Με νέα νομοθετική ρύθμιση αναστέλλονται έως τις 31 Οκτωβρίου 2026 οι νέες και εκκρεμείς αγωγές του Δημοσίου για διεκδικήσεις ακινήτων
Ακόμη μία παράταση δίνει η κυβέρνηση στην αναστολή των κτηματολογικών αγωγών του Δημοσίου, διατηρώντας σε εκκρεμότητα μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς χιλιάδων ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Με τροπολογία που εντάχθηκε σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παρατείνεται έως τις 31 Οκτωβρίου 2026 η αναστολή κατάθεσης νέων αγωγών από το Δημόσιο για τη διόρθωση πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο, καθώς και η εξέλιξη των υποθέσεων που ήδη εκκρεμούν ενώπιον των δικαστηρίων.
Η απόφαση αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που βρίσκονται αντιμέτωποι με διεκδικήσεις του Δημοσίου, ενώ ταυτόχρονα μεταθέτει για ακόμη μία φορά την εφαρμογή του νέου πλαισίου που είχε εξαγγελθεί από την άνοιξη του 2025 και θα καθόριζε με σαφήνεια πότε το Δημόσιο μπορεί να προβάλλει δικαιώματα κυριότητας επί ιδιωτικών εκτάσεων.
Πρόκειται για την τρίτη συνεχόμενη παράταση ενός μεταβατικού καθεστώτος που αρχικά είχε προσωρινό χαρακτήρα, αλλά εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ λόγω της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της συνολικής θεσμικής παρέμβασης.
Τι προβλέπει η νέα παράταση για τις εκκρεμείς υποθέσεις
Με τη νέα ρύθμιση, το Ελληνικό Δημόσιο δεν θα μπορεί έως το τέλος Οκτωβρίου να καταθέτει νέες αγωγές διόρθωσης των πρώτων εγγραφών στο Κτηματολόγιο για ακίνητα που εμφανίζονται ως ιδιωτικές ιδιοκτησίες ή κατέχονται από τρίτους.
Ταυτόχρονα, αναστέλλεται και η πρόοδος των ήδη εκκρεμών δικών σε πρώτο βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι διακόπτονται οι σχετικές δικονομικές προθεσμίες, δεν προσδιορίζονται νέες δικάσιμοι, ούτε εκδίδονται δικαστικές αποφάσεις μέχρι τη λήξη της αναστολής.
Η νομοθετική ρύθμιση προβλέπει επίσης ότι το χρονικό διάστημα από την 1η Ιουνίου έως τις 24 Ιουνίου 2026, όταν ψηφίστηκε η τροπολογία, δεν θα υπολογιστεί στις σχετικές προθεσμίες, ώστε να αποφευχθούν διαδικαστικά προβλήματα για τα δικαστήρια και τους διαδίκους.
Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα για όσους πολίτες επιθυμούν να μην καθυστερήσει περαιτέρω η υπόθεσή τους να ζητήσουν τη συνέχιση της δίκης τους, καταθέτοντας σχετική αίτηση στον πρόεδρο του αρμόδιου τριμελούς συμβουλίου.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η νέα παράταση κρίθηκε αναγκαία ώστε να αποφευχθεί η κατάθεση μεγάλου αριθμού αγωγών που ενδεχομένως θα αποδεικνύονταν αβάσιμες, ενώ παράλληλα επιδιώκεται η αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και των υπηρεσιών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Σε αναμονή η μεταρρύθμιση για τις διεκδικήσεις του Δημοσίου
Παρά τη νέα παράταση, εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτό το βασικό ζήτημα που αφορά τον καθορισμό ενιαίων και αντικειμενικών κανόνων για τις διεκδικήσεις του Δημοσίου επί ιδιωτικών ακινήτων.
Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου που θα ορίζει με σαφήνεια τις περιπτώσεις στις οποίες το Δημόσιο μπορεί να διεκδικεί ακίνητα, αλλά και εκείνες όπου θα υποχρεούται να απέχει από δικαστικές ενέργειες.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η σχετική μεταρρύθμιση, παραμένει σε ισχύ το προσωρινό καθεστώς αναστολής, αφήνοντας σε εκκρεμότητα υποθέσεις που επηρεάζουν χιλιάδες ιδιοκτήτες σε ολόκληρη τη χώρα.
Δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες παραμένουν σε εκκρεμότητα
Το ζήτημα αφορά ένα ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό ακινήτων, τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στα νησιά.
Μόνο στις Κυκλάδες εκκρεμούν περισσότερες από 250 υποθέσεις, ενώ αντίστοιχες διαφορές καταγράφονται σε πολλές ακόμη περιοχές της χώρας.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι διεκδικήσεις του Δημοσίου στηρίζονται σε ιδιαίτερα παλαιά διοικητικά έγγραφα, ακόμη και σε στοιχεία που ανάγονται στην περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ή σε χαρακτηρισμούς εκτάσεων ως δασικών, γεγονός που έχει οδηγήσει σε πολυετείς δικαστικές αντιπαραθέσεις με ιδιώτες.
Η νομολογία του Αρείου Πάγου έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι το Δημόσιο οφείλει να αποδεικνύει συγκεκριμένα δικαιώματα κυριότητας, είτε μέσω τίτλων είτε μέσω αποδεδειγμένης νομής ή κατοχής, προκειμένου να θεμελιώσει τις αξιώσεις του.
Παρά τις σχετικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης, οι αγωγές συνεχίστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούσαν σε δικαστικές ενέργειες προκειμένου να αποφύγουν ενδεχόμενες διοικητικές ή πειθαρχικές ευθύνες.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την πρόοδο του Εθνικού Κτηματολογίου και την ολοκλήρωση των δασικών χαρτών, δύο διαδικασίες που εξακολουθούν να δημιουργούν σύνθετα ιδιοκτησιακά ζητήματα και να συντηρούν σημαντική αβεβαιότητα για χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι αναμένουν ένα οριστικό και ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που θα δώσει τέλος σε μία από τις πιο μακροχρόνιες εκκρεμότητες της ελληνικής κτηματολογικής πραγματικότητας.
Διαβάστε επίσης: Κτηματολόγιο: Νέα εποχή στις συναλλαγές ακινήτων με τη μετάβαση στο G-Cloud
Μ.Η.Τ. 242183