ΥΠΕΝ – Εξοικονόμηση ενέργειας: Δισεκατομμύρια σε έργα τα επόμενα χρόνια

ΥΠΕΝ: Επενδυτικός «πυρετός» στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων – Περισσότερες από 100 εταιρείες έχουν ήδη εγγραφεί στο μητρώο του ΥΠΕΝ, διεκδικώντας μερίδιο από μια αγορά δισεκατομμυρίων ευρώ

Η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων εξελίσσεται σε έναν από τους πιο δυναμικούς και στρατηγικής σημασίας επενδυτικούς τομείς για την επόμενη δεκαετία, προσελκύοντας ήδη έντονο ενδιαφέρον από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ενέργειας και των κατασκευών.

Αναλυτικότερα, περισσότερες από 100 επιχειρήσεις παροχής ενεργειακών υπηρεσιών (Energy Service Companies – ESCOs) έχουν εγγραφεί στο μητρώο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, φιλοδοξώντας να αναλάβουν έργα ενεργειακής αναβάθμισης σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει τη μεγάλη κινητικότητα και τη δυναμική που αναπτύσσεται στον συγκεκριμένο κλάδο, ο οποίος συνδέεται άμεσα με την «πράσινη μετάβαση» και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΥΠΕΝ, οι επενδύσεις που σχεδιάζονται για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας αναμένεται να φθάσουν τα επόμενα χρόνια σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Οι παρεμβάσεις αφορούν μεταξύ άλλων την αντικατάσταση κουφωμάτων, την εγκατάσταση θερμομόνωσης, τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα φωτοβολταϊκά, καθώς και την εφαρμογή συστημάτων «έξυπνης» διαχείρισης ενέργειας.

Η ενεργοποίηση του θεσμικού πλαισίου για τις Εταιρείες Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών σηματοδοτεί μια πιο οργανωμένη και θεσμικά κατοχυρωμένη αγορά, επιτρέποντας τη σύναψη Συμβάσεων Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) και την εξασφάλιση μακροπρόθεσμων αποδόσεων τόσο για τους επενδυτές όσο και για τους τελικούς χρήστες. Επιπλέον, η μόχλευση ιδιωτικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων μέσω προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ» και το Ταμείο Ανάκαμψης, ενισχύει περαιτέρω την ανάπτυξη της αγοράς.

Οι προοπτικές είναι ιδιαίτερα θετικές, καθώς η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό αριθμό παλαιών, ενεργοβόρων κτιρίων, τα οποία αποτελούν μεγάλο μέρος του συνολικού ενεργειακού αποτυπώματος της χώρας. Η σταδιακή ενεργειακή τους αναβάθμιση εκτός από περιβαλλοντικό αποτύπωμα, δημιουργεί και χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό και τεχνικό τομέα.

Με δεδομένες τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για μηδενικές εκπομπές ρύπων έως το 2050, η ενεργειακή εξοικονόμηση στα κτίρια μετατρέπεται από επιλογή σε υποχρέωση. Η μεγάλη συμμετοχή των εταιρειών στο μητρώο του ΥΠΕΝ δείχνει πως η αγορά προετοιμάζεται για έναν μαραθώνιο ενεργειακών έργων με σαφές επενδυτικό και κοινωνικό αποτύπωμα.

Αν και η εγγραφή στο μητρώο είναι προαιρετική, σε αυτό έχουν ενταχθεί μεγάλες ενεργειακές και κατασκευαστικές εταιρείες που προσδοκούν την εντονότερη ανάπτυξη του θεσμού των ενεργειακών υπηρεσιών. Δηλαδή του σχήματος μέσω του οποίου η εταιρεία παροχής ενεργειακών υπηρεσιών αναλαμβάνει την χρηματοδότηση και υλοποίηση των επενδύσεων εξοικονόμησης ενέργειας και αποζημιώνεται από το όφελος που προκύπτει από την μείωση του ύψους των λογαριασμών λόγω της επίτευξης ενεργειακής εξοικονόμησης.

Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία (ΦΕΚ 2672 Β’, 6/7/2018) οι Ενεργειακές Υπηρεσίες αφορούν σε:
α) τοποθέτηση, αντικατάσταση, αναβάθμιση, συντήρηση, λειτουργία ή/και ρύθμιση παραμέτρων λειτουργίας ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, φωτισμού και μεταφορικών μέσων,

β) ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού κελύφους,

γ) εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων ελέγχου και διαχείρισης ενέργειας,

δ) εγκατάσταση, αντικατάσταση, αναβάθμιση, συντήρηση, λειτουργία ή/και ρύθμιση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων παραγωγής ενέργειας και συστημάτων ΑΠΕ.

Εκτός από τη λίστα των εταιρειών που έχουν ενταχθεί στο μητρώο, στην ιστοσελίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχουν αναρτηθεί και δύο πρότυπα συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης, που υπογράφονται μεταξύ των δυο πλευρών.

Σύμφωνα με τη μία επιλογή (σύμβαση διαμοιραζόμενου οφέλους) η Επιχείρηση Ενεργειακών Υπηρεσιών αποζημιώνεται εισπράττοντας ένα ποσοστό από το όφελος που προκύπτει από τη μείωση της ενεργειακής δαπάνης.

Σύμφωνα με τη δεύτερη (σύμβαση εγγυημένης απόδοσης), συμφωνείται εκ των προτέρων το τίμημα και καταβάλλεται σταδιακά.

Το ΥΠΕΝ δημοσίευσε πρόσφατα Οδικό Χάρτη για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, σύμφωνα με τον οποίο το πλαίσιο λειτουργίας των υφιστάμενων προγραμμάτων θα βελτιωθεί αποσκοπώντας, ενδεικτικά, στην αύξηση των δυνητικά ωφελούμενων, στην προώθηση των αποδοτικότερων από πλευράς κόστους και αποτελέσματος παρεμβάσεων, σε πιο ενεργή συμμετοχή των εγχώριων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στη χρηματοδότηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων και στην προώθηση της πρωτοπορίας στην εγχώρια κατασκευαστική και μεταποιητική βιομηχανία.

Αναφέρεται ακόμη ότι: “Τα επιτυχημένα χρηματοδοτικά προγράμματα βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων κατοικίας θα συνεχιστούν, ενώ θα τροποποιηθούν κατάλληλα ώστε να στοχεύσουν αποτελεσματικότερα στην υποστήριξη των οικονομικά ευπαθών και ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών. Έμφαση δίνεται στην προσαρμογή και βελτίωση του υφιστάμενου χρηματοδοτικού μοντέλου αποσκοπώντας στην αύξηση των υφιστάμενων επιπέδων μόχλευσης από τους ωφελούμενους. Ταυτόχρονα, στόχος είναι να διερευνηθεί η δυνατότητα βελτίωσης του πλαισίου των φοροαπαλλαγών στα νοικοκυριά, με σκοπό τη στήριξη των απαιτούμενων επεμβάσεων ενεργειακής ανακαίνισης με εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης”.

Η ΡΑΑΕΥ ανακοίνωσε τον Απρίλιο τη λειτουργία νέου ψηφιακού εργαλείου με την ονομασία ΒΕΕΜ (Building Energy Efficiency Marketplace), το οποίο φιλοδοξεί να φέρει σε επαφή Καταναλωτές με Παρόχους Ενεργειακών Υπηρεσιών για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών ή κτιρίων του τριτογενούς τομέα. Όμως μέχρι στιγμής δεν έχουν εγγραφεί προμηθευτές σε αυτήν.