Η Ευρωπαϊκή Ένωση απειλεί με αντίμετρα και φορολόγηση των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών, αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ

Οι Βρυξέλλες απαντούν με σαφές μήνυμα στην Ουάσιγκτον: αν δεν υπάρξει συμφωνία για τη λήξη του εμπορικού πολέμου, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να στοχεύσει τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς με νέα φορολογικά μέτρα.

Σε συνέντευξή της στους Financial Times, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε σαφές ότι η αναστολή των ευρωπαϊκών αντιμέτρων είναι προσωρινή. Αν οι ΗΠΑ δεν κάνουν πίσω στους δασμούς, η ΕΕ θα ενεργοποιήσει τον «μηχανισμό αποτροπής», ένα θεσμικό «όπλο» με δυνατότητα αποκλεισμού αμερικανικών επενδύσεων και επιβολής στοχευμένων φόρων.

Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε ρητά στην πιθανότητα επιβολής φόρων στα διαφημιστικά έσοδα των ψηφιακών πλατφορμών, έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς για εταιρείες όπως η Google, η Meta και η Amazon. Παράλληλα, ο λεγόμενος μηχανισμός αποτροπής μέτρων εξαναγκασμού επιτρέπει τη μερική ή ολική αναστολή πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά και την παρεμπόδιση συγκεκριμένων επενδυτικών ροών.

Η πρόθεση της ΕΕ, όπως μεταφέρεται, δεν είναι επιθετική αλλά αποτρεπτική, με στόχο την εξισορρόπηση μιας διαρκώς κλιμακούμενης εμπορικής σύγκρουσης που ξεκίνησε εκ νέου με τις μονομερείς κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

Από τον χάλυβα στο ψηφιακό μέτωπο: Πού τραβά τη γραμμή η ΕΕ

Η αμερικανική κυβέρνηση διατηρεί:

• 25% δασμούς σε χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα

• 10% σε όλα τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά προϊόντα, ακόμη και στη διάρκεια της τρίμηνης αναστολής

Παρότι ο πρόεδρος Τραμπ έκανε πρόσφατα ένα βήμα πίσω, «παγώνοντας» για 90 ημέρες την επιβολή νέων δασμών, διατηρεί ενεργή την προηγούμενη πολιτική πίεσης. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παγώσει για ισόχρονο διάστημα τα δικά της αντίμετρα, δίνοντας χρόνο στις διαπραγματεύσεις.

Η ΕΕ, πάντως, αποκλείει εξ αρχής διαπραγμάτευση επί του ΦΠΑ και των κανόνων ανταγωνισμού. Όπως τονίζει η φον ντερ Λάιεν, οι κανόνες της Ευρώπης για την τεχνολογία και τον ψηφιακό τομέα είναι «απαραβίαστοι».

Ο ΠΟΕ και η «χρησιμότητα της κρίσης»

Η πρόεδρος της Κομισιόν εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία για να επαναφέρει τη συζήτηση στη μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), λέγοντας χαρακτηριστικά πως «ποτέ δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένη μια καλή κρίση».

Η εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ λειτουργεί, σύμφωνα με την ίδια, ως καταλύτης για τον εκσυγχρονισμό και τη σταθεροποίηση του διεθνούς εμπορικού πλαισίου. Στο μεταξύ, η ΕΕ κρατά το δάχτυλο στη σκανδάλη, με την ελπίδα ότι δεν θα χρειαστεί να τη χρησιμοποιήσει.

Τι προβλέπουν οι αμερικανικοί δασμοί και τα ευρωπαϊκά αντίμετρα

Οι δασμοί των ΗΠΑ

Με πρωτοβουλία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενεργοποιήσει ή ανακοινώσει τα εξής μέτρα:

• 25% δασμός στον χάλυβα και το αλουμίνιο από την ΕΕ

• 25% δασμός στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά

• 10% δασμός σε γενικό επίπεδο για την πλειονότητα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών εισαγωγών

• Επιπλέον δασμοί 20% σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων (αναστολή 90 ημερών)

Οι δασμοί δικαιολογούνται ως «μέτρα εθνικής ασφάλειας», αλλά έχουν προκαλέσει πολιτικές και οικονομικές εντάσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Η απάντηση της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επικεφαλής την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει παρουσιάσει ένα σύνολο αντιμέτρων, σε δύο επίπεδα:

1. Φορολόγηση τεχνολογικών κολοσσών

• Φόροι στα διαφημιστικά έσοδα ψηφιακών πλατφορμών

• Στοχευμένα μέτρα κατά εταιρειών που δεν έχουν φυσική παρουσία αλλά αποκομίζουν σημαντικά κέρδη στην ΕΕ

2. Μηχανισμός αποτροπής μέτρων εξαναγκασμού

• Πάγωμα ή περιορισμός πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά

• Δυνατότητα ακύρωσης επενδύσεων ή αδειοδοτήσεων

• Χρήση ως διπλωματικό εργαλείο πίεσης, όταν οι συνομιλίες αποτυγχάνουν

Σημερινή κατάσταση: «Ανακωχή 90 ημερών»

• Οι ΗΠΑ ανέστειλαν προσωρινά νέους δασμούς για 90 ημέρες

• Η ΕΕ «πάγωσε» την επιβολή αντιμέτρων, προσδοκώντας συμβιβασμό

• Το πλαίσιο παραμένει εύθραυστο, με τις Βρυξέλλες να διατηρούν όλα τα εργαλεία «στο τραπέζι»

📍 Σημείωση: Οι τελικές αποφάσεις ενδέχεται να κριθούν από την εξέλιξη των συνομιλιών ΗΠΑ–ΕΕ μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς και από τη στάση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στις αμφισβητούμενες εμπορικές πρακτικές.