Το παγκόσμιο εμπόριο δεν υποχωρεί, αλλά αλλάζει μορφή, καταλήγει η Morgan Stanley μέσα από την ανάλυσή της για το 2025, εξετάζοντας πώς οι εφοδιαστικές αλυσίδες προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες που διαμορφώνει ο συνδυασμός δασμών, Κίνας και τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον οίκο, η στρατηγική των ΗΠΑ δεν οδηγεί σε μαζική μεταφορά παραγωγής, αλλά σε ανακατεύθυνση των εμπορικών ροών. Την ίδια στιγμή, η Κίνα ενισχύει τη θέση της στα βιομηχανικά προϊόντα, καλύπτοντας τις απώλειες από την αμερικανική αγορά μέσω νέων συνεργασιών και στροφής σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Σε σχέση με παλαιότερους οικονομικούς κύκλους, όταν το εμπόριο αναπτυσσόταν κυρίως με βάση τη ζήτηση, το σημερινό περιβάλλον εμφανίζεται πιο κατακερματισμένο και εξαρτάται περισσότερο από επενδύσεις και πολιτικές αποφάσεις. Αυτή είναι, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, η βασική μετατόπιση που χαρακτηρίζει τη νέα εποχή.
Παρά τη σχετική ανθεκτικότητα των συνολικών όγκων, τρεις βασικές τάσεις ξεχωρίζουν:
- Πρώτον, η απομάκρυνση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας επιταχύνεται, με τις εμπορικές ροές να κατευθύνονται προς τρίτες χώρες – κυρίως στην Ασία – χωρίς όμως ουσιαστική αλλαγή στη δομή των προϊόντων. Η προσαρμογή συντελείται περισσότερο μέσω ανακατανομής των εξαγωγών παρά μέσω μετακίνησης της παραγωγής.
- Δεύτερον, το εμπόριο συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε συγκεκριμένους τομείς, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη. Τα σχετικά προϊόντα καταγράφουν ισχυρή άνοδο και αποτελούν πλέον σημαντικό μέρος των εισαγωγών των ΗΠΑ, στηρίζοντας τον συνολικό όγκο του εμπορίου ακόμη και όταν η ζήτηση για καταναλωτικά αγαθά υποχωρεί. Διαμορφώνεται έτσι ένα σύστημα «δύο ταχυτήτων», όπου οι επενδύσεις καλύπτουν την αδυναμία της κατανάλωσης.
- Τρίτον, οι περιφερειακές ανισορροπίες διευρύνονται. Η Ασία αναδεικνύεται σε βασικό ωφελημένο, τόσο από την ανακατεύθυνση των ροών όσο και από την επενδυτική δυναμική, με την Κίνα να ενισχύει περαιτέρω τη θέση της στη μεταποίηση. Αντίθετα, η Ευρώπη εμφανίζει υστέρηση, λόγω περιορισμένης συμμετοχής στο εμπόριο που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη και συνεχιζόμενων διαρθρωτικών προκλήσεων στην ανταγωνιστικότητα.
Όσον αφορά το 2026, η Morgan Stanley προβλέπει ότι το εμπόριο θα διατηρήσει την ανθεκτικότητά του, αλλά θα παραμείνει «συγκεντρωμένο». Η ανάπτυξη αναμένεται να προέλθει κυρίως από επενδύσεις – ιδίως στον τομέα της AI – και όχι από μια γενικευμένη ενίσχυση της ζήτησης.
Επιπλέον, οι εισαγωγές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη εκτιμάται ότι θα αυξηθούν περαιτέρω, καθώς μέχρι σήμερα έχει υλοποιηθεί μόλις το ένα τέταρτο των αναμενόμενων επενδύσεων άνω των 3 τρισ. δολαρίων για την περίοδο 2025-2028, που αφορούν data centers και συναφείς υποδομές.
Συνολικά, το διεθνές εμπόριο οδεύει προς μεγαλύτερο κατακερματισμό, χωρίς όμως να σηματοδοτείται αποπαγκοσμιοποίηση. Οι ροές θα συνεχίσουν να μεταβάλλονται, ενώ η παραγωγή θα προσαρμόζεται με πιο αργούς ρυθμούς. Παράλληλα, ο ρόλος της πολιτικής ενισχύεται, καθώς δασμοί και περιορισμοί χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως εργαλεία οικονομικής και γεωπολιτικής στρατηγικής, ιδίως στον τεχνολογικό τομέα και στα κρίσιμα σημεία των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Ασία αναμένεται να διατηρήσει την κεντρική της θέση στον παγκόσμιο εμπορικό κύκλο, με την Κίνα να συνεχίζει να αυξάνει το μερίδιό της στη μεταποίηση, ενώ η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον.
Τέλος, η Morgan Stanley εκτιμά ότι η Ασία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης βιομηχανικής ανάπτυξης, έναν «υπερκύκλο» που παραπέμπει στην ισχυρή δυναμική των μέσων της δεκαετίας του 2000.
Διαβάστε επίσης: Morgan Stanley: Τα τρία σενάρια για την κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις σε πετρέλαιο, πληθωρισμό και αγορές
Μ.Η.Τ. 242183