Πόροι ύψους 1 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε νέες και ανακαινισμένες φοιτητικές εστίες σε όλη τη χώρα, με στόχο πάνω από 18.000 κλίνες
Ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα φοιτητικής στέγασης των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται σε εξέλιξη, με συνολικούς πόρους που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ και στόχο την κατασκευή ή αναβάθμιση περισσότερων από 18.000 θέσεων σε φοιτητικές εστίες σε όλη τη χώρα. Το σχέδιο αφορά την Αττική, τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, τη Δυτική Μακεδονία, τη Θεσσαλία, τη Θράκη και άλλες περιοχές, με βασικό εργαλείο τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.
Η ανάγκη για νέες υποδομές θεωρείται πλέον πιεστική, καθώς το κόστος στέγασης για φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η άνοδος των ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η παλαιότητα πολλών υφιστάμενων εστιών έχουν μετατρέψει τη φοιτητική στέγη σε σοβαρό οικονομικό βάρος για χιλιάδες οικογένειες.
Το πρόγραμμα θεωρείται φιλόδοξο, αλλά συνοδεύεται και από σημαντικές καθυστερήσεις. Ο πρώτος διαγωνισμός ΣΔΙΤ για φοιτητικές εστίες, που αφορούσε το Πανεπιστήμιο Κρήτης, προκηρύχθηκε στις αρχές του 2020, ωστόσο οι εργασίες δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει, αν και η σύμβαση με τον όμιλο Άκτωρ έχει πλέον υπογραφεί. Αντίστοιχα προβλήματα έχουν εμφανιστεί και σε άλλους διαγωνισμούς, όπως στη Θεσσαλία, κυρίως λόγω της πολυπλοκότητας των συμβάσεων, των μελετών και των αδειοδοτήσεων. Με τα σημερινά δεδομένα, οι πρώτες νέες εστίες δεν αναμένεται να λειτουργήσουν πριν από το 2029, εκτός απροόπτου.
Ανακαινίσεις σε παλιές υποδομές και η πρώτη νέα εστία στην Αττική
Μέχρι να αποδώσουν τα μεγάλα έργα, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναβαθμίσει τις υφιστάμενες φοιτητικές εστίες, πολλές από τις οποίες παρουσιάζουν εικόνα εγκατάλειψης και υποχρησιμοποιούνται. Πρόσφατα ανακοινώθηκε πρόγραμμα 226 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση 15 κτιρίων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Πάτρα και Κομοτηνή, με στόχο τη στέγαση 5.600 φοιτητών και την αύξηση της δυναμικότητας κατά 36%.
Η παλαιότητα των υποδομών είναι ενδεικτική του προβλήματος, καθώς περίπου το 90% των ακινήτων που εντάσσονται στο πρόγραμμα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1985. Στην Αττική, προβλέπεται η αναβάθμιση της φοιτητικής εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στην οδό Ούλωφ Πάλμε, καθώς και της εστίας της ΑΣΠΑΙΤΕ στο Μαρούσι. Παράλληλα, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο προχωρά σε έργο περίπου 50 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση 450 κλινών στην παλιά φοιτητική εστία του Ζωγράφου, εντός της Πολυτεχνειούπολης.
Ταυτόχρονα, ξεκίνησε η πρώτη φάση διαγωνισμού για την ανέγερση του πρώτου νεόδμητου συγκροτήματος φοιτητικών εστιών στην Αττική μετά τη δεκαετία του 1980. Το έργο αφορά την κατασκευή 1.100 εστιών για το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, σε τμήμα της έκτασης των 90 στρεμμάτων του Πάρκου Πόλης των Άνω Λιοσίων. Ο προϋπολογισμός υπολογίζεται σε 65 εκατ. ευρώ, ενώ ο ιδιωτικός φορέας θα αναλάβει για 27 χρόνια τη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων, καθώς και τις υπηρεσίες ασφάλειας, φύλαξης και καθαριότητας.
Τα μεγάλα έργα σε Κρήτη, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία και Θράκη
Στην περιφέρεια, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα ΣΔΙΤ για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών τουλάχιστον 12.842 φοιτητών στα Πανεπιστήμια Κρήτης, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας και στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με συνολικούς πόρους άνω των 750 εκατ. ευρώ.
Στη Δυτική Μακεδονία, ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία για έργο 105,34 εκατ. ευρώ, με προσωρινό ανάδοχο τον όμιλο Metlen. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή 750 κλινών σε Κοζάνη, Πτολεμαΐδα, Καστοριά και Φλώρινα. Η υπογραφή της σύμβασης αναμένεται προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027, καθώς οι διαδικασίες των ΣΔΙΤ απαιτούν σημαντικό χρόνο ακόμη και μετά την επιλογή αναδόχου.
Στην Κρήτη, ο όμιλος Άκτωρ αναμένεται να ξεκινήσει τα έργα το προσεχές διάστημα. Το σχέδιο περιλαμβάνει 1.810 διαμερίσματα με συνολική δυναμικότητα 2.710 κλινών στο Ρέθυμνο και 1.016 διαμερίσματα με 2.136 κλίνες στο Ηράκλειο. Στο Ρέθυμνο προβλέπεται και νέο αμφιθέατρο 800 θέσεων για ακαδημαϊκές και πολιτιστικές χρήσεις, με το συνολικό κόστος να εκτιμάται στα 250 εκατ. ευρώ.
Στη Θεσσαλία, το έργο ύψους 116 εκατ. ευρώ αφορά την ανάπλαση της παλιάς Βαμβακουργίας Βόλου, ιδιοκτησίας της ΔΥΠΑ, καθώς και νέες εγκαταστάσεις στη Λαμία. Στον Βόλο προβλέπεται η αξιοποίηση δύο εκτάσεων στη Νέα Ιωνία, συνολικής επιφάνειας 88,4 στρεμμάτων, με διατήρηση επτά υφιστάμενων κτιρίων, κατεδαφίσεις παλαιών κατασκευών και ανέγερση νέων κτιρίων. Το σχέδιο περιλαμβάνει τουλάχιστον 600 φοιτητικά δωμάτια, από τα οποία 80 θα δοθούν στη ΔΥΠΑ ως ανταπόδοση για την παραχώρηση του ακινήτου.
Στη Θράκη, το έργο των 107 εκατ. ευρώ εκτείνεται σε Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή και Ξάνθη. Περιλαμβάνει φοιτητικές εστίες, πανεπιστημιακές κατοικίες, χώρους σίτισης, ξενώνα, κεντρική βιβλιοθήκη και ερευνητικό κέντρο. Στην Αλεξανδρούπολη προβλέπονται εστίες για 350 φοιτητές, χώρος σίτισης για 1.500 άτομα και πανεπιστημιακές κατοικίες. Στην Κομοτηνή σχεδιάζονται νέες εστίες για 350 φοιτητές, χώρος σίτισης για 2.500 άτομα και κατοικίες, ενώ στην Ξάνθη θα κατασκευαστεί ερευνητικό κέντρο Αριστείας 10.000 τετραγωνικών μέτρων.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι ο χρόνος υλοποίησης. Τα έργα φοιτητικής στέγασης μπορούν να ανακουφίσουν χιλιάδες οικογένειες και να ενισχύσουν τη λειτουργία των πανεπιστημίων, όμως η καθυστέρηση στην ωρίμανση των διαγωνισμών δείχνει ότι η πραγματική επίδραση του προγράμματος θα φανεί σε βάθος χρόνου.
Διαβάστε επίσης: Φοιτητικές εστίες: 6 επενδυτικά σχήματα «μπαίνουν στο παιχνίδι» με έργα €750 εκατ.
Μ.Η.Τ. 242183