Ενημέρωση σε μετάβαση: Πού στρέφονται οι Έλληνες για να μάθουν την αλήθεια;

Μόλις 1 στους 5 Έλληνες εμπιστεύεται τις ειδήσεις, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη και τα social media αναδιαμορφώνουν το τοπίο της ενημέρωσης

Σε μια εποχή που τα γεγονότα τρέχουν και η πληροφορία μεταδίδεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, οι Έλληνες παραμένουν καχύποπτοι απέναντι στην ενημέρωση. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Reuters για το 2025, μόλις το 22% των πολιτών δηλώνει ότι εμπιστεύεται τις ειδήσεις, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ 48 χωρών. Κι όλα αυτά, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην παραγωγή δημοσιογραφικού περιεχομένου.

Τα στοιχεία αντλήθηκαν από διαδικτυακή δημοσκόπηση σε 2.010 χρήστες στην Ελλάδα, αντιπροσωπευτικό δείγμα του διαδικτυακού πληθυσμού. Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου του 2025, εν μέσω των κινητοποιήσεων για τα Τέμπη και των πρώτων πράξεων της νέας κυβέρνησης Τραμπ.

Χαμηλή εμπιστοσύνη, υψηλή χρήση AI: Δύσκολη εξίσωση για τα media

Η έκθεση καταγράφει μια σειρά από σταθερές: μεγάλη αποστροφή προς τις ειδήσεις, επικράτηση των social media ως κύριου δίαυλου πληροφόρησης και διάχυτη καχυποψία προς την τεχνητή νοημοσύνη. Ειδικότερα, στην Ελλάδα μόνο το 12% αισθάνεται άνετα με την ιδέα οι ειδήσεις να έχουν παραχθεί κυρίως από AI, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από τον διεθνή μέσο όρο (21%).

Ακόμα και όταν η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί επικουρικά, το ελληνικό κοινό παραμένει επιφυλακτικό. Παρόλα αυτά, ένας στους τέσσερις δηλώνει πρόθυμος να χρησιμοποιήσει εργαλεία AI για σύνοψη, μετάφραση ή επιλογή ειδήσεων σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά του. Πρόκειται για ένα αντιφατικό τοπίο: ενώ υπάρχει φόβος και δυσπιστία, αναγνωρίζεται παράλληλα και η λειτουργική αξία των νέων τεχνολογιών.

Παραπληροφόρηση, πολιτικοί και social media στο στόχαστρο

Οι Έλληνες δεν διστάζουν να κατονομάσουν υπευθύνους για την κρίση αξιοπιστίας: το 62% θεωρεί ότι οι πολιτικοί ευθύνονται για τη διάδοση παραπληροφόρησης, ενώ το 59% στοχοποιεί και τους ίδιους τους δημοσιογράφους. Το Facebook, το TikTok και το Instagram παραμένουν τα κυριότερα κανάλια διάδοσης αμφιλεγόμενου περιεχομένου, με τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες να συγκεντρώνουν επίσης υψηλό δείκτη καχυποψίας (33%).

Παρότι η εμπιστοσύνη στους θεσμούς είναι περιορισμένη, όταν οι Έλληνες θέλουν να διασταυρώσουν μια είδηση, το 43% επιστρέφει σε κάποιο μέσο που ήδη εμπιστεύεται. Σημαντική είναι και η αξιοποίηση των σχολίων χρηστών στα social media ως εργαλείο «λαϊκού fact-checking». Αντίθετα, μόλις το 22% δηλώνει ότι ανατρέχει σε επίσημες κυβερνητικές πηγές.

Ζητούμενο η διαφάνεια και επανάκτηση της εμπιστοσύνης

Η φετινή έκθεση Reuters επιβεβαιώνει πως η δημοσιογραφία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Το κοινό ζητά περισσότερη διαφάνεια, λιγότερη αοριστία και απαντήσεις που δεν «κατασκευάζονται» με αλγορίθμους χωρίς ανθρώπινη εγγύηση. Η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να λειτουργήσει υποστηρικτικά, όμως η ανάγκη για ανθρώπινη επιμέλεια, αξιοπιστία και αποκατάσταση της εμπιστοσύνης παραμένει αδιαπραγμάτευτη, ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η ενημέρωση έχει για χρόνια φορτωθεί με βαρίδια αδιαφάνειας και κομματικής πόλωσης.

Απέναντι σε αυτό το τοπίο, η πρόκληση είναι διπλή: επένδυση στην ποιότητα του περιεχομένου και αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης με τον πολίτη. Οι καιροί απαιτούν όχι απλώς δημοσιογραφία, αλλά δημοσιογραφία με αρχές, ανοιχτή στον έλεγχο και ανθεκτική στις τεχνολογικές προκλήσεις.