Bloomberg: Επικίνδυνη εξάντληση στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου λόγω Μέσης Ανατολής

Η παγκόσμια αγορά ενέργειας χάνει το «μαξιλάρι ασφαλείας» της καθώς τα αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ρυθμό-ρεκόρ μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλούν πρωτοφανή πίεση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε ταχεία εξάντληση των στρατηγικών και εμπορικών αποθεμάτων πετρελαίου.

Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου απορροφά τα διαθέσιμα αποθέματα με ιστορικά υψηλό ρυθμό, περιορίζοντας δραματικά το «μαξιλάρι ασφαλείας» που διαθέτουν κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες απέναντι σε νέες διαταραχές προσφοράς.

Η απώλεια άνω του 1 δισεκατομμυρίου βαρελιών πετρελαίου μέσα σε διάστημα δύο μηνών από το κλείσιμο της βασικότερης θαλάσσιας ενεργειακής αρτηρίας του κόσμου αυξάνει τον κίνδυνο νέας ενεργειακής κρίσης, με σοβαρές συνέπειες για τις τιμές καυσίμων, τον πληθωρισμό και την παγκόσμια ανάπτυξη.

Ρεκόρ μείωσης στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 4,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως μεταξύ 1ης Μαρτίου και 25ης Απριλίου, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη τριμηνιαία πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ βάσει στοιχείων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).

Το αργό πετρέλαιο αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% της συνολικής μείωσης, ενώ το υπόλοιπο αφορά διυλισμένα προϊόντα, όπως βενζίνη, ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα.

Αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι η πτώση των αποθεμάτων επιβραδύνθηκε ελαφρώς τις τελευταίες εβδομάδες, κυρίως λόγω χαμηλότερης ζήτησης από την Κίνα, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως. Ωστόσο, τα παγκόσμια ορατά αποθέματα παραμένουν κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2018.

Στενά του Ορμούζ: Το πιο κρίσιμο ενεργειακό choke point του πλανήτη

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια δίοδο μεταφοράς πετρελαίου και LNG παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διέρχεται περίπου το 20% της ημερήσιας παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Η παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει επηρεάσει άμεσα τις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο, δημιουργώντας σοβαρές ελλείψεις σε ασιακές και ευρωπαϊκές αγορές.

Ακόμη και σε περίπτωση επαναλειτουργίας της θαλάσσιας οδού, αναλυτές εκτιμούν ότι η παραγωγή, η ναυτιλία και οι εφοδιαστικές αλυσίδες δεν πρόκειται να επιστρέψουν άμεσα σε φυσιολογικά επίπεδα.

Οι χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο από ελλείψεις καυσίμων

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται σε ασιακές οικονομίες που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από εισαγωγές πετρελαίου και καυσίμων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, η Ινδονησία, το Βιετνάμ, το Πακιστάν και οι Φιλιππίνες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με κρίσιμη εξάντληση αποθεμάτων μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Ιδιαίτερα το ντίζελ και η βενζίνη θεωρούνται τα πιο ευάλωτα προϊόντα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών μακροοικονομικών επιπτώσεων, όπως:

αύξηση κόστους μεταφορών,
ενεργειακός πληθωρισμός,
προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα,
περιορισμός βιομηχανικής παραγωγής,
κοινωνικές πιέσεις λόγω ανατιμήσεων.

JPMorgan: Κίνδυνος προσέγγισης του «λειτουργικού κατώτατου ορίου»

Η JPMorgan προειδοποιεί ότι τα αποθέματα πετρελαίου στις χώρες του ΟΟΣΑ ενδέχεται να φτάσουν σε επίπεδα «λειτουργικής πίεσης» ήδη από τον επόμενο μήνα, εφόσον συνεχιστεί η κρίση στον Περσικό Κόλπο.

Το λεγόμενο «λειτουργικό κατώτατο όριο» αναφέρεται στο ελάχιστο επίπεδο αποθεμάτων που απαιτείται ώστε να λειτουργούν χωρίς προβλήματα:

αγωγοί,
διυλιστήρια,
δεξαμενές αποθήκευσης,
τερματικοί σταθμοί εξαγωγών,
αλυσίδες εφοδιασμού καυσίμων.

Εφόσον τα αποθέματα πέσουν κάτω από αυτό το όριο, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος φυσικών ελλείψεων καυσίμων και ακραίων διακυμάνσεων στις τιμές πετρελαίου.

Οι ΗΠΑ εξαντλούν τα στρατηγικά αποθέματα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που λειτουργούν τα τελευταία χρόνια ως βασικός προμηθευτής ασφαλείας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καταγράφουν επίσης σημαντική μείωση αποθεμάτων.

Τα αμερικανικά αποθέματα αργού πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένου του Strategic Petroleum Reserve (SPR), υποχωρούν για τέσσερις συνεχόμενες εβδομάδες, καθώς η Ουάσιγκτον αυξάνει τις εξαγωγές για να καλύψει το κενό προσφοράς.

Η μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων κάτω από τους ιστορικούς μέσους όρους περιορίζει περαιτέρω τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης στην αγορά σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης.

Ευρώπη: Συναγερμός για τα αεροπορικά καύσιμα

Στην Ευρώπη, η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στην αγορά αεροπορικών καυσίμων, καθώς τα αποθέματα στο ενεργειακό hub Άμστερνταμ–Ρότερνταμ–Αμβέρσα έχουν μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο από την έναρξη της σύγκρουσης.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία ενόψει της θερινής τουριστικής περιόδου, με traders και αεροπορικές εταιρείες να προσπαθούν να εξασφαλίσουν φορτία jet fuel σε ολοένα υψηλότερες τιμές.

Όπως επισημαίνει ο Lars van Wageningen της Insights Global, από τον Φεβρουάριο καταγράφεται συνεχής πτώση στα αποθέματα αεροπορικού καυσίμου, με την αγορά να λειτουργεί πλέον σε συνθήκες έντονης στενότητας.

Νέα άνοδος στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων

Παρά τη μερική επιβράδυνση της κατανάλωσης λόγω των υψηλών τιμών, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο τα παγκόσμια αποθέματα πλησιάζουν σε κρίσιμα επίπεδα, οι τιμές του πετρελαίου ίσως χρειαστεί να αυξηθούν ακόμη περισσότερο ώστε να περιοριστεί η ζήτηση και να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά.

Η οικονομική διευθύντρια της Chevron, Eimear Bonner, προειδοποιεί ότι μεγάλο μέρος της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας έχει ήδη εξαντληθεί, ενώ χώρες που βασίζονται σε εισαγωγές καυσίμων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές ελλείψεις μέσα στο καλοκαίρι.

Οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία

Η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση αυξάνει τον κίνδυνο νέου κύματος πληθωρισμού διεθνώς, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας μεταφέρονται σε:

μεταφορές,
βιομηχανική παραγωγή,
τρόφιμα,
αερομεταφορές,
ναυτιλία,
ηλεκτροπαραγωγή.

Παράλληλα, η εξάντληση των στρατηγικών αποθεμάτων περιορίζει την ικανότητα κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών να διαχειριστούν μία ενδεχόμενη νέα ενεργειακή αναταραχή.

Η αγορά πετρελαίου παραμένει πλέον εξαιρετικά ευαίσθητη σε οποιαδήποτε γεωπολιτική εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, με τις επόμενες εβδομάδες να θεωρούνται κρίσιμες για τη σταθερότητα της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.