Στη Διάσκεψη του Μονάχου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει πιο ανεξάρτητη στρατηγική θέση απέναντι στις παγκόσμιες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η φον ντερ Λάιεν περιέγραψε το διεθνές περιβάλλον ως «περιβάλλον υψηλής έντασης», επισημαίνοντας τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αναθεωρητική πολιτική εξωτερικών δυνάμεων και την αβεβαιότητα στις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια εποχή εχθρικού ανταγωνισμού, όπου οι παραδοσιακές αρχές και ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής αμφισβητούνται μέσω γεωοικονομικών εργαλείων, όπως δασμοί, τεχνολογικοί κανονισμοί και προσπάθειες επηρεασμού κυριαρχικών πολιτικών. Η απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις, σύμφωνα με την ίδια, είναι η ενίσχυση της αυτονομίας της ΕΕ σε κρίσιμους τομείς:
Ασφάλεια και άμυνα: Ενίσχυση κοινών αμυντικών δομών και επενδύσεις σε στρατηγικές δυνατότητες, με αύξηση των αμυντικών δαπανών σχεδόν 80% από το 2022.
Ενέργεια και πρώτες ύλες: Διασφάλιση ενεργειακής αυτονομίας και σταθερών προμηθειών κρίσιμων πόρων.
Οικονομία και εμπόριο: Ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής αυτονομίας, ιδίως στους τομείς ψηφιακής τεχνολογίας, αεροδιαστημικής και βαρέων βιομηχανικών συστημάτων.
Τεχνολογική κυριαρχία: Ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, drones και νέων οπλικών πλατφορμών, καθώς και αξιοποίηση βιομηχανικών δυνατοτήτων διπλής χρήσης.
Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν αντιβαίνει στη διατλαντική συμμαχία, αλλά αντίθετα την ενισχύει, καθιστώντας την ΕΕ πιο αξιόπιστο εταίρο για τις ΗΠΑ. Τόνισε ότι η εμπειρία της Ευρώπης σε βιομηχανικούς τομείς μπορεί να μετασχηματιστεί για αμυντικούς σκοπούς, και ότι η πολιτική και η άμυνα πρέπει να αλληλοσυνδέονται στενότερα («γκρέμισμα του άκαμπτου τείχους»).
Η πρόεδρος κατέληξε ότι η οικονομική δυνατότητα της ΕΕ δεν αποτελεί περιορισμό, αλλά η μη επένδυση στην αυτονομία θα ήταν πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος. Η Ευρώπη καλείται να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις, τιμώντας τις θυσίες της Ουκρανίας και ενισχύοντας τη δική της στρατηγική ανεξαρτησία.
