Δασμοί ΗΠΑ σε χάλυβα και αλουμίνιο 25% – Η Ευρώπη αντεπιτίθεται με αντίποινα δισεκατομμυρίων

Οικονομική ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης προκαλεί η απόφαση της Ουάσινγκτον να επιβάλει νέους δασμούς 25% στις εισαγωγές χάλυβα, αλουμινίου και συναφών προϊόντων από την Ευρώπη. Η ΕΕ αντεπιτίθεται, επαναφέροντας παλαιότερα αντίμετρα και σχεδιάζοντας νέα δέσμη εμπορικών κυρώσεων, με στόχο να εξισορροπήσει τη ζημία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Η απάντηση της ΕΕ: Δύο κύματα εμπορικών αντιποίνων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί ένα δίδυμο στρατηγικών αντιμέτρων για να μετριάσει τον αντίκτυπο των αμερικανικών δασμών στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες:

1. Επαναφορά των μέτρων εξισορρόπησης του 2018 και του 2020, τα οποία είχαν ανασταλεί αλλά θα τεθούν ξανά σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου 2025. Οι επιπρόσθετοι δασμοί θα αφορούν αμερικανικά προϊόντα αξίας 2,8 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των μοτοσικλετών, των σκαφών και του bourbon.
2. Νέα δέσμη εμπορικών κυρώσεων, που θα επιβληθεί επιπλέον των παλαιότερων μέτρων και θα στοχεύσει σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 18 δισ. ευρώ.

Ο στόχος των ευρωπαϊκών αντιποίνων είναι να ισορροπήσει το πλήγμα από τους αμερικανικούς δασμούς, οι οποίοι επηρεάζουν εξαγωγές 26 δισ. ευρώ από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ.

Τι προβλέπουν τα νέα μέτρα των ΗΠΑ

Η Ουάσινγκτον επαναφέρει τα εμπορικά περιοριστικά μέτρα που είχαν επιβληθεί αρχικά επί Τραμπ το 2018, ενώ επεκτείνει τη λίστα των δασμολογημένων προϊόντων. Οι βασικές αλλαγές:

• Επαναφορά των δασμών 25% στον χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο, που είχε επιβάλει ο Τραμπ.
• Αύξηση του δασμού στο αλουμίνιο από 10% σε 25%, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους ευρωπαίους εξαγωγείς.
• Επέκταση των δασμών σε προϊόντα που περιέχουν χάλυβα και αλουμίνιο, όπως κουφώματα, μαγειρικά σκεύη, ηλεκτρικές συσκευές και εξοπλισμός γυμναστικής.
• Περαιτέρω επέκταση της λίστας των δασμολογημένων προϊόντων έως τον Μάιο του 2025, καθιστώντας την εμπορική σύγκρουση ανοιχτή και κλιμακούμενη.

Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – ΕΕ: Πώς φτάσαμε ως εδώ

Η διαμάχη γύρω από τον χάλυβα και το αλουμίνιο ξεκίνησε το 2018, όταν η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε εμπορικούς περιορισμούς στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, προκαλώντας την αντίδραση της ΕΕ.

• 2018: Η ΕΕ απαντά με αντίμετρα σε αμερικανικά προϊόντα, όπως το bourbon και τις μοτοσικλέτες Harley-Davidson.
• 2020: Επιβάλλονται επιπλέον περιορισμοί από τις ΗΠΑ σε εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.
• 2021: Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν σε προσωρινή αναστολή των δασμών, με σκοπό τη διαπραγμάτευση μιας βιώσιμης εμπορικής λύσης.
• Μάρτιος 2025: Η Ουάσινγκτον επανενεργοποιεί τους δασμούς, αναγκάζοντας την ΕΕ να απαντήσει με νέα εμπορικά μέτρα.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα

Η ΕΕ προχωρά με διαδικασία διαβούλευσης με επιχειρήσεις και κλάδους που πλήττονται, πριν οριστικοποιήσει τη λίστα των προϊόντων που θα επιβαρυνθούν με νέους ευρωπαϊκούς δασμούς.

• 12 Μαρτίου: Έναρξη δημόσιας διαβούλευσης για τον καθορισμό των νέων στοχευμένων προϊόντων.
• 26 Μαρτίου: Ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων και αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
• Μέσα Απριλίου: Έγκριση και εφαρμογή των νέων εμπορικών αντίμετρων.

Η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου μεταξύ των δύο πλευρών προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, καθώς το συνολικό κόστος των νέων αμερικανικών δασμών εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

Ο κίνδυνος για τις αγορές και την παγκόσμια οικονομία

Η νέα αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ δεν αποτελεί μόνο εμπορικό ζήτημα, αλλά ενδέχεται να επηρεάσει και τις παγκόσμιες αγορές.

• Πιέσεις στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες χάλυβα και αλουμινίου, που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος.
• Αυξημένες τιμές για καταναλωτικά προϊόντα που επηρεάζονται από τους δασμούς.
• Διατάραξη των αλυσίδων εφοδιασμού λόγω εμπορικών περιορισμών.
• Πολιτική ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών, που μπορεί να επηρεάσει άλλες οικονομικές και αμυντικές συνεργασίες.

Η επόμενη περίοδος θα είναι κρίσιμη για το μέλλον της εμπορικής σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, καθώς οι δύο πλευρές καλούνται είτε να αναζητήσουν έναν συμβιβασμό, είτε να συνεχίσουν σε έναν ανοιχτό εμπορικό πόλεμο με απρόβλεπτες συνέπειες.