Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών – Νέα ψηφιακά εργαλεία, κατάργηση μονιμότητας και Ενιαίο Κέντρο Εποπτείας

Με ευρεία πλειοψηφία υπέρ ψηφίστηκε το βράδυ της Πέμπτης 17 Ιουλίου 2025 το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο στοχεύει στη ριζική αναδιοργάνωση του ελληνικού σιδηροδρόμου, σε συνέχεια της εθνικής τραγωδίας στα Τέμπη. Το κεντρικό σύνθημα της κυβέρνησης «Ποτέ ξανά Τέμπη» συνοδεύεται πλέον από ένα θεσμικό και τεχνολογικό πλαίσιο, με σαφείς προβλέψεις για ασφάλεια, ψηφιακή εποπτεία, αξιολόγηση προσωπικού και διαφάνεια.

Ρήξη με το παρελθόν

Ο αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, υπερασπιζόμενος το νομοσχέδιο, παραδέχθηκε πως ο ΟΣΕ είναι ένας νοσών οργανισμός και δήλωσε έτοιμος να αναλάβει το πολιτικό κόστος. Με το νέο πλαίσιο, καταργείται η μονιμότητα στον ΟΣΕ, ενώ εισάγεται σύστημα αξιολόγησης του προσωπικού με ιατρικά και ψυχομετρικά κριτήρια για κρίσιμες θέσεις, όπως μηχανοδηγοί, σταθμάρχες και τεχνικοί ασφαλείας.

Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο – Οι βασικοί άξονες

Ολιστική προσέγγιση ασφάλειας

Το νομοσχέδιο προβλέπει:

• Αναβάθμιση της σιδηροδρομικής ασφάλειας και της εποπτείας του δικτύου

• Λειτουργική ενίσχυση της ΡΑΣ (Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων)

• Εκσυγχρονισμός του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, για τη διερεύνηση ατυχημάτων

• Ίδρυση του νέου εθνικού φορέα “Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Α.Ε.”, με μεγαλύτερη ευελιξία στην εκτέλεση έργων και τις προσλήψεις

Δημιουργία Ενιαίου Κέντρου Εποπτείας (ΕΚΕ)

Ένας «πύργος ελέγχου» για το σύνολο του σιδηροδρομικού δικτύου, που θα λειτουργεί 24/7, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για την κυκλοφορία, τις παραβιάσεις και τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Στελεχώνεται από:

• Επόπτες ΟΣΕ

• Εκπροσώπους όλων των σιδηροδρομικών εταιρειών

• Εκπροσώπους της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής

Το ΕΚΕ θα παρεμβαίνει:

• με ψηφιακή καταγραφή σε ακίνδυνες παραβάσεις

• με ενημέρωση των τηλεδιοικήσεων και του μηχανοδηγού σε δυνητικά επικίνδυνες

• με εντολή άμεσης ακινητοποίησης σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου

Ψηφιακή επανάσταση: railway.gov.gr και γεωεντοπισμός με ακρίβεια 5 cm

Το railway.gov.gr αποτελεί τον ψηφιακό κορμό του νέου πλαισίου διαφάνειας και εποπτείας. Μέσω της πλατφόρμας:

• Οι πολίτες θα παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των τρένων σε 2.000 χλμ. γραμμών

• Οι αρχές θα έχουν πρόσβαση σε:

  • Ψηφιακό Μητρώο Σιδηροδρομικών Δεδομένων

  • Σύστημα γεωεντοπισμού GNSS (HEPOS) με ακρίβεια έως 5 εκατοστά

  • Εφαρμογή καταγραφής εντολών, παραβάσεων και timestamps ανά ρόλο

Το σύστημα αυτό αποτρέπει το “οδήγημα στα τυφλά”, επιτρέποντας:

• Συνεχή καταγραφή κινήσεων, εντολών, παραλείψεων

• Άμεση ενεργοποίηση πρωτοκόλλων συντήρησης

• Ψηφιακό αποτύπωμα ευθύνης

Επιτήρηση με κάμερες και επιστροφή του Προϊσταμένου Αμαξοστοιχίας

«Ασφάλεια χωρίς επιτήρηση δεν υφίσταται», τόνισε ο κ. Κυρανάκης.

• Κάμερες εγκαθίστανται:

  • στο πρώτο βαγόνι κάθε αμαξοστοιχίας

  • στις καμπίνες μηχανοδηγών

  • στα σταθμαρχεία και στους σημαντικούς κόμβους

  • σε σήραγγες και σημεία τυφλής επιτήρησης (με περισσότερες από 1.500 συνολικά)

• Επανέρχεται ο Προϊστάμενος Αμαξοστοιχίας (καταργήθηκε το 2019), με ρόλο:

  • Ελεγκτή κανονισμών και επικοινωνιών

  • Δεύτερου ασφαλιστικού μηχανισμού, σε περίπτωση ανικανότητας του μηχανοδηγού

  • Συνδετικού κρίκου με το ΕΚΕ

  • Υποχρεωτικής εκπαίδευσης μηχανοδηγού και σταθμάρχη

Αξιολόγηση προσωπικού με στρατιωτικά πρότυπα

Για πρώτη φορά, εισάγεται συστηματική, διαρκής και αυστηρή αξιολόγηση:

• Σε συνεργασία με τις Υγειονομικές Υπηρεσίες των Ενόπλων Δυνάμεων (ΓΕΑ)

• Με:

  • Ψυχομετρικές εξετάσεις

  • Αντανακλαστικά & προσομοιώσεις

  • Ιατρικούς και αιματολογικούς ελέγχους

  • Ορθοφωνία και θεωρητική κατάρτιση

• Λάθη επαναλαμβανόμενα οδηγούν σε:

  • Επανεκπαίδευση

  • Διακοπή άσκησης καθηκόντων

  • Ακόμη και απόλυση σε τρίτο παρόμοιο σφάλμα

Ενίσχυση ρόλων και σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων

Ο κ. Κυρανάκης ξεκαθάρισε τη δομή του ελληνικού σιδηρόδρομου:

• ΟΣΕ: Διαχειριστής υποδομής

• RAΣ: Εθνική Αρχή Ασφάλειας

• Υπουργείο: Χρηματοδότης και νομοθετική εξουσία

• Επιχειρήσεις: 4 συνολικά, όχι μόνο η Hellenic Train, όπως λανθασμένα πιστεύεται

Το νέο νομοσχέδιο αποτελεί ένα στρατηγικό, ψηφιακό και ριζικά μεταρρυθμιστικό βήμα για τη σιδηροδρομική ασφάλεια στην Ελλάδα. Η υπόσχεση «Ποτέ ξανά Τέμπη» αποκτά θεσμικό περιεχόμενο, με σύγχρονα εργαλεία, πλήρη διαφάνεια και αυστηρή λογοδοσία. Το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση και το Υπουργείο είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών να αποκατασταθεί, όχι μόνο με νομοσχέδια, αλλά με χειροπιαστά αποτελέσματα μέχρι το φθινόπωρο του 2026.