Διεργασίες για πλήρη τεκμηρίωση της πρότασης ένταξης στο CEF II – Εναλλακτική λύση το ΕΣΠΑ
Η ενίσχυση της «υποψηφιότητας» σημαντικών έργων αναβάθμισης του σιδηροδρομικού δικτύου για χρηματοδότηση από το CEF II βρίσκεται αυτή την περίοδο ψηλά στην ατζέντα του ΟΣΕ. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι δυνατότητες του ΟΣΕ για την κάλυψη του κόστους συντήρησης και αναβάθμισης της υποδομής συμπιέστηκαν, με την κρατική επιδότηση να συρρικνώνεται στα 45 εκατ. ευρώ. Σήμερα, πέρα από την αύξηση της επιδότησης στα 75 εκατ. ευρώ ετησίως, ο οργανισμός έχει μετά από 20 και πλέον χρόνια τη δυνατότητα να αναζητήσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την αναβάθμιση της εθνικής υποδομής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το έργο της αναβάθμισης της γραμμής στο τμήμα Λιόσια – Κόρινθος, όπου τα συστήματα σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης έχουν καταρρεύσει από την περίοδο 2011-2013. Η αποψίλωση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού από παραβατικές ομάδες, που λυμαίνονται εξαρτήματα, καλώδια κλπ., ξεκίνησε περί το 2009, κι ενώ το έργο είχε αρχίσει να εγκαταλείπεται από την ολοκλήρωσή του το 2007, λόγω δικαστικής διαμάχης της ΕΡΓΟΣΕ με την ανάδοχο εταιρεία.
Το έργο της εγκατάστασης σηματοδότησης με τηλεδιοίκηση και ETCS L1, κατασκευής ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και πιστοποίησης των σηράγγων της διπλής γραμμής Λιόσια – Κόρινθος, στην οποία «τρέχει» ο προαστιακός, είναι μέσα στις άμεσες προτεραιότητες του στρατηγικού πλάνου του νέου ΟΣΕ. Έτσι, η χρηματοδότησή του, ύψους 70 εκατ. ευρώ, εντάχθηκε στο αίτημα που απέστειλε στα τέλη Φεβρουαρίου το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, προς το CEF II.
Μελέτη κόστους – οφέλους
Οι συνομιλίες για τη ένταξη στο CEF II πέντε συνολικά σιδηροδρομικών έργων βρίσκονται σε εξέλιξη. Για ορισμένα από αυτά, ο ΟΣΕ καλείται να προχωρήσει σε ανάλυση κόστους – οφέλους, ώστε να ενισχύσει την επιλέξιμότητά τους. Το αίτημα χρηματοδότησης είχε συνολικό ύψος 1,39 δισ. ευρώ. Η τελική κρίση αναμένεται στα τέλη Ιουνίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΟΣΕ προσέλαβε τεχνικό σύμβουλο για την επικαιροποίηση της ανάλυσης κόστους – οφέλους του έργου αναβάθμισης της γραμμής Λιόσια – Κόρινθος. Σε αυτό το τμήμα του δικτύου, θα πιστοποιηθούν οι πέντε υφιστάμενες σήραγγες, θα αποκατασταθεί και θα εκσυγχρονιστεί το σύστημα σηματοδότησης και θα αναβαθμιστεί το ETCS L1, σε διαλειτουργικότητα baseline 3, ώστε να εναρμονιστεί με τα σημερινά ευρωπαϊκά πρότυπα.
Το να ζητείται επικαιροποιημένη ΑΚΟ για την τεκμηρίωση των αιτημάτων ένταξης στο CEF II αποτελεί μία συνήθη διαδικασία, κυρίως για περιφερειακά έργα, ενώ εκτιμάται πως είναι εκ του περισσού για τα έργα αναβάθμισης του βασικού άξονα της χώρας Αθήνα – Θεσσαλονίκη. Στη συστάδα των σιδηροδρομικών έργων που χτυπούν την πόρτα του CEF II περιλαμβάνονται, ακόμα, η αναβάθμιση του τμήματος ΣΚΑ-Οινόη, η αναβάθμιση και ηλεκτροκίνηση του Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας. Επίσης, το τμήμα Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο και η σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού της Πάτρας, συνολικού ύψους 1,25 δισ., που εντάσσονται στο μεγάλο πακέτο της ΕΡΓΟΣΕ, στο οποία το CEF II καλείται να εισφέρει 921 εκατ. ευρώ.
Ετοιμάζονται τα τεύχη δημοπράτησης
Παράλληλα, οι υπηρεσίες του ΟΣΕ τρέχουν την κατάρτιση των τευχών δημοπράτησης για όσα σιδηροδρομικά έργα εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του ΟΣΕ μετά τον διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ ΟΣΕ – ΕΡΓΟΣΕ. Πρόκειται για ένα μεταβατικό στάδιο μέχρις ότου ο νέος ΟΣΕ, όπως συνηθίζουμε να αναφερόμαστε στην «Ελληνική Σιδηρόδρομοι ΑΕ» που θα είναι σε ενάμιση χρόνο ο ενιαίος σιδηροδρομικός φορέας της χώρας με πυρήνα τον ΟΣΕ. Πάντως οι πληροφορίες λένε πως οι διεργασίες κυλούν από ξεχωριστά μεν τμήματα για τις δύο εταιρείες, αλλά με αρμονική συνεργασία, ενόψει της επανένωσης.
Η έγκαιρη προετοιμασία των τευχών δημοπράτησης έχει διττό στόχο. Να είναι όλα έτοιμα ώστε, εφόσον δοθεί το «πράσινο φως» για τη χρηματοδότηση από το CEF II, ο ΟΣΕ να προχωρήσει αμέσως στις προκηρύξεις. Αυτό γιατί και το CEF II έχει σφιχτά χρονοδιαγράμματα, που επιβάλλουν μέχρι το τέλος του 2025 ή το α’ εξάμηνο του 2026 οι διαδικασίες να έχουν προχωρήσει, αλλιώς τίθεται εν αμφιβόλω η επιλεξιμότητα των έργων.
Στην περίπτωση, όμως, που οι κάνουλες του CEF II δεν ανοίξουν, δεδομένου ότι τα εν λόγω έργα περιλαμβάνονται στον στρατηγικό σχεδιασμό του νέου ΟΣΕ, όλα θα είναι έτοιμα προκειμένου ο οργανισμός να αναζητήσει χρηματοδότηση. Στο ραντάρ θα μπει το ΕΣΠΑ, ενώ τελευταίο προπύργιο είναι και το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων.
Μ.Η.Τ. 242183