Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώνει μείωση 65% στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου – Νέα μέτρα πλήρους ενεργειακής απεξάρτησης έως το 2030

Τρία χρόνια μετά την έναρξη του REPowerEU, το μεγάλο ευρωπαϊκό σχέδιο ενεργειακής απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα αποδίδει απτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το μερίδιο της Ρωσίας στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έπεσε κατακόρυφα κατά 65%, ενώ οι εισαγωγές πετρελαίου και άνθρακα σχεδόν μηδενίστηκαν.

Το 2021, η Ρωσία προμήθευε την Ευρώπη με 150 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου, καλύπτοντας το 45% των συνολικών εισαγωγών. Το 2024, η ποσότητα αυτή μειώθηκε στα 52 bcm, ρίχνοντας το ρωσικό μερίδιο στο 19% – μείωση κατά 98 bcm μέσα σε τρία χρόνια.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή η εικόνα στις υπόλοιπες εισαγωγές:

• Πετρέλαιο: από 27% σε μόλις 3%

• Άνθρακας: μηδενισμός εισαγωγών

Πράσινη επιτάχυνση: ΑΠΕ και εξοικονόμηση ενέργειας οδηγούν την αλλαγή

Η στροφή της Ευρώπης δεν είναι απλώς γεωπολιτική, αλλά και περιβαλλοντική. Μεταξύ 2021-2024:

• Η εγκατεστημένη ισχύς από αιολικά και φωτοβολταϊκά αυξήθηκε κατά 58%

• Αντικαταστάθηκαν περίπου 38 bcm φυσικού αερίου

• Για το 2025 προβλέπεται επιπλέον αύξηση 16% και εξοικονόμηση 16 bcm

Παράλληλα, η κατανάλωση ενέργειας μειώθηκε σημαντικά. Η ΕΕ έχει στόχο -11,7% μέχρι το 2030, με ήδη -17% μείωση στη ζήτηση αερίου την περίοδο Αυγ. 2022 – Ιαν. 2025.

Πυρηνικά, τεχνολογία και τομές στις συμβάσεις

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι παραμένουν εναπομείνασες μορφές εξάρτησης, κυρίως σε χώρες που διαθέτουν ρωσικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες τύπου VVER. Ωστόσο, έχουν ξεκινήσει κινήσεις για εναλλακτικούς προμηθευτές εξαρτημάτων και τεχνικής υποστήριξης.

Στο πλαίσιο του επικαιροποιημένου REPowerEU, που παρουσιάστηκε στις 6 Μαΐου 2025, προβλέπονται:

• Νομοθετικές απαγορεύσεις συμβολαίων με ρωσικούς παρόχους

• Εμπορικοί φραγμοί στο εμπλουτισμένο ουράνιο της Ρωσίας

• Καταπολέμηση του «στόλου-φάντασμα» που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο

• Σύστημα ιχνηλασιμότητας για το φυσικό αέριο

Κάθε κράτος-μέλος καλείται να συντάξει εθνικό σχέδιο ολικής απεξάρτησης.

Πολιτική και ενεργειακή ανεξαρτησία πάνε πλέον μαζί

Ο ενεργειακός μετασχηματισμός της Ευρώπης δεν είναι απλώς οικολογική μετάβαση, αλλά γεωπολιτική αναβάθμιση. Όπως τονίζει η Κομισιόν, το REPowerEU ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και μειώνει τις οικονομικές ροές προς τη Ρωσία, οι οποίες χρηματοδοτούν τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο δρόμος προς μια Ευρώπη ενεργειακά αυτάρκη, πράσινη και πολιτικά αυτόνομη φαίνεται πλέον χωρίς επιστροφή.