Διέξοδο στο φλέγον ζήτημα της οριοθέτησης οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, που δημιούργησε το ΠΔ194, φουντώνοντας την ανησυχία των μικροϊδιοκτητών για υποβάθμιση της περιουσία τους, αναζητά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Καθώς η οριστική οριοθέτηση των οικισμών δεν αναμένεται πριν την τριετία, όταν ολοκληρωθεί ο χωροταξικός σχεδιασμός, εφόσον δεν δοθεί άμεση λύση πολλές μικρές ιδιοκτησίες μένουν στον αέρα.
Παρότι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία που να προσδιορίζουν επακριβώς τον αριθμό των ιδιοκτησιών που τίθενται εν αμφιβόλω, ο πρόεδρος του ΤΕΕ, κ. Γιώργος Στασινός, προχώρησε στην εκτίμηση ότι πρόκειται περίπου για το 30% της έκτασης των οικισμών, με το ποσοστό να ποικίλει ανά περίπτωση.
Όπως επιχείρησε να εξηγήσει, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, κ. Νίκος Ταγαράς, απαντώντας στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, με το επίμαχο προεδρικό διάταγμα δεν αλλάζουν τα όρια των οικισμών, αλλά προσδιορίζονται τα κριτήρια και η μεθοδολογία για την οριοθέτησή τους, μέσω των τοπικών και ειδικών πολεδομικών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ). «Αποκαθιστούμε την ασφάλεια δικαίου στα όρια των οικισμών χωρίς σχέδιο πόλης κάτω από 2.000 κατοίκους», είπε χαρακτηριστικά.
ΥΠΕΝ: Αποφεύγουμε τον κίνδυνο ακυρότητας των οικισμών
Σημειώνεται ότι το ΣτΕ έχει ρίξει με αποφάσεις του από το 2009 «κόκκινη κάρτα» στο καθεστώς, που καθιερώθηκε με προεδρικό διάταγμα το 1983, δίνοντας στους νομάρχες τη…μπαγκέτα για την κύρωση ορίων οικισμών. Αποτέλεσμα αυτής της πρόβλεψης ήταν οι αποφάσεις που ελήφθησαν, κυρίως κατά τη δεκαετία του ’80, να ξεχειλώνουν τα όρια των οικισμών, αφού στηρίζονταν σε πολιτικά κριτήρια.
Ως συνέχεια των αποφάσεών του, το ΣτΕ έχει ήδη ακυρώσει 79 οικισμούς στο Ρέθυμνο, όπου σήμερα δεν υφίστανται καν όρια για τους οικισμού, ενώ το 2019 ανάλογη απόφαση ελήφθη για 67 οικισμούς του Πηλίου. Σήμερα, οι οικισμοί του Πηλίου βρίσκονται στον αέρα, αντιμετωπίζοντας ευλόγως πρόβλημα έκδοσης οικοδομικών αδειών από τη στιγμή που δεν υπάρχουν καθορισμένα όρια με προεδρικό διάταγμα.
Προκειμένου, λοιπόν, να μη συμβεί το ίδιο διότι, όπως είπε ο κ. Ταγαράς, «κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει οι περιπτώσεις που προανέφερα να εξελιχθούν και να πολλαπλασιαστούν», το υπουργείο προχώρησε στην έκδοση του ΠΔ194. Απαντώντας, δε, στις αιτιάσεις ότι αλλάζει η αρτιότητα, επέμεινε ότι αυτό δεν ισχύει, ανεξαρτήτως της ζώνης στην οποία θα είναι το οικόπεδο.
«Ό,τι χτίζεις σήμερα με τους όρους δόμησης για οικόπεδα εντός οικισμού, όσα επανοριοθετηθούν και θα είναι μέσα στον οικισμό, όταν ολοκληρωθεί μετά από 2-3 χρόνια, παραμένουν οι ίδιοι όροι δόμησης, οι ίδιες αρτιότητες», είπε ο αρμόδιος υφυπουργός.
Θολό τοπίο στη «Ζώνη Γ»
Πάντως, ο κ. Ταγαράς παραδέχθηκε ότι εκεί όπου υφίσταται ζήτημα είναι στη λεγόμενη «Ζώνη Γ», όπως αυτή καθορίστηκε στο σχετικό προεδρικό διάταγμα, αλλά «κόπηκε» στον προέλεγχο του ΣτΕ. Πρόκειται για τα πιο απομακρυσμένα οικόπεδα από το κέντρο ενός οικισμού. «Όπου υπάρχουν ξεχειλωμένα όρια, για τα οποία δεν υπάρχει τεκμηρίωση και επιστημονική απάντηση, αυτές οι ζώνες είναι που είπε το ΣτΕ ότι δεν μπορούν να μπουν στην επαναριοθέτηση», εξήγησε ο κ. Ταγαράς.
Διευκρίνισε, βεβαίως, ότι οι επεκτάσεις οικισμών δεν ακυρώνονται. Αντιθέτως, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις για έναν συγκεκριμένο οικισμό και υπάρχει η απαραίτητη τεκμηρίωση, με κριτήρια πχ. πληθυσμιακά, οικονομικά, αναπτυξιακά, τα όρια μπορούν να επεκταθούν με πολεοδόμηση.
Παραδεχόμενος ότι η ζώνη που «γκριζάρει» με το επίμαχο ΠΔ αποτελεί μια «δύσκολη εξίσωση», ο κ. Ταγαράς ενημέρωσε ότι το αρμόδιο υπουργείο αναζητά μία πιο ασφαλή νομοθετική ρύθμιση που θα δώσει διέξοδο. «Επεξεργαζόμαστε επιστημονικά και τεκμηριωμένα αυτή την περιοικιστική ζώνη», ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως δεν θα είναι μεν όπως η εκτός σχεδίου δόμηση, αλλά δεν θα είναι όπως και η εντός οικισμού.
Έκανε λόγο για «μια ενδιάμεση ζώνη», χωρίς να κρύψει τον προβληματισμό του υπουργείου για το ζήτημα που έχει ανακύψει και τη μεγάλη ανησυχία, τονίζοντας όμως πως ότι γίνει θα πρέπει να είναι συμβατό με τις αποφάσεις του ΣτΕ. Όσο για την έκδοση αδειών, μέχρι και την ολοκλήρωση των ΤΠΣ/ΕΠΣ ή την αυτοτελή οριοθέτηση οικισμού με ΠΔ, αυτή συνεχίζεται κανονικά, με τους υφιστάμενους όρους δόμησης.
Σε διάστημα δύο – τριών ετών, οπότε αναμένεται να ολοκληρωθεί η χωροθέτηση και επανοριοθετηθούν οι οικισμοί, για όσα οικόπεδα είναι εντός τότε και πάλι θα ισχύει ό,τι και σήμερα.
Ενδιάμεση λύση προτείνει το ΤΕΕ
Έχοντας υπό την ομπρέλα του ΤΕΕ την υλοποίηση των ΤΠΣ και ΕΠΣ, μέσω του μεγάλου προγράμματος που τρέχει με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης με στόχο την ολοκλήρωση ως την άνοιξη του 2026, ο κ. Στασινός ζητά από την κυβέρνηση να νομοθετήσει εντός του μήνα. Κι αυτό διότι, σήμερα, εκπονούνται οι μελέτες, με κανόνες και προδιαγραφές που θα ισχύσουν μετά από τουλάχιστον τρία ή και περισσότερα χρόνια.
«Θα μπορούσε η κυβέρνηση να νομοθετήσει, με μια πρόβλεψη, να πει ότι στην παλιά ζώνη Γ που σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα είναι εκτός σχεδίου, θα μειωθεί μεν η αρτιότητα αλλά δεν θα χάνονται τα δικαιώματα δόμησης. Δηλαδή αντί να χτίζεις ως εκτός σχεδίου, με πάνω από 4 στρέμματα, μπορείς να χτίζεις για παράδειγμα στο 1 στρέμμα αρτιότητας με συγκεκριμένους όρους δόμησης», πρότεινε. Μια παράλληλη λύση, θα μπορούσε να είναι να οι περιοχές που είναι στη «Ζώνη Γ» να τεθούν σε ειδικό πολεοδομικό καθεστώς.
Μ.Η.Τ. 242183