Μία «σιωπηλή μάχη» για τα ελληνικά λιμάνια αναδεικνύει το Bloomberg και τον ρόλο της Ελευσίνας στον παγκόσμιο ανταγωνισμό

Από ιερή πόλη της αρχαιότητας και σύμβολο της ελληνικής βιομηχανικής ακμής, η Ελευσίνα μετατρέπεται σήμερα σε πεδίο μιας πολύ πιο σύγχρονης σύγκρουσης, αυτής μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας για τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών στη Μεσόγειο. Όπως επισημαίνει το Bloomberg, η περιοχή βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής αναμέτρησης, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει την κινεζική επιρροή που έχει εδραιωθεί στον Πειραιά μέσω της Cosco.

Το λιμάνι του Πειραιά, υπό κινεζική διαχείριση από το 2016, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και επιβατών στην Ευρώπη. Τα έσοδά του έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, ξεπερνώντας τα 230 εκατ. δολάρια το 2024, γεγονός που καταδεικνύει πόσο επιτυχημένη υπήρξε η επένδυση για το Πεκίνο. Η κινεζική παρουσία όμως έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ουάσιγκτον, η οποία θεωρεί ότι οι βασικές πύλες εισόδου και εξόδου της Ευρώπης δεν μπορούν να ελέγχονται από έναν στρατηγικό ανταγωνιστή.

Τα αμερικανικά σχέδια και η «επιστροφή» της Ελευσίνας

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελευσίνα προβάλλει ως το εναλλακτικό χαρτί των ΗΠΑ. Το Bloomberg αναφέρει ότι το ενδιαφέρον για την αναβάθμιση των υποδομών της πόλης δεν είναι νέο, αλλά έχει αποκτήσει νέα δυναμική μετά την αλλαγή φρουράς στην αμερικανική πρεσβεία. Η άφιξη της νέας πρέσβειρας, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, συνοδεύτηκε από σαφή μηνύματα υπέρ της ενίσχυσης της αμερικανικής παρουσίας στις ελληνικές υποδομές, ώστε να δημιουργηθεί ένα αντίβαρο στην κυριαρχία της Cosco στον Πειραιά.

Ήδη από το 2023, η US Development Finance Corporation είχε χορηγήσει δάνειο 125 εκατ. δολαρίων για την αναβίωση των ναυπηγείων της Ελευσίνας, δείχνοντας ότι η περιοχή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο αμερικανικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με το Bloomberg, εξετάζεται πλέον η μεταφορά του υφιστάμενου λιμανιού σε γειτονική περιοχή, με απευθείας σύνδεση στο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, ώστε να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο εμπορευματικό terminal. Το σημερινό λιμάνι θα μπορούσε να μετατραπεί σε μαρίνα, αλλάζοντας ριζικά τον χαρακτήρα της παραλιακής ζώνης.

Στον ίσκιο του Πειραιά αλλά με γεωπολιτικό βάρος

Παρά τα φιλόδοξα σχέδια, ειδικοί επισημαίνουν ότι η Ελευσίνα δύσκολα θα μπορέσει να ανταγωνιστεί άμεσα τον Πειραιά, ακόμη και αν οι επενδύσεις υλοποιηθούν πλήρως. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Φίλης, πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί χρόνια και όχι έναν ή δύο επενδυτικούς κύκλους. Ωστόσο, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Για τις ΗΠΑ, κάθε εναλλακτική πύλη εμπορίου και logistics στην Ελλάδα μειώνει τη γεωπολιτική ισχύ που αντλεί η Κίνα από τον έλεγχο του Πειραιά.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί λεπτές ισορροπίες, έχοντας ξεκαθαρίσει ότι θα σεβαστεί τη σύμβαση με την Cosco, καθώς επιδιώκει να εκπέμψει μήνυμα αξιοπιστίας προς τους επενδυτές. Αυτό όμως δεν αποκλείει την παράλληλη ανάπτυξη άλλων λιμανιών, όπως το Λαύριο και η Αλεξανδρούπολη, που επίσης βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνών διαγωνισμών λόγω της στρατηγικής τους θέσης και της εγγύτητας σε ενεργειακά projects.

Η πόλη ανάμεσα σε ανάπτυξη και επιβάρυνση

Η μετατροπή της Ελευσίνας σε νέο κόμβο εμπορευματικών ροών θα έχει αναπόφευκτα επιπτώσεις και στην ίδια την πόλη. Ήδη η περιοχή επιβαρύνεται από τη δραστηριότητα του διυλιστηρίου της Helleniq Energy και άλλων βιομηχανιών, ενώ η αύξηση της διακίνησης φορτίων θα προσθέσει πίεση στο οδικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Το πώς θα συνδεθεί το νέο λιμάνι με τα δίκτυα μεταφορών και ποια μέτρα θα ληφθούν για την προστασία της ποιότητας ζωής αποτελούν κρίσιμα ερωτήματα που μένουν προς απάντηση.

Όπως καταλήγει το Bloomberg, οι αποφάσεις για την Ελευσίνα θα ξεδιπλωθούν τους επόμενους μήνες, αλλά το βέβαιο είναι ότι η πόλη έχει ήδη μπει στον χάρτη μιας παγκόσμιας αναμέτρησης που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Δυτικής Αττικής.

Διαβάστε επίσης: Νέο λιμάνι Ελευσίνας: Τεχνική ωρίμανση και χρηματοδοτικοί μηχανισμοί ενόψει της προκήρυξης 2026