Εθνική Τράπεζα: Γιατί επιμένει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα; Ο ρόλος της κατανάλωσης, του τουρισμού, των ενοικίων και της ενέργειας

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός απ’ όσο αρχικά αναμενόταν, σύμφωνα με εκτενή μελέτη της Εθνικής Τράπεζας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα τον Ιούλιο (+3,1% σε ετήσια βάση), ενώ ο μέσος όρος του επταμήνου κινήθηκε στο 2,6%, επίπεδο σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με το 2024. Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλότερο ρυθμό πληθωρισμού από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με την απόκλιση να φθάνει το καλοκαίρι στο υψηλότερο σημείο της τελευταίας τριετίας.

Υπερβάλλουσα ζήτηση και στενότητα πόρων

Η υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας είναι ο βασικός λόγος πίσω από την επίμονη πληθωριστική πίεση. Η απασχόληση αυξάνεται, οι μισθοί καταγράφουν σωρευτική άνοδο 8% από το 2019, ενώ η κατανάλωση ενισχύεται όχι μόνο από τα εισοδήματα αλλά και από την αύξηση του χρηματοοικονομικού και οικιστικού πλούτου. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός ιστορικά υψηλού «παραγωγικού κενού», δηλαδή, η ζήτηση να υπερβαίνει την παραγωγική δυνατότητα της οικονομίας που φτάνει το 2,5% το 2025, το υψηλότερο επίπεδο από το 2007.

Αυτή η στενότητα πόρων οδηγεί σε ανατιμήσεις τόσο στα αγαθά και τις υπηρεσίες όσο και στους μισθούς. Παράλληλα, η επιτάχυνση των εισαγωγών, λόγω ισχυρής κατανάλωσης, επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Ο τουρισμός ως πληθωριστικός επιταχυντής

Η ισχυρή ζήτηση από το εξωτερικό, κυρίως μέσω του τουρισμού, εντείνει τις πιέσεις στις τιμές υπηρεσιών. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 τα τουριστικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 11%, ενώ το μέσο έσοδο ανά άφιξη σημείωσε άνοδο 10%. Η ιδιαίτερα υψηλή στάθμιση του τουρισμού στον εναρμονισμένο δείκτη πληθωρισμού (20,1% έναντι 11,3% στην Ευρωζώνη) μεγεθύνει την επίδραση αυτών των ανατιμήσεων.

Ενοίκια, ρεύμα και τρόφιμα: Οι καθημερινές πιέσεις

Η έκθεση της ΕΤΕ επισημαίνει ότι οι τιμές ενοικίων αυξήθηκαν πάνω από 10% στο εξάμηνο, λόγω της συνεχιζόμενης ανισορροπίας προσφοράς και ζήτησης στην αγορά κατοικίας. Η κατασκευαστική δραστηριότητα παραμένει περιορισμένη, ενώ οι τιμές ακινήτων έχουν πλέον υπερβεί τα ιστορικά υψηλά του 2008.

Στον ενεργειακό τομέα, οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 11,5% στο πρώτο εξάμηνο, πολύ υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (+1,6%). Αν και τον Αύγουστο παρατηρείται αποκλιμάκωση, η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη σε διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.

Στα τρόφιμα, οι πιέσεις εντοπίζονται κυρίως στα φρέσκα φρούτα (+20,9% τον Ιούλιο) και στα κρέατα (+6,2%), με το γενικότερο επίπεδο τιμών να εμφανίζει νέα ανοδική τάση τους τελευταίους μήνες.

Προοπτικές αποκλιμάκωσης

Παρά την έντονη πίεση του 2025, η Εθνική Τράπεζα εκτιμά ότι από το 2026 θα υπάρξει σταδιακή επιβράδυνση του πληθωρισμού. Ο ΔΤΚ αναμένεται να μειωθεί στο 2,2% και ο εναρμονισμένος στο 2,5%, με τη διαφορά από την Ευρωζώνη να περιορίζεται στο μισό. Καταλυτικό ρόλο θα παίξουν η επιτάχυνση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου (+9% το 2026) και η αύξηση της παραγωγικότητας, που θα ενισχύσουν την προσφορά και θα σταθεροποιήσουν τα περιθώρια κέρδους.

Η μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα είναι να ισορροπήσει την ισχυρή ζήτηση με την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, ώστε να μην παγιωθεί το υψηλό επίπεδο τιμών που ροκανίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.