Νέα αναθεώρηση στο Ταμείο Ανάκαμψης. Τι κόπηκε, τι εντάχθηκε και πού κατευθύνονται οι πόροι ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ

Σε μια κρίσιμη καμπή για την πορεία του Ταμείου Ανάκαμψης βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς η κυβέρνηση υπέβαλε την προηγούμενη εβδομάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή νέα εκτεταμένη αναθεώρηση έργων, ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ. Στόχος είναι να μην κινδυνεύσουν οι τελευταίες εκταμιεύσεις: 5,82 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 6,3 δισ. ευρώ σε δάνεια που πρέπει να απορροφηθούν έως τον Αύγουστο του 2026, όταν λήγει ο κύκλος του προγράμματος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το σχέδιο «Ελλάδα 2.0» επανασχεδιάζεται. Είχε προηγηθεί το καλοκαίρι αναθεώρηση περίπου 800 εκατ. ευρώ. Μέσα σε έξι μήνες, κονδύλια 2,3 δισ. ευρώ έχουν μεταφερθεί από έργα που δεν προχωρούν σε άλλα που κρίνονται πιο ώριμα. Ο χρόνος πιέζει, ενώ οι καθυστερήσεις σε ορισμένες κατηγορίες παρεμβάσεων –ιδίως σε έργα υποδομών και ψηφιακής μετάβασης– οδηγούν σε αναπροσαρμογές.

Πιέσεις από την Κομισιόν και αυστηρότεροι έλεγχοι

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ζητήσει από όλες τις χώρες να αποσύρουν έργα που δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν εγκαίρως. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ζητά πιο αυστηρούς ελέγχους και πιο στοχευμένη χρήση πόρων, με αποτέλεσμα μια αναθεώρηση που αρχικά είχε μικρό εύρος να λάβει συνολικά χαρακτήρα.

Τι κόβεται και τι εντάσσεται

Σύμφωνα με τις πληροφορίες εμβληματικές πράσινες και τεχνολογικές επενδύσεις μειώνονται κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ, με τα αντίστοιχα κονδύλια να κατευθύνονται στο πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής «Προλαμβάνω». Ορισμένοι εκφράζουν ανησυχίες για το αν το πρόγραμμα μπορεί να διατηρηθεί μετά το τέλος των ευρωπαϊκών πόρων.

• Το πρόγραμμα «Απόλλων», για παραγωγή φθηνής ενέργειας από δήμους, απεντάσσεται πλήρως, ενώ τα χρήματα μεταφέρονται σε έργα επεξεργασίας λυμάτων.
• Αντίστοιχα, έργα ΣΔΙΤ για αρδευτικά δίκτυα ύψους περίπου 130 εκατ. ευρώ βγαίνουν από το Ταμείο, με τις χρηματοδοτήσεις να αναζητούνται σε άλλες πηγές, και στη θέση τους εντάσσονται ενεργειακά έργα.
• Το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» ενισχύεται με επιπλέον 200 εκατ. ευρώ για δημοτικά έργα, όπως ηλεκτροκίνηση και δίκτυα ύδρευσης.
• Το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», που είχε ξεκινήσει με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ, περιορίζεται στα 60 εκατ. ευρώ, με το υπόλοιπο ποσό να μεταφέρεται προς Invest EU και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων. Ο χαμηλός ρυθμός συμμετοχής και τεχνικές δυσκολίες κρίθηκαν καθοριστικές.

Στον αντίποδα, εντάσσονται έργα στρατηγικού χαρακτήρα όπως ο χαρακτηρισμός των δημοτικών οδών, απαραίτητος για την επίλυση του ζητήματος της εκτός σχεδίου δόμησης.

Πού βρισκόμαστε με τις εκταμιεύσεις

Η κυβέρνηση αναμένει την τελική έγκριση για την εκταμίευση της 6ης δόσης επιχορηγήσεων ύψους 2,1 δισ. ευρώ. Με αυτή την πληρωμή, το συνολικό ποσό επιχορηγήσεων που θα έχει λάβει η Ελλάδα θα φτάσει τα 12 δισ. ευρώ σε σύνολο 18,2 δισ. ευρώ. Στα δάνεια, έχουν εισπραχθεί 11,4 δισ. ευρώ από τα 17,7 δισ. ευρώ που δικαιούται η χώρα.

Συνολικά, μετά την επόμενη δόση, η απορρόφηση θα βρίσκεται στο 65% του συνολικού προϋπολογισμού του Ταμείου.

Η τελική έγκριση των αλλαγών αναμένεται στο ECOFIN στις 12 Δεκεμβρίου, ενώ εντός του ίδιου μήνα η κυβέρνηση σχεδιάζει να υποβάλει νέο αίτημα για επιχορηγήσεις και δάνεια.

Διαβάστε επίσης: Ταμείο Ανάκαμψης: Αναθεώρηση σχεδίου «Ελλάδα 2.0» έως 900 εκατ. ευρώ