Μυρίζει… κρίση στη διεθνή αγορά ομολόγων – Τι συμβαίνει με τα ελληνικά

Συνθήκες που αρχίζουν να θυμίζουν εποχές χρηματοπιστωτικής κρίσης δημιουργούνται στην παγκόσμια αγορά ομολόγων, καθώς τα επενδυτικά κεφάλαια απομακρύνονται από τα ομόλογα, προεξοφλώντας ότι δεν θα συνεχισθεί άλλο η διεθνής μείωση επιτοκίων.

Σε αυτό το περιβάλλον, τα ελληνικά ομόλογα εμφανίζουν ανθεκτικότητα, διατηρώντας μικρότερα spread σε σχέση με τα γερμανικά από τα ιταλικά και τα γαλλικά ομόλογα. Ωστόσο, δεν μένουν ανεπηρέαστα από τις διεθνείς τάσεις, καθώς οι αποδόσεις όλων των τίτλων έχουν αυξηθεί σημαντικά φέτος.

Όπως φαίνεται στον πίνακα (πηγή: ΟΔΔΗΧ), μόνο τα διετή ομόλογα καταγράφουν φέτος μείωση απόδοσης, ενώ στις υπόλοιπες διάρκειες καταγράφονται αυξήσεις έως 36 μονάδων βάσης (30ετή ομόλογα). Τα δεκαετή ομόλογα αναφοράς, όπου η απόδοση το 2024 είχε μειωθεί και κάτω από το 3%, βρίσκονται πλέον κοντά στο 3,5%, με μια αύξηση απόδοσης κατά 15 μ.β. τον τελευταίο μήνα και 24 μ.β. μέσα στο 2025.

Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι αποδόσεις των ομολόγων παγκοσμίως εκτινάχθηκαν σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί τελευταία φορά το 2009, εν μέσω χρηματοπιστωτικής κρίσης, σηματοδοτώντας μια αυξανόμενη ανησυχία στις αγορές ότι ο κύκλος μειώσεων των επιτοκίων ενδέχεται να φτάνει στο τέλος του, ή ακόμα και να αντιστρέφεται.

Ο δείκτης του Bloomberg για τα μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα επέστρεψε σε υψηλά 16ετίας, καθώς οι επενδυτές πλέον δεν αναμένουν σχεδόν καμία περαιτέρω μείωση επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Αντιθέτως, στοιχηματίζουν σε μια σχεδόν βέβαιη αύξηση στην Ιαπωνία αυτόν τον μήνα και σε δύο αυξήσεις κατά ένα τέταρτο της μονάδας στην Αυστραλία τον επόμενο χρόνο.

Τέλος στο εύκολο χρήμα;

Ακόμη και στις ΗΠΑ, όπου η Fed αναμένεται να προβεί σε νέα μείωση επιτοκίου, οι προοπτικές αλλάζουν ταχύτατα. Οι αποδόσεις των 30ετών κρατικών ομολόγων έχουν αναρριχηθεί εκ νέου σε υψηλά πολλών μηνών, καθώς οι επενδυτές ατενίζουν μια λιγότερο ευνοϊκή εικόνα για τη νομισματική πολιτική, τον πληθωρισμό και τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Ο προτιμώμενος δείκτης πληθωρισμού της Fed έφτασε στο 2,8% τον Σεπτέμβριο, σχεδόν μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας. Παράλληλα, οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία του επόμενου προέδρου της Fed ωθούν ορισμένους επενδυτές να ενσωματώσουν ένα «πριμ κινδύνου» στην καμπύλη των αμερικανικών ομολόγων. Επιπλέον, ο δανεισμός για την κάλυψη ενός τεράστιου δημοσιονομικού ελλείμματος ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ασκεί πρόσθετη πίεση στα ομόλογα.

Όπως επισημαίνει ο Ρόμπερτ Τιπ, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων στην PGIM Fixed Income, «ένα “παιχνίδι απογοήτευσης” εκτυλίσσεται σε πολλές ανεπτυγμένες αγορές», καθώς οι επενδυτές συνειδητοποιούν ότι οι κύκλοι μειώσεων των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες ίσως τελειώνουν σύντομα.

Η πολιτική και ο πληθωρισμός πιέζουν

Η μετατόπιση της αγοράς αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πεποίθηση ότι ο κύκλος μείωσης των επιτοκίων –ο οποίος τροφοδότησε την ανάπτυξη, εκτόξευσε τις παγκόσμιες μετοχές σε επίπεδα ρεκόρ και ενίσχυσε τις τιμές των ομολόγων– φτάνει στο τέλος του. Οι επενδυτές ομολόγων εξετάζουν πλέον τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης, τους κινδύνους του πληθωρισμού εν μέσω του εμπορικού πολέμου του προέδρου Τραμπ και την εκτίναξη του κυβερνητικού χρέους από το Τόκιο μέχρι το Λονδίνο.

Οι αποδόσεις των ομολόγων σε χώρες όπως η Ιαπωνία και η Γερμανία έχουν επίσης ανέλθει σε υψηλά πολλών ετών, με τα μακροπρόθεσμα ομόλογα να δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, καθώς οι επενδυτές ζητούν υψηλότερη αποζημίωση για την κατοχή πιο ριψοκίνδυνων τίτλων.

Οι αγορές ομολόγων στις ΗΠΑ βρίσκονται στο επίκεντρο, μόλις λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση της Fed. Οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων κυμαίνονται γύρω από τα υψηλότερα επίπεδα από τον Σεπτέμβριο, ένα ασυνήθιστο φαινόμενο που υποδηλώνει ανησυχίες για το χρέος των ΗΠΑ και για το ποιος θα αντικαταστήσει τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ όταν λήξει η θητεία του τον Μάιο.

Ο Κέβιν Χάσετ, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου του Λευκού Οίκου, εμφανίζεται ως ο επικρατέστερος διάδοχος και θεωρείται υποστηρικτής της προτίμησης του Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια. Ωστόσο, όπως σημειώνουν αναλυτές, ακόμη και μια Fed υπό την ηγεσία του Hassett μπορεί να περιοριστεί από την εμμονή του πληθωρισμού.

Η δημοσιονομική επέκταση

Για την ώρα, οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων σηματοδοτούν ότι οι πιέσεις στο κόστος δανεισμού θα παραμείνουν. Το κοινοβούλιο της Γερμανίας αναμένεται να εγκρίνει την επόμενη εβδομάδα αμυντικές παραγγελίες-ρεκόρ ύψους 52 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι επενδυτές εξακολουθούν να αφομοιώνουν τη μεγαλύτερη δαπάνη της Ιαπωνίας από την χαλάρωση των περιορισμών της πανδημίας.

«Αυτή η κίνηση των αποδόσεων αφορά την προσδοκία ισχυρότερης ανάπτυξης, επειδή ο κόσμος πιθανότατα θα είναι δημοσιονομικά πιο επεκτατικός το επόμενο έτος», δήλωσε στο Bloomberg η Έιμι Ξι Πάτρικ, επικεφαλής στρατηγικής σταθερού εισοδήματος της Pendal Group Ltd. Η εποχή του φθηνού χρήματος μοιάζει να έχει τελειώσει, με τις αγορές να προεξοφλούν ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους δανεισμού και αυξημένου χρέους.