Προϋπολογισμός 2026: Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα αν το πετρέλαιο φτάσει τα 100 δολάρια

Οι γεωπολιτικές εντάσεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία δοκιμάζουν τις αγορές – Τι προβλέπει ο προϋπολογισμός 2026 για πληθωρισμό, ΑΕΠ και δημόσιο χρέος

Wall Street: Μεικτές τάσεις σε Dow Jones, Nasdaq και S&P 500 λόγω ανησυχιών για τη Μέση Ανατολή

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παρότι η βασική παραδοχή του προϋπολογισμού 2026 τοποθετεί τη μέση τιμή του πετρελαίου στα 62,4 δολάρια το βαρέλι, έχει ήδη ενσωματωθεί εναλλακτικό –και σαφώς δυσμενέστερο– σενάριο με τιμή στα 100 δολάρια.

Εγρήγορση χωρίς αλλαγή στρατηγικής

Στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διαμηνύουν ότι, με τα έως τώρα δεδομένα, η οικονομική πολιτική δεν μεταβάλλεται. Ωστόσο, υπογραμμίζουν πως η διάρκεια και η ένταση της γεωπολιτικής κρίσης θα καθορίσουν το εύρος των πιθανών παρεμβάσεων.

Όσο παρατείνεται η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες νέων μέτρων στήριξης, ειδικά εάν οι τιμές του πετρελαίου επιστρέψουν σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί τον Μάρτιο του 2022, όταν είχαν ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας κύμα επιδοτήσεων καυσίμων για φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες με εισόδημα έως 30.000 ευρώ.

«Το υπουργείο διαθέτει τα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, με στόχο την προστασία της πραγματικής οικονομίας και τη διασφάλιση της επενδυτικής συνέχειας. Ωστόσο, απέχουμε από ένα τέτοιο ενδεχόμενο», σημειώνουν αρμόδιες πηγές.

Το σενάριο των 100 δολαρίων

Στα τρία εναλλακτικά σενάρια που επεξεργάστηκε το οικονομικό επιτελείο για το 2026, ένα εξ αυτών προβλέπει διατήρηση της τιμής του πετρελαίου στα 100 δολάρια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Η βασική εκτίμηση (62,4 δολάρια/βαρέλι) διαφοροποιείται σημαντικά από το δυσμενές σενάριο, το οποίο συνδέεται με παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και ενδεχόμενη επιβάρυνση της διεθνούς οικονομικής δραστηριότητας μέσω των τιμών ενέργειας.

Εισαγωγές, εξαγωγές και ισοζύγιο

Σύμφωνα με τις προβλέψεις:

Σε πραγματικούς όρους, οι εισαγωγές μειώνονται, καθώς η αρνητική επίδραση της ακριβότερης ενέργειας στην εγχώρια ζήτηση υπερισχύει της αύξησης της αξίας των εισαγωγών.

Σε ονομαστικούς όρους, οι εισαγωγές αυξάνονται κατά περίπου 7,4% σε σχέση με το βασικό σενάριο.

Οι εξαγωγές κινούνται επίσης ανοδικά, με αποτέλεσμα το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται οριακά, κατά μόλις 0,2%.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει την επίδραση του πληθωρισμού στις ονομαστικές ροές, χωρίς όμως δραματική επιδείνωση των εξωτερικών ανισορροπιών.

Πληθωρισμός και ΑΕΠ

Η σημαντικότερη επίπτωση εντοπίζεται στον πληθωρισμό. Στο σενάριο των 100 δολαρίων:

Ο δείκτης τιμών καταναλωτή εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 4,7%, έναντι 2,2% στο βασικό σενάριο.

Το πραγματικό ΑΕΠ δέχεται ισχυρότερη αρνητική πίεση σε σχέση με τα ηπιότερα σενάρια.

Ωστόσο, το ονομαστικό ΑΕΠ αυξάνεται ταχύτερα, εξαιτίας της επίδρασης του υψηλότερου πληθωρισμού.

Η διττή αυτή εικόνα –ασθενέστερη πραγματική ανάπτυξη αλλά υψηλότερα ονομαστικά μεγέθη– έχει κρίσιμες δημοσιονομικές προεκτάσεις.

Δημοσιονομικό αποτέλεσμα και χρέος

Η αυξημένη ονομαστική μεγέθυνση οδηγεί σε:

Άνοδο των δημοσίων εσόδων κατά 1,4%,

Αύξηση των δημοσίων δαπανών κατά 1%,

Οριακή βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου,

Μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά 1,4% σε σχέση με το βασικό σενάριο.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη θετική επίδραση του πληθωρισμού στον παρονομαστή του λόγου χρέους/ΑΕΠ, γεγονός που βελτιώνει τεχνικά τη σχετική εικόνα του δημόσιου χρέους.

Διαχειρίσιμος κίνδυνος, υπό προϋποθέσεις

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι ακόμη και το δυσμενές σενάριο παραμένει διαχειρίσιμο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση ή παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.

Ωστόσο, η εμπειρία του 2022 δείχνει ότι η δυναμική των τιμών ενέργειας μπορεί να επιβάλει γρήγορες και στοχευμένες παρεμβάσεις, ιδίως εάν οι πληθωριστικές πιέσεις επηρεάσουν ουσιαστικά την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει σχέδιο για πετρέλαιο στα 100 δολάρια — αλλά για πόσο διάστημα θα χρειαστεί να εφαρμοστεί.