Η αυξανόμενη όρεξη των ευρωπαϊκών τραπεζών για μοχλευμένα δάνεια (leveraged loans) υψηλού ρίσκου ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερα έσοδα και πιθανές αναθεωρήσεις εκτιμήσεων κερδοφορίας για το 2025. Μέχρι στιγμής φέτος, ο όγκος τέτοιων δανείων σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική (EMEA) ανέρχεται σε €249,8 δισ., στοιχείο που υποδηλώνει ότι το 2025 ενδέχεται να ξεπεράσει το ρεκόρ του προηγούμενου έτους (€337 δισ.), σύμφωνα με το Bloomberg Intelligence και τον αναλυτή Philip Richards.
Ο αναλυτής της KBW, Thomas Hallett, σημειώνει ότι οι χαμηλότερες πιστωτικές διαφορές (credit spreads) και η μεγαλύτερη σαφήνεια γύρω από την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις: «Αν είσαι εταιρεία, τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να κλειδώσεις αυτούς τους χαμηλούς spread».
Οι τράπεζες που πρωτοστατούν στα leveraged loans
Τράπεζες όπως οι Barclays, Deutsche Bank, Crédit Agricole και BNP Paribas αυξάνουν την έκθεσή τους σε leveraged loans, καθώς η πτώση των επιτοκίων, η υψηλότερη κερδοφορία και η βελτιωμένη ποιότητα πιστώσεων ενισχύουν τη διάθεση για ρίσκο. Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη και το Ηνωμένο Βασίλειο τροφοδοτεί τη ζήτηση για πιο επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία, αυξάνοντας το ενδιαφέρον για τα συγκεκριμένα δάνεια, σύμφωνα με τον Richards.
Η τάση αυτή ενισχύει τα επενδυτικά τμήματα των τραπεζών, τα οποία έχουν ήδη επωφεληθεί από τη μεταβλητότητα των αγορών μετά την εφαρμογή δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ.
Οικονομικά αποτελέσματα και κερδοφορία
Η αύξηση των εσόδων από leveraged loans μπορεί να οδηγήσει σε αναθεωρήσεις εκτιμήσεων κερδών, υποστηρίζει ο Richards. Ο δείκτης Stoxx Europe 600 – υποτομέας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών είναι ένας από τους δύο κλάδους που εμφανίζουν θετική τάση αναθεώρησης (μαζί με τη βιομηχανία), ενώ για τον ευρύτερο δείκτη οι προβλέψεις υποχωρούν.
Η BNP Paribas, κορυφαία στον τομέα των leveraged loans στην EMEA, αναμένεται να επωφεληθεί ιδιαίτερα. Τα έσοδα του εταιρικού και θεσμικού τομέα της εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σχεδόν 7% φέτος, ενώ τα έσοδα του εμπορικού και λιανικού τμήματος παραμένουν σταθερά.
Έκθεση στις ΗΠΑ
Οι Barclays, Deutsche Bank και UBS Group AG αντλούν κέρδη και από την αμερικανική αγορά leveraged loans, η οποία φέτος φτάνει τα $1,6 τρισ. Η αγορά των ΗΠΑ κατέγραψε πρόσφατα τριμηνιαίο ρεκόρ εκδόσεων, με ώθηση από τα χαμηλότερα κόστη δανεισμού και τη ζήτηση επενδυτών για υψηλότερες αποδόσεις.
Η Banco Santander ενισχύει την παρουσία της στην επενδυτική τραπεζική των ΗΠΑ, προσλαμβάνοντας πρώην στελέχη της Credit Suisse. Ως αποτέλεσμα, η κερδοφορία του τομέα υπερδιπλασιάστηκε το 2024.
Κίνδυνοι και εποπτεία
Η ενίσχυση της αγοράς leveraged loans δεν έρχεται χωρίς κινδύνους. Ο κλάδος έχει αναπτυχθεί ταχύτερα από την υπόλοιπη αγορά, αυξάνοντας την πιθανότητα υποβάθμισης της ποιότητας δανείων και μελλοντικών προβλέψεων ζημιών.
Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά την αγορά για τυχόν σημάδια υπερβολικής ανάληψης ρίσκου ή ανεπαρκούς διαχείρισης κινδύνων. Σε περίπτωση επιδείνωσης της ποιότητας περιουσιακών στοιχείων, τα σχέδια επιστροφής κεφαλαίου στους μετόχους (μέσω μερισμάτων ή buybacks) μπορεί να τεθούν υπό αμφισβήτηση.
Πρόσφατα, η ΕΚΤ έληξε τη διαμάχη με τις τράπεζες για τα κεφάλαια που πρέπει να διατηρούν έναντι επικίνδυνων δανείων, περιορίζοντας τη χρήση μοντέλου που απαιτούσε δισεκατομμύρια σε επιπλέον προβλέψεις.
Μεταφορά ρίσκου και ασφάλιση δανείων
Η BNP Paribas προχωρά σε μεταφορά ρίσκου ύψους €2,5 δισ. για υψηλού κινδύνου εταιρικά και leveraged loans. Μέσω credit-linked notes, οι τράπεζες ασφαλίζουν δάνεια έναντι αθέτησης, μεταφέροντας τον κίνδυνο σε συνταξιοδοτικά ταμεία, sovereign wealth funds και hedge funds.
Ο Hallett σημειώνει: «Πάντα πρέπει να παρακολουθείς την αγορά, αλλά οι τράπεζες διαχειρίζονται καλύτερα τον κίνδυνο απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ακόμα και σε περιόδους πίεσης, δεν μένουν πλέον με το βάρος στα χέρια τους όπως πριν».
Οι τραπεζικές μετοχές στην Ευρώπη
Ο δείκτης Stoxx Europe 600 Banks κατέγραψε άνοδο για 12ο συνεχόμενο τρίμηνο, ισοφαρίζοντας το ιστορικό ρεκόρ του, χάρη σε ανθεκτικά κέρδη και αυξημένες αποδόσεις προς τους μετόχους. Παρά την άνοδο κατά 47% φέτος, οι τραπεζικές μετοχές εξακολουθούν να απέχουν από τα ιστορικά υψηλά τους.
Τα κέρδη ενισχύθηκαν κυρίως από υψηλότερα έσοδα εκτός καθαρών επιτοκίων (π.χ. προμήθειες, εμπορικές δραστηριότητες) και από τον αυστηρό έλεγχο κόστους. Οι ισχυροί κεφαλαιακοί δείκτες επέτρεψαν την αύξηση μερισμάτων και προγραμμάτων επαναγοράς μετοχών.
Χαμηλότερα επιτόκια, αλλά σταθερή κερδοφορία
Η προσδοκία ότι η αποκλιμάκωση των επιτοκίων θα μείωνε την κερδοφορία των τραπεζών διαψεύστηκε. Παρά τη μείωση του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ στο 2%, τα περιθώρια κέρδους διατηρήθηκαν, ενώ αναλυτές όπως η KBW θεωρούν ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο ανόδου.
Τράπεζες όπως οι Société Générale, Commerzbank και Banco Santander έχουν υπερδιπλασιάσει την αξία τους από τις αρχές του έτους, γεγονός που αρχικά προκάλεσε σκεπτικισμό για τη βιωσιμότητα της ανόδου. Ωστόσο, η μακροοικονομική συγκυρία φαίνεται να στηρίζει τον κλάδο.
Οι προσδοκίες για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων έχουν περιοριστεί, ενώ η ευρωπαϊκή οικονομία ανακάμπτει με στήριξη δημοσιονομικών πακέτων, κυρίως στη Γερμανία και σε επίπεδο ΕΕ.
Αποτίμηση και προοπτικές
Η Citigroup τονίζει ότι ο τραπεζικός κλάδος ξεχωρίζει ως προς τη δυναμική κερδών, με θετικές αναθεωρήσεις, σε αντίθεση με τον ευρύτερο δείκτη Stoxx 600, του οποίου τα προσδοκώμενα κέρδη παραμένουν στάσιμα.
Ο δείκτης τραπεζών διαπραγματεύεται με P/E γύρω στο 10, επίπεδο που συνάδει με τον ιστορικό μέσο όρο. Σε σχετικούς όρους, όμως, εξακολουθεί να εμφανίζει έκπτωση ~33% έναντι του Stoxx 600, υψηλότερη από τη μακροχρόνια μέση έκπτωση (25%).
Μ.Η.Τ. 242183