Σε εξέλιξη το πρόγραμμα «Ύδωρ 2.0», με επενδύσεις άνω των 690 εκατ. ευρώ σε Θεσσαλία, Μακεδονία, Πελοπόννησο και Κρήτη

Με τα πρώτα εργοτάξια ήδη σε εξέλιξη και τις επόμενες συμβάσεις να βρίσκονται στην τελική ευθεία, το πρόγραμμα «Ύδωρ 2.0» περνά από τον σχεδιασμό στην πράξη, σηματοδοτώντας μια από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις στον τομέα των αγροτικών υποδομών των τελευταίων δεκαετιών. Πρόκειται για ένα πλέγμα μεγάλων αρδευτικών έργων που υλοποιούνται μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της άρδευσης, τη μείωση των απωλειών νερού και τη θωράκιση της αγροτικής παραγωγής απέναντι στις πιέσεις της κλιματικής κρίσης.

Από τα πέντε έργα που συγκροτούν τον πυρήνα του προγράμματος, τα τρία έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και βρίσκονται σε φάση υλοποίησης, ενώ για τα δύο εναπομείναντα η υπογραφή των συμβάσεων αναμένεται έως τον Φεβρουάριο του 2026, μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες απαλλοτριώσεων. Το συνολικό ύψος των επενδύσεων αγγίζει τα 691,88 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το «Ύδωρ 2.0» το μεγαλύτερο οργανωμένο πακέτο αρδευτικών ΣΔΙΤ που έχει επιχειρηθεί ποτέ στη χώρα.

Έργα σε τέσσερις περιφέρειες με κοινό παρονομαστή το νερό

Το πρόγραμμα απλώνεται γεωγραφικά σε τέσσερις κρίσιμες αγροτικές ζώνες: τη Θεσσαλία, την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Η χρηματοδοτική δομή βασίζεται σε μεικτό μοντέλο, με το Δημόσιο να συμμετέχει στη φάση κατασκευής με 157,38 εκατ. ευρώ και το υπόλοιπο ποσό να καλύπτεται μέσω πληρωμών διαθεσιμότητας προς τους ιδιωτικούς φορείς σύμπραξης κατά τη διάρκεια της λειτουργίας των έργων.

Στη Θεσσαλία, το βάρος πέφτει στον ριζικό εκσυγχρονισμό των δικτύων του ΤΟΕΒ Ταυρωπού και στην ανάπτυξη του αρδευτικού συστήματος Υπέρειας – Ορφανών. Και στις δύο περιπτώσεις, ο στόχος είναι η αντικατάσταση παρωχημένων ανοικτών δικτύων με κλειστά συστήματα υψηλής απόδοσης, η ψηφιοποίηση της διαχείρισης και ο περιορισμός των απωλειών νερού σε μια περιοχή που έχει δοκιμαστεί έντονα από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το έργο μεταφοράς νερού από τον Νέστο προς την πεδιάδα της Ξάνθης αποτελεί τη ναυαρχίδα του προγράμματος. Η παρέμβαση καλύπτει δεκάδες χιλιάδες στρέμματα και φιλοδοξεί να προσδώσει σταθερότητα και προβλεψιμότητα στην άρδευση, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες ελέγχου και διανομής.

Φράγματα και δίκτυα σε Πελοπόννησο και Κρήτη

Στη Μεσσηνία, το φράγμα Μιναγιώτικο και το συνοδευτικό αρδευτικό δίκτυο συνδυάζουν την αποθήκευση υδατικών πόρων με την οργανωμένη διανομή τους σε 35.000 στρέμματα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της τοπικής αγροτικής οικονομίας. Η σύμβαση βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν την υπογραφή, με τον προσωρινό ανάδοχο να έχει ήδη αναδειχθεί.

Αντίστοιχα, στην Κρήτη, το φράγμα Αγίου Ιωάννη στην Ιεράπετρα και η λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων στη Σητεία συγκροτούν ένα διπλό έργο που απαντά στις χρόνιες ανάγκες άρδευσης της ανατολικής πλευράς του νησιού. Η παρέμβαση συνδυάζει νέες υποδομές αποθήκευσης με εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής και ενσωμάτωση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης.

Το στοίχημα του νέου μοντέλου ΣΔΙΤ

Πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά, το «Ύδωρ 2.0» λειτουργεί ως πιλοτικό εγχείρημα για ένα νέο μοντέλο υλοποίησης αρδευτικών έργων. Όπως έχει επισημανθεί από στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για πρώτη φορά επιχειρείται σε τέτοια κλίμακα η μεταφορά της ευθύνης όχι μόνο της κατασκευής, αλλά και της μακροχρόνιας λειτουργίας και συντήρησης των έργων σε ιδιωτικούς φορείς, με σαφείς δείκτες απόδοσης και ρήτρες ποιότητας.

Κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας θεωρείται η συνεργασία μεταξύ κράτους, τοπικών οργανισμών και ιδιωτών, καθώς και η αποδοχή του νέου τρόπου λειτουργίας από τους ίδιους τους καλλιεργητές. Η ελεγχόμενη πρόσβαση στις υδροληψίες, τα ημερήσια προγράμματα άρδευσης και η χρήση ψηφιακών εργαλείων αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το νερό στον πρωτογενή τομέα.

Το πλαίσιο που διαμορφώνεται μέσα από το «Ύδωρ 2.0» δεν περιορίζεται στα πέντε συγκεκριμένα έργα. Αντιθέτως, αντιμετωπίζεται ως οδηγός για μελλοντικές παρεμβάσεις σε εθνικό επίπεδο, σε μια περίοδο όπου η διαχείριση των υδατικών πόρων αναδεικνύεται σε στρατηγικό ζήτημα για την αγροτική παραγωγή και την οικονομία συνολικά.

Διαβάστε επίσης: ΥΔΩΡ 2.0: Ολοκληρώθηκαν 5 διαγωνισμοί για αρδευτικά εργα 691 εκατ.ευρώ