Μετά το Ιράν, έρχεται το Ελ Νίνιο: Η Citi προειδοποιεί για νέο σοκ στην ανάπτυξη

Η Citigroup προειδοποιεί ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει νέο σοκ στην παγκόσμια ανάπτυξη, με απώλειες έως και $7 τρισ.

Η αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έφερε προσωρινή ανακούφιση στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν και τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό να περιορίζονται. Ωστόσο, η Citigroup εκτιμά ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία ίσως δεν προέρχεται πλέον από τη γεωπολιτική, αλλά από το κλίμα.

Σε ειδική έκθεσή της για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές, η αμερικανική τράπεζα προειδοποιεί ότι η πιθανότητα εμφάνισης ενός εξαιρετικά ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο αυξάνεται ταχύτατα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα νέο σοκ από την πλευρά της προσφοράς, με επιπτώσεις στη γεωργία, την ενέργεια, τις μεταφορές, τον πληθωρισμό και τελικά στην παγκόσμια ανάπτυξη.

Το Ελ Νίνιο αντικαθιστά τον γεωπολιτικό κίνδυνο

Η Citi επισημαίνει ότι η ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχει περιορίσει τους άμεσους κινδύνους που προκαλούσε η ενεργειακή κρίση, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η διεθνής οικονομία έχει επιστρέψει σε ασφαλές περιβάλλον.

Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον στις κλιματικές εξελίξεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής NOAA, η πιθανότητα το φαινόμενο Ελ Νίνιο να διαρκέσει έως τον Μάρτιο του 2027 ξεπερνά το 95%, ενώ υπάρχει πιθανότητα 63% να εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα ισχυρό ή ακόμη και «σούπερ» Ελ Νίνιο μέχρι το τέλος του έτους.

Η Citi σημειώνει ότι ιστορικά επεισόδια αντίστοιχης έντασης έχουν προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές στη γεωργική παραγωγή, στις ενεργειακές υποδομές, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην παραγωγικότητα της εργασίας, με τις οικονομικές επιπτώσεις να διαρκούν αρκετά χρόνια μετά την εκδήλωση του φαινομένου.

Ο λογαριασμός μπορεί να φτάσει τα 7 τρισ. δολάρια

Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι, ακόμη και στο βασικό σενάριο ενός ισχυρού Ελ Νίνιο, οι σωρευτικές απώλειες για την παγκόσμια οικονομία σε ορίζοντα πενταετίας θα μπορούσαν να ανέλθουν στα 3 έως 3,5 τρισ. δολάρια.

Εάν όμως επιβεβαιωθεί το δυσμενές σενάριο ενός «σούπερ Ελ Νίνιο», το συνολικό οικονομικό κόστος ενδέχεται να εκτιναχθεί στα 5 έως και 7 τρισ. δολάρια, αντιστοιχώντας έως και στο 6,4% του παγκόσμιου ΑΕΠ του 2026. Η Citi υπογραμμίζει ότι οι παγκόσμιοι ωκεανοί ξεκινούν ήδη από υψηλότερη θερμοκρασιακή βάση λόγω της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ακόμη σοβαρότερων επιπτώσεων στις καλλιέργειες, στην υδροηλεκτρική παραγωγή, στις θαλάσσιες μεταφορές και στα δημόσια οικονομικά πολλών χωρών.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί η Ευρώπη και η ΕΚΤ

Παρότι η Ευρωζώνη εμφανίζεται περισσότερο αυτάρκης στην παραγωγή βασικών τροφίμων σε σχέση με άλλες περιοχές του κόσμου, η Citi εκτιμά ότι δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.

Η ενεργή συμμετοχή της Ευρώπης στο παγκόσμιο εμπόριο αγροτικών προϊόντων σημαίνει ότι πιθανές ελλείψεις στις διεθνείς αγορές θα μεταφερθούν και στις ευρωπαϊκές τιμές τροφίμων. Επιπλέον, οι καθυστερημένες επιδράσεις της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης ενδέχεται να συμπέσουν χρονικά με την κορύφωση του Ελ Νίνιο, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις προς τα τέλη του 2026 και στις αρχές του 2027.

Η Citi θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει και τη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όπως επισημαίνει, η ΕΚΤ εμφανίζεται πιο ευαίσθητη από άλλες κεντρικές τράπεζες στον κίνδυνο ανόδου των τιμών των τροφίμων και της αποσταθεροποίησης των πληθωριστικών προσδοκιών, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο αυστηρή νομισματική πολιτική ακόμη και μέσα στο 2027.

Διαβάστε επίσης: Οι ωκεανοί «βράζουν» πριν καν επιστρέψει το Ελ Νίνιο: Συναγερμός για νέο παγκόσμιο ρεκόρ ζέστης