Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης: Το 2027 αναμένεται να ενεργοποιηθεί η πρόβλεψη του ν.3863/2010, ο οποίος ψηφίστηκε επί Μνημονίων για τη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής εκείνων που ξεπερνούν τα 65 έτη. Εάν και εφόσον διαπιστωθεί ότι ανέβηκε το προσδόκιμο ζωής τότε «αυτομάτως» θα αυξηθούν και τα όρια ηλικίας από το 2027.
Δανία: Στα 70 χρόνια το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2040
Η συγκεκριμένη διαδικασία, επρόκειτο να εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 2021 αλλά αναβλήθηκε λόγω πανδημίας. Μάλιστα, το καλοκαίρι του 2027 προβλέπεται και η διεξαγωγή Εθνικών εκλογών.
Πόσο θα αυξηθούν τα όρια ηλικίας
Εκείνη τη χρονιά, θα εξεταστεί αν και πόσο ανέβηκε το προσδόκιμο ζωής για τους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία 2016-2025.
Στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι αυξήθηκε το προσδόκιμο ζωής τότε αυτομάτως θα αυξηθούν και τα όρια ηλικίας από το 2027.
Με αυτή τη σύνδεση -προσδόκιμου ζωής με όρια ηλικίας- λειτουργούν σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες και όταν ανεβαίνει το προσδόκιμο ζωής, γίνεται και η ανάλογη προσαρμογή στις ηλικίες συνταξιοδότησης.
Η διαδικασία αυτή στη χώρα μας θα επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια, οπότε στα τέλη του 2029 θα εξεταστεί αν και πόσο ανέβηκε το προσδόκιμο ζωής ώστε να αποφασιστεί εκ νέου η αύξηση στα όρια ηλικίας από 1/1/2030. Το ίδιο θα γίνει και το 2033, κ.ο.κ.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το προσδόκιμο ζωής στους άνδρες άνω των 65 ετών από 18,8 έτη το 2019 αυξάνεται στα 20 έτη ως το 2030 ενώ αντίστοιχα στις γυναίκες από 21,8 έτη αυξάνεται στα 22,9 έτη.
Η σύνδεση του προσδόκιμου ζωής με τα όρια ηλικίας με βάση την πρακτική του ΟΟΣΑ μπορεί να εφαρμοστεί με αναλογία 1 προς 1, με αναλογία 1 προς 2/3 και με αναλογία 1 προς 1/3.
Το μοντέλο που φαίνεται πιθανό για την Ελλάδα όπως λέει ο ΟΟΣΑ είναι η αναλογία 1 προς 1 δηλαδή για κάθε 1 έτος που θα αυξάνει το προσδόκιμο, θα αυξάνονται κατά 1 έτος και τα όρια ηλικίας.
Με το 1 προς 2/3 τα όρια ηλικίας θα αυξηθούν κατά 8 μήνες για κάθε 12 μήνες αύξησης στο προσδόκιμο ζωής και με 1/3 η αύξηση των ορίων θα είναι ηπιότερη με 4 μήνες για κάθε 1 έτος που θα αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής.
Ποιοι κινδυνεύουν να συνταξιοδοτηθούν αργότερα
Αναλόγως των συμπερασμάτων που θα προκύψουν για το προσδόκιμο ζωής και των σχετικών αποφάσεων, οι αλλαγές στα όρια ηλικίας θα αφορούν:
1. Τους ασφαλισμένους με ηλικίες 50 ως 55 ετών σήμερα, που βρίσκονται σε απόσταση 12 ως 7 έτη για να συμπληρώσουν τα 62 και να αποκτήσουν δικαίωμα είτε για μειωμένη σύνταξη, είτε για πλήρη αν έχουν και 40 χρόνια ασφάλισης.
Αυτή η κατηγορία ασφαλισμένων κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια ή και δυο αυξήσεις ορίων ηλικίας που σημαίνει ότι για κάποιους –και πιθανότατα τους 50άρηδες, ή και τους 55άρηδες- τα 62 έτη για σύνταξη θα είναι παρελθόν μετά το 2027.
Με βάση τα ως τώρα δεδομένα αλλά και τις προσαρμογές που έγιναν στα όρια ηλικίας μετά τις 19/8/2015 (νόμος 4336/2015), οι ασφαλισμένοι που δε θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης εντός της τριετίας 2027-2030 θα επιβαρυνθούν με όλη την αύξηση που θα προκύψει. Έτσι όσοι κλείνουν το 62 το έτος μετά το 2030 το πιθανότερο είναι ότι αν αυξηθούν τα όρια ηλικίας όπως δείχνουν οι μελέτες, θα συνταξιοδοτηθούν στα 63,6 μήνες.
Όσοι θα κλείσουν τα 62 εντός της τριετίας 2027-2030 θα θιγούν επίσης, ανάλογα με το μίγμα της αύξησης που θα έχουν τα όρια ηλικίας εντός της τριετίας.
Ένας ασφαλισμένος που θα γίνει 62 το 2027 είναι πιθανό να επιβαρυνθεί κατά 6 μήνες και να βγει στη σύνταξη στα 62 και 6 μήνες.
2. Τους ασφαλισμένους με ηλικίες 35 ως 45 ετών οι οποίοι βρίσκονται στα πρώτα 15-20 χρόνια του εργασιακού βίου και θα τους πιάσουν δυο ή τρεις αυξήσεις στα όρια ηλικίας μέχρι να συνταξιοδοτηθούν.
3. Τους νέους ασφαλισμένους που διανύουν τα πρώτα χρόνια του εργασιακού τους βίου και από τώρα θα πρέπει να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι θα πάρουν σύνταξη μετά τα 64 και με 44 χρόνια ασφαλιστικού βίου.
Προσοχή χρειάζεται σε όσους θα έχουν την ηλικία συνταξιοδότησης αλλά θα τους λείπουν τα χρόνια. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους ώστε να έχουν πλήρως θεμελιωμένο δικαίωμα για σύνταξη πριν το 2027.
Ποιοι δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές
Από τις πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας, δεν πρόκειται να επηρεαστούν όπως όλα δείχνουν οι εξής κατηγορίες:
1. Ασφαλισμένοι που έχουν ήδη θεμελιωμένο δικαίωμα συνταξιοδότησης για μειωμένη ή πλήρη σύνταξη σε όλα τα ταμεία με βάση τα όρια ηλικίας που ισχύουν από 19/8/2015 ως 31/12/2021 και από 1/1/2022 και μετά.
2. Ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με διατάξεις ανάπηρου μέλους (τέκνο, σύζυγος, αδελφός).
3. Οι ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων όπως όσοι ανήκουν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα.
Στις κατηγορίες που δεν θα έχουν αλλαγές στα όρια ηλικίας είναι πιθανό να περιλαμβάνονται και οι ένστολοι για τους οποίους οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης καθορίζονται με ειδικό νόμο.
Μ.Η.Τ. 242183