίζει να επηρεάζει κρίσιμες ενεργειακές ροές, με επίκεντρο τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και ανατρέποντας τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Αβεβαιότητα παρά την εκεχειρία
Η πρόσφατη αποκλιμάκωση της έντασης δεν έχει καταφέρει να επαναφέρει την ομαλότητα στις αγορές ενέργειας. Οι διαταραχές που ξεκίνησαν από τη μερική διακοπή των ροών μέσω του Στενό του Ορμούζ έχουν πλέον επεκταθεί στην ίδια την παραγωγή πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο.
Παραγωγοί αναγκάζονται να περιορίσουν ή να αναστείλουν την παραγωγή, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν και οι εξαγωγές παραμένουν περιορισμένες. Την ίδια στιγμή, διυλιστήρια και πετροχημικές μονάδες –ιδίως στην Ασία– αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ελλείψεις.
Η Morgan Stanley αναθεωρεί ανοδικά τις εκτιμήσεις της για το πετρέλαιο, τοποθετώντας τη μέση τιμή του Brent για το 2026 στα 80–90 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 60 δολάρια προηγουμένως.
Πιέσεις σε ανάπτυξη και πληθωρισμό
Οι νέες ενεργειακές συνθήκες οδηγούν σε διπλή πίεση: επιβράδυνση της ανάπτυξης και ενίσχυση του πληθωρισμού. Οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τη νομισματική τους πολιτική, ισορροπώντας ανάμεσα στην τιθάσευση των τιμών και στη στήριξη της οικονομίας.
Ο επικεφαλής έρευνας εμπορευμάτων της Morgan Stanley, Martijn Rats, σημειώνει ότι «το σενάριο επιστροφής του πετρελαίου στα 65 δολάρια γίνεται ολοένα και λιγότερο πιθανό», καθώς οι διαταραχές έχουν περάσει πλέον από την εφοδιαστική αλυσίδα στην ίδια την παραγωγή.
Παράλληλα, η επικεφαλής στρατηγικής multi-asset της τράπεζας, Serena Tang, υπογραμμίζει ότι οι αγορές θα παραμείνουν ευάλωτες σε γεωπολιτικά σοκ, ακόμη και σε περίπτωση σταδιακής αποκλιμάκωσης.
Τα τρία σενάρια για τις αγορές
Η Morgan Stanley σκιαγραφεί τρία βασικά σενάρια, ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης και κυρίως με την κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ.
1. Σενάριο αποκλιμάκωσης (ήπιο σενάριο)
Σε περίπτωση ταχείας επαναφοράς των μεταφορών εντός ενός μήνα:
Πετρέλαιο: 80–90 δολάρια/βαρέλι
Οι αγορές στρέφονται σε κυκλικούς κλάδους (βιομηχανία, χρηματοοικονομικά, καταναλωτικά αγαθά)
Οι μετοχές ανάπτυξης ενισχύονται, με έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη
Αυξημένη αλλά ελεγχόμενη μεταβλητότητα
Ενίσχυση του ευρώ έναντι του δολαρίου
2. Σενάριο παρατεταμένων περιορισμών (μεσαίο σενάριο)
Εάν η ομαλοποίηση καθυστερήσει έως και τρεις μήνες:
Πετρέλαιο: 100–110 δολάρια/βαρέλι
Διατήρηση υψηλού πληθωρισμού
Καθυστέρηση μειώσεων επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες
Αστάθεια στις μετοχές με επιλεκτικές αποδόσεις
Υπεραπόδοση αμυντικών κλάδων (υγεία, υψηλής ποιότητας εταιρείες)
3. Σενάριο ουσιαστικού αποκλεισμού (ακραίο σενάριο)
Σε περίπτωση παρατεταμένου κλεισίματος του Στενό του Ορμούζ:
Πετρέλαιο: 150–180 δολάρια/βαρέλι
Σοβαρή επιβάρυνση της παγκόσμιας ζήτησης
Πιθανή στροφή των κεντρικών τραπεζών σε πολιτικές στήριξης ύφεσης
Απότομη μείωση επιτοκίων
Στροφή επενδυτών σε ομόλογα και μετρητά
Υπεραπόδοση αμυντικών και ενεργειακών κλάδων
Ενίσχυση «ασφαλών καταφυγίων» όπως το δολάριο και το ελβετικό φράγκο
Μ.Η.Τ. 242183