«Κόφτης» στα αιολικά και νέες απαγορεύσεις για ΑΠΕ: Τι αλλάζει με το νέο χωροταξικό

Νέο αυστηρό χωροταξικό για ΑΠΕ με απαγόρευση αιολικών σε Αττική, μικρά νησιά και υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων – Οι περιοχές που «κλειδώνουν»

Με αυστηρότερους περιορισμούς, νέες ζώνες αποκλεισμού και σαφείς κανόνες χωροθέτησης για φωτοβολταϊκά, αιολικά και μονάδες αποθήκευσης, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας επιχειρεί να αλλάξει συνολικά τον χάρτη των επενδύσεων ΑΠΕ στην Ελλάδα.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει για πρώτη φορά ένα ενιαίο και αυστηρότερο σύστημα κανόνων, με στόχο να συνδυαστεί η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της παραγωγικής γης και των περιοχών υψηλής περιβαλλοντικής και τουριστικής αξίας.

Το νέο πλαίσιο καλύπτει το σύνολο των βασικών τεχνολογιών ΑΠΕ και αποθήκευσης, όπως φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά, βιομάζα, γεωθερμία και συστήματα μπαταριών, ενώ εξαιρούνται έργα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία ή σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα φωτοβολταϊκά, καθώς εισάγονται οριζόντιες απαγορεύσεις εγκατάστασης σε περιοχές Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, εθνικούς δρυμούς, υγροτόπους Ραμσάρ, προστατευόμενα τοπία, περιοχές με αναβαθμίδες και ακτές κολύμβησης.

Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο όριο κάλυψης γης για νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που δεν έχουν ακόμη περιβαλλοντική αδειοδότηση. Συγκεκριμένα, η κάλυψη δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας, ώστε να αποτραπεί η υπερσυγκέντρωση έργων και να προστατευθεί η αγροτική γη.

«Κόφτης» στα 1.200 μέτρα και απαγορευτικό για αιολικά σε Αττική και νησιά

Ακόμη αυστηρότερο γίνεται το καθεστώς για τα αιολικά πάρκα, με σημαντικότερη αλλαγή την απαγόρευση εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Το μέτρο στοχεύει στην προστασία ορεινών όγκων υψηλής οικολογικής και αισθητικής αξίας.

Παράλληλα, απαγορεύεται πλέον η ανάπτυξη αιολικών πάρκων στην Αττική και στη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, καθώς και σε μικρά νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, εκτός αν πρόκειται για έργα που εξυπηρετούν ανάγκες δημοσίου συμφέροντος, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.

Το νέο πλαίσιο αποκλείει επίσης αιολικά σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, σε πυρήνες προστατευόμενων ζωνών, σε υγροτόπους και σε ακτές κολύμβησης, ενώ ειδικοί περιορισμοί τίθενται και για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας.

Στις περιοχές Natura όπου επιτρέπονται κατ’ εξαίρεση αιολικά έργα, θα απαιτείται ρητή πρόβλεψη από εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και ταυτόχρονα υψηλό αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s.

Επιπλέον, στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο ποσοστό κάλυψης γης από αιολικά πάρκα δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 4% ανά Δημοτική Ενότητα, επιχειρώντας να μπει φρένο στην υπερσυγκέντρωση επενδύσεων σε μικρές νησιωτικές περιοχές.

Στόχος η ενεργειακή ασφάλεια με νέους κανόνες ανάπτυξης

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τέλος στην αποσπασματική ανάπτυξη έργων ΑΠΕ και στις συγκρούσεις χρήσεων γης που καταγράφονταν τα προηγούμενα χρόνια.

Η κυβέρνηση συνδέει το νέο πλαίσιο με τη στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή αυτονομία αποκτά πλέον γεωπολιτική και οικονομική διάσταση, ειδικά στη σημερινή διεθνή συγκυρία.

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση του υπουργείου, η Ελλάδα έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τη διείσδυση των ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια, με πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής να προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές και τη χώρα να συγκαταλέγεται στις κορυφαίες διεθνώς στην αξιοποίηση ηλιακής και αιολικής ενέργειας.

Το νέο χωροταξικό συνοδεύεται και από παράλληλο σχεδιασμό για τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια Τουρισμού και Βιομηχανίας, με στόχο έναν πιο συντονισμένο και ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό.

Η δημόσια διαβούλευση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να αποτελέσει πεδίο έντονων αντιδράσεων και παρεμβάσεων, καθώς επηρεάζει άμεσα τόσο μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις όσο και τις τοπικές κοινωνίες σε ολόκληρη τη χώρα.

Διαβάστε επίσης: Νέο χωροταξικό-φρένο στην τουριστική υπερεκμετάλλευση: Τι αλλάζει σε ξενοδοχεία και Airbnb