Η ΕΚΤ και το ESRB κατατάσσουν τις ελληνικές τράπεζες στις πιο ευάλωτες σε γεωπολιτικούς κινδύνους, ενόψει των νέων stress tests

Στην κατηγορία των τραπεζικών συστημάτων με αυξημένη ευαισθησία στις γεωπολιτικές αναταράξεις κατατάσσει τις ελληνικές τράπεζες η νέα κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου για τους γεωπολιτικούς κινδύνους στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα, τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των χωρών όπου οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί μπορούν να μεταφραστούν ταχύτερα σε πιστωτική συρρίκνωση και αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες.

Η έκθεση χρησιμοποιεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η οποία λειτούργησε ως πολυεπίπεδο σοκ για την ευρωπαϊκή οικονομία. Η απότομη μείωση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία και οι φόβοι πλήρους διακοπής της προμήθειας προκάλεσαν εκτίναξη των τιμών ενέργειας, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ το 2022 και το 2023. Η απάντηση της νομισματικής πολιτικής με επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων επιδείνωσε τις συνθήκες χρηματοδότησης, με άνισες επιπτώσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Γιατί οι ελληνικές τράπεζες είναι πιο ευάλωτες

Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ, χώρες που κατέγραψαν απότομη πτώση της οικονομικής εμπιστοσύνης και σημαντική αύξηση του κόστους δανεισμού εμφάνισαν και εντονότερη πιστωτική συρρίκνωση. Σε αυτή την ομάδα εντάσσονται, εκτός από την Ελλάδα, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Αυστρία. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ανατιμολόγηση του κινδύνου από τις αγορές και τις προσδοκίες για παρατεταμένη σύσφιγξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.

Αντίθετα, οικονομίες με πιο σταθερή εμπιστοσύνη και περιορισμένη μετακύλιση του αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, κατέγραψαν σαφώς ηπιότερη μείωση των πιστώσεων. Η διαφοροποίηση αυτή, όπως επισημαίνει η έκθεση, υπογραμμίζει ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος δεν επηρεάζει ομοιόμορφα τα τραπεζικά συστήματα, αλλά λειτουργεί πολλαπλασιαστικά σε χώρες με μεγαλύτερη εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες.

Μικρές ανοικτές οικονομίες στο επίκεντρο

Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται, σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι μικρές και ανοικτές οικονομίες με βαθιά και έντονα διασυνδεδεμένα χρηματοπιστωτικά συστήματα. Σε αυτές περιλαμβάνονται χώρες όπως το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Αυστρία, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται στην ίδια «ζώνη κινδύνου», λόγω της ιστορικής ευαισθησίας της σε μεταβολές εμπιστοσύνης, επιτοκίων και εξωτερικών σοκ.

Στον αντίποδα, χώρες όπως η Πορτογαλία, η Σλοβακία και η Σλοβενία φαίνεται να επηρεάζονται λιγότερο, ενώ κράτη όπως η Ισπανία, η Φινλανδία και η Μάλτα κινούνται σε ένα ενδιάμεσο επίπεδο έκθεσης. Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: οι γεωπολιτικές κρίσεις μπορούν να διαχυθούν ταχύτατα τόσο μέσω χρηματοπιστωτικών όσο και μέσω μακροοικονομικών διαύλων, πλήττοντας την πραγματική οικονομία μέσω αποδυνάμωσης της ζήτησης και της προσφοράς.

Στο επίκεντρο τα γεωπολιτικά stress tests

Τα ευρήματα αποκτούν πρόσθετη βαρύτητα ενόψει των γεωπολιτικών stress tests που διενεργεί η ΕΚΤ στις συστημικές τράπεζες της ευρωζώνης και τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου. Για πρώτη φορά, η γεωπολιτική διάσταση ενσωματώνεται με πιο συστηματικό τρόπο στις ασκήσεις αντοχής, αναγνωρίζοντας ότι οι διεθνείς εντάσεις δεν αποτελούν πλέον εξωγενές και σπάνιο σοκ, αλλά διαρκή πηγή κινδύνου.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η κατάταξη αυτή δεν συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο αποσταθεροποίησης, αλλά λειτουργεί ως σαφές προειδοποιητικό σήμα. Η ενίσχυση της κεφαλαιακής ανθεκτικότητας, η προσεκτική διαχείριση πιστωτικού κινδύνου και η ετοιμότητα απέναντι σε απότομες αλλαγές του διεθνούς περιβάλλοντος καθίστανται κρίσιμοι παράγοντες σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα τείνει να μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Διαβάστε επίσης; Moody’s: Οι ελληνικές τράπεζες πιο ισχυρές από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2026