Το υπουργείο Εργασίας προωθεί την επαναφορά της μετενέργειας και στόχο την κάλυψη του 80% των εργαζομένων έως το 2025

Ο κοινωνικός διάλογος για το μέλλον των συλλογικών συμβάσεων εισέρχεται σε κομβική φάση, με το υπουργείο Εργασίας να προετοιμάζει ριζικές παρεμβάσεις στο καθεστώς που ισχύει σήμερα. Η υπουργός Νίκη Κεραμέως έθεσε σε διαβούλευση προτάσεις που στοχεύουν σε δραστική αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, από το 25%-30% που βρίσκεται σήμερα, στο 80%, ποσοστό που αποτελεί τον ευρωπαϊκό στόχο.

Οι αλλαγές που φέρνει το νέο πλαίσιο

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση εξετάζει τη μείωση του ορίου συμμετοχής των εργοδοτών που απαιτείται για να καταστεί υποχρεωτική μια κλαδική σύμβαση. Σήμερα απαιτείται το 50%+1 των επιχειρήσεων ενός κλάδου, ωστόσο το ποσοστό αυτό θεωρείται εμπόδιο, καθώς πολλές εταιρείες αποφεύγουν να συμμετάσχουν στη διαδικασία. Το υπουργείο προσανατολίζεται σε μείωση στο 30%-40%, ενώ συζητείται και η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού επέκτασης των κλαδικών συμβάσεων.

Παράλληλα, προωθείται η επαναφορά της μετενέργειας, δηλαδή η διατήρηση των όρων μιας σύμβασης μετά τη λήξη της. Η διάρκεια αναμένεται να επανέλθει στους 6 μήνες (αντί για 3 σήμερα), όπως ίσχυε πριν τα μνημόνια. Αυτό θεωρείται κομβικό μέτρο για την αποφυγή μισθολογικών πιέσεων, καθώς σε πολλούς κλάδους, μετά τη λήξη των συμβάσεων, οι αμοιβές συρρικνώθηκαν.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η επανεξέταση της συρροής συμβάσεων. Το υπουργείο μελετά την επαναφορά της διάταξης που προέβλεπε πως σε περίπτωση που ισχύουν περισσότερες από μία συμβάσεις για τον ίδιο εργαζόμενο, εφαρμόζεται η πιο ευνοϊκή.

Τι ζητούν εργοδότες και εργαζόμενοι

Η ΓΣΕΕ διεκδικεί την πλήρη επαναφορά του καθεστώτος μετενέργειας, αλλά και της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ως μέσο προσδιορισμού των κατώτατων αμοιβών. Στο πλευρό της βρίσκονται ορισμένες εργοδοτικές οργανώσεις, κυρίως εκπρόσωποι μικρομεσαίων επιχειρήσεων και εμπορικών συλλόγων.

Αντίθετα, μεγάλες εργοδοτικές ενώσεις παραμένουν επιφυλακτικές, ιδίως απέναντι στην καθολικότητα και την επεκτασιμότητα των συμβάσεων. Οι συζητήσεις έχουν αναδείξει σημαντικές αποκλίσεις, ωστόσο υπάρχει συμφωνία για την ανάγκη νέου θεσμικού πλαισίου που θα ενισχύει την κουλτούρα διαπραγμάτευσης και θα ενθαρρύνει τη σύναψη συμβάσεων σε περισσότερους κλάδους.

Το χρονοδιάγραμμα

Η υπουργός Εργασίας απέστειλε επιστολή προς τους κοινωνικούς εταίρους καλώντας τους να καταθέσουν τις τελικές γραπτές προτάσεις έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025. Στόχος είναι η κατάρτιση ενός Σχεδίου Δράσης που θα περιλαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, θεσμικές παρεμβάσεις και κίνητρα προς εργοδότες και εργαζομένους.

Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνεται και η εισαγωγή ενδοομιλικών συλλογικών συμβάσεων, οι οποίες θα αφορούν μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους με πάνω από 150 εργαζόμενους. Μέσω των οικείων σωματείων, οι συμβάσεις αυτές θα μπορούν να επεκτείνονται και σε άλλες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου.

Το φθινόπωρο αναμένεται καθοριστικό για την επίτευξη συμφωνίας, με το βλέμμα στραμμένο στη σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.