Παρά τη θετική μεταβολή των εισοδημάτων και τη σταθεροποίηση της οικονομίας, η φοροδιαφυγή παραμένει ο αθέατος μηχανισμός διάβρωσης των δημοσίων εσόδων. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι Έλληνες κατανάλωσαν το 2024 περίπου 162,6 δισ. ευρώ, ενώ τα δηλωθέντα εισοδήματα ανήλθαν μόλις σε 158,5 δισ. ευρώ — ένα έλλειμμα 4,1 δισ. ευρώ, το οποίο αποτυπώνει το μέγεθος της αδήλωτης οικονομικής δραστηριότητας.
Η αντίφαση μεταξύ κατανάλωσης και δηλωμένων εισοδημάτων υποδηλώνει ότι η πραγματική φοροδοτική ικανότητα παραμένει εν μέρει «εκτός ραντάρ» της ΑΑΔΕ, με την αρνητική αποταμίευση να φανερώνει πως τα νοικοκυριά είτε αντλούν πόρους από αδήλωτα εισοδήματα, είτε στηρίζονται σε μη καταγεγραμμένες ροές ρευστότητας.
Παρά την αύξηση των εισοδημάτων κατά 4,5%, το φαινόμενο υπονομεύει τη δημοσιονομική αξιοπιστία και περιορίζει τον χώρο για μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στους συνεπείς φορολογούμενους. Ουσιαστικά, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί με διπλό ισολογισμό: έναν επίσημο και έναν «παράλληλο», που διακινεί δισεκατομμύρια εκτός ελέγχου.
Την ίδια στιγμή, η Eurostat καταγράφει ένα ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο: 7 στους 10 Έλληνες δηλώνουν ότι αισθάνονται φτωχοί — το υψηλότερο ποσοστό όχι μόνο στην Ε.Ε., αλλά και μεταξύ όλων των χωρών που συμμετέχουν στη σχετική έρευνα. Στη Βουλγαρία, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4 στους 10, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ξεπερνά τους 2 στους 10.
Η Ελλάδα, λοιπόν, παρουσιάζει μια οικονομία δύο ταχυτήτων: από τη μία, υψηλή κατανάλωση που υποδηλώνει ρευστότητα εκτός φορολογικού συστήματος, και από την άλλη, υποκειμενική αίσθηση φτώχειας που αποτυπώνει την κοινωνική ανασφάλεια και τη διαβρωμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το «μαύρο χρήμα» εξακολουθεί να στηρίζει μέρος της κατανάλωσης στην Ελλάδα, συντηρώντας μια στρεβλή οικονομική κανονικότητα, όπου η φορολογική συμμόρφωση παραμένει ζητούμενο και όχι κανόνας.
Μ.Η.Τ. 242183