Ο κύβος ερρίφθη για το ψηφιακό ευρώ: Απάντηση της ΕΚΤ σε επικριτές

Να ξεπεράσει τις αντιστάσεις των εμπορικών τραπεζών, αλλά και Ευρωπαίων πολιτικών, στο ιστορικό εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ επιχειρεί η ΕΚΤ, με την Κριστίν Λαγκάρντ να ανακοινώνει σήμερα ότι η κεντρική τράπεζα μπαίνει στην επόμενη φάση του έργου, με στόχο το ψηφιακό ευρώ να κυκλοφορήσει πριν το τέλος της δεκαετίας.

Το ψηφιακό ευρώ έχει προσκρούσει σε αντιστάσεις ιδιαίτερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς είναι ισχυρό το lobbying από τις εμπορικές τράπεζες εναντίον του εγχειρήματος. Μικρό μέρος των καταθέσεων που τηρούνται στις τράπεζες θα πρέπει να μεταφερθεί στα πορτοφόλια ψηφιακού ευρώ που θα τηρούνται στην ΕΚΤ και αυτό είναι ο κύριος παράγοντας που τροφοδοτεί αντιδράσεις από τις τράπεζες.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έθεσε εμφατικά την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ ως βασικό στοιχείο της νομισματικής κυριαρχίας της Ευρώπης στην ψηφιακή εποχή. Η ΕΚΤ ασκεί πλέον πίεση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την ταχεία ολοκλήρωση του σχετικού θεσμικού πλαισίου με σαφές μήνυμα: δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος.

Το (ενδεικτικό) χρονοδιάγραμμα που θέτει η ΕΚΤ προβλέπει:

• Ολοκλήρωση του κανονισμού για τη θέσπιση ψηφιακού ευρώ μέσα στο 2026,
• Πιλοτικό Πρόγραμμα στα μέσα του 2027 με τις πρώτες συναλλαγές.
• Πιθανή κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ το 2029.

Απάντηση στους επικριτές

Η Κριστίν Λαγκάρντ και ο διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας, που εξαρχής «έτρεξε» το project του ψηφιακού ευρώ, Φάμπιο Πανέτα έδωσαν αυστηρή απάντηση στους αμφισβητίες του ψηφιακού ευρώ.

Το χρήμα κεντρικής τράπεζας (μετρητά και ψηφιακό ευρώ) αποτελεί την άγκυρα του νομισματικού συστήματος, όπως τόνισε η Λαγκάρντ, επισημαίνοντας ότι η ψηφιακή εκδοχή του ευρώ θα συμβάλλει στη διατήρηση της θέσης του χρήματος κεντρικής τράπεζας στην ψηφιακή εποχή. «Δεν είναι ένα project χωρίς σκοπό», είπε, αναφερόμενη σε σχετική κριτική που έχει γίνει κυρίως στο Ευρωκοινοβούλιο.

Από την πλευρά του, ο Φάμπιο Πανέτα αντέκρουσε τα οικονομικά επιχειρήματα κατά του ψηφιακού ευρώ, σημειώνοντας ότι τα κόστη για τις τράπεζες θα είναι ελάχιστα, περίπου 3% των ετήσιων επενδυτικών τους δαπανών στον τομέα της τεχνολογίας.

Επιπλέον, το ψηφιακό ευρώ θα επιφέρει σημαντικά οφέλη, όπως η απόκτηση μιας νέας ψηφιακής υποδομής για επέκταση των εργασιών των τραπεζών και η μείωση της κυριαρχίας διεθνών οργανισμών πληρωμών στην Ευρώπη. Όπως υπενθύμισε ο Πανέτα, σήμερα οι ευρωπαϊκές τράπεζες διεκπεραιώνουν μόλις το ένα τρίτο των πληρωμών στην Ευρώπη και τα δύο τρίτα καλύπτονται από πολυεθνικούς οργανισμούς.

Τα επόμενα βήματα

Το έργο του ψηφιακού ευρώ αποσκοπεί να καταστήσει το ευρώ «κατάλληλο για το μέλλον», τονίζεται στην ανακοίνωση της ΕΚΤ, λειτουργώντας ως ένα δημόσιο ψηφιακό μέσο πληρωμής που θα:

• Συμπληρώνει τα μετρητά, μεταφέροντας οφέλη όπως η προστασία της ιδιωτικής ζωής και η αξιοπιστία στις ψηφιακές πληρωμές.
• Προστατεύει τη νομισματική κυριαρχία και την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης.
• Ενισχύει τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά πληρωμών.

Η νέα φάση προετοιμασίας θα επικεντρωθεί στην τεχνική ετοιμότητα, στην οριστικοποίηση του εγχειριδίου κανόνων σε συνεργασία με την αγορά και στη στήριξη της νομοθετικής διαδικασίας. Το εκτιμώμενο κόστος ανάπτυξης μέχρι την πρώτη έκδοση είναι γύρω στο $1,3$ δισεκ. ευρώ, το οποίο θα επιβαρύνει το Ευρωσύστημα και αναμένεται να αντισταθμιστεί από το νομισματικό εισόδημα, όπως συμβαίνει και με την έκδοση των τραπεζογραμματίων.