Η έλλειψη διαθέσιμων πόρων στο Ταμείο Ανάκαμψης οδηγεί σε «πάγωμα» επενδυτικών σχεδίων συνολικής αξίας περίπου 4 δισ. ευρώ, τα οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν ότι είχαν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Πρόκειται κυρίως για μεγάλα έργα στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού, του εμπορίου και του real estate, τα οποία υποβλήθηκαν εγκαίρως με πλήρεις φακέλους έως το τέλος Μαΐου, ωστόσο τελικά δεν θα ενταχθούν στο πρόγραμμα, καθώς τα διαθέσιμα κεφάλαια εξαντλούνται.
Τα πρώτα σημάδια δυσκολίας στο πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης είχαν εμφανιστεί ήδη από τα τέλη του 2025. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, βλέποντας ότι η απορρόφηση των δανειακών πόρων προχωρούσε με αργούς ρυθμούς και ενόψει της αναθεώρησης του σχεδίου, αποφάσισε να μεταφέρει περίπου 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ώστε να μη χαθούν οι συγκεκριμένοι πόροι.
Παράλληλα, επιταχύνθηκε και η διαδικασία υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης, με την καταληκτική ημερομηνία να μεταφέρεται από τα τέλη Αυγούστου στα τέλη Μαΐου. Η απόφαση αυτή κινητοποίησε τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τις τράπεζες, οι οποίες έσπευσαν να κατοχυρώσουν πρόσβαση στη χαμηλότοκη χρηματοδότηση του ΤΑΑ πριν λήξει η προθεσμία.
Η μαζική κατάθεση αιτημάτων μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα οδήγησε σε υπερκάλυψη των διαθέσιμων κονδυλίων. Σύμφωνα με τραπεζικές εκτιμήσεις, τα επιπλέον έργα που υποβλήθηκαν αντιστοιχούν σε δάνεια ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν στο διπλάσιο των κεφαλαίων που παρέμεναν διαθέσιμα.
Υπενθυμίζεται ότι μετά τη μεταφορά των 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, το συνολικό ύψος των δανείων του ΤΑΑ διαμορφώθηκε στα 13,5 δισ. ευρώ, ενώ μέχρι το τέλος Μαρτίου είχαν ήδη διατεθεί περίπου 9,5 δισ. ευρώ.
Από την πλευρά του υπουργείου υποστηρίζεται ότι ούτε οι κανόνες ούτε τα διαθέσιμα ποσά μεταβλήθηκαν, αποδίδοντας ευθύνες στις τράπεζες επειδή δημιούργησαν μεγαλύτερες προσδοκίες χρηματοδότησης στους πελάτες τους από όσες μπορούσαν πραγματικά να καλυφθούν. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι η μεταφορά των 2 δισ. ευρώ στην ΕΑΤ έγινε σε συνεννόηση με τις τράπεζες, ενώ σε διαφορετική περίπτωση τα χρήματα θα χάνονταν και η χώρα θα επιβαρυνόταν με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.
Οι τράπεζες, ωστόσο, απορρίπτουν τις αιτιάσεις αυτές, επισημαίνοντας ότι πολλά από τα επενδυτικά σχέδια είχαν ήδη λάβει προέγκριση και είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα. Παράλληλα, κάνουν λόγο για μεγάλη οικονομική επιβάρυνση των επιχειρήσεων, οι οποίες δαπάνησαν σημαντικά ποσά σε συμβούλους και διαδικασίες προετοιμασίας χωρίς τελικά να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.
Το υπουργείο ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να υπάρξει αλλαγή στον σχεδιασμό, με τη διαδικασία αξιολόγησης να ακολουθεί τη λογική «first in, first out», δηλαδή προτεραιότητα θα δοθεί στα έργα που κατατέθηκαν νωρίτερα. Αυτό έχει δημιουργήσει έντονο ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων και τραπεζών για την εξασφάλιση θέσης στη λίστα χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, ανάμεσα στα έργα που κινδυνεύουν να μείνουν εκτός βρίσκονται σημαντικές επενδύσεις ενεργειακών και τουριστικών ομίλων, αλλά και μικρότερων επιχειρήσεων. Η συνέχιση ή μη αυτών των σχεδίων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω συμβατικού τραπεζικού δανεισμού.
Τέλος, πολλές επιχειρήσεις επιχείρησαν να εξασφαλίσουν άμεσα τους πόρους του ΤΑΑ, φοβούμενες πιθανή άνοδο των επιτοκίων λόγω της αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή. Για μικρότερου ύψους επενδύσεις, εκτιμάται ότι θα υπάρξει δυνατότητα στήριξης μέσω ειδικών προγραμμάτων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Διαβάστε επίσης: Goldman Sachs: «Μετατρέψτε το RRF σε ενεργειακό υπερόπλο» – €80 δισ. κινδυνεύουν να χαθούν
Μ.Η.Τ. 242183