Περσικός Κόλπος: Μπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ – Χάνονται 15 δισ. δολάρια από πετρέλαιο

Σημαντικές οικονομικές απώλειες καταγράφουν οι χώρες του Περσικού Κόλπου, καθώς η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν έχει παγιδεύσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σημαντικό πλήγμα δέχονται τα ενεργειακά έσοδα των χωρών της περιοχής, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler, οι οικονομίες της περιοχής έχουν ήδη χάσει περίπου 15,1 δισ. δολάρια από εξαγωγές ενέργειας.

Τα Στενά του Ορμούζ ως κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο. Από το σημείο αυτό διέρχονται καθημερινά φορτία αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) συνολικής αξίας περίπου 1,2 δισ. δολαρίων, με βάση τις μέσες τιμές και τους όγκους μεταφοράς του 2025.

Ωστόσο, μετά την κλιμάκωση της έντασης στις 28 Φεβρουαρίου, η εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει περιοριστεί δραστικά. Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων αλλά και η απότομη αύξηση των ασφαλίστρων έχουν αποθαρρύνει τις εταιρείες μεταφοράς ενέργειας από το να χρησιμοποιούν τη θαλάσσια αυτή οδό.

Όπως δήλωσε στους Financial Times ο αναλυτής της Kpler Florian Gruenberger, οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών έχουν υποχωρήσει σε «αμελητέα επίπεδα» σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την κρίση. Το αργό πετρέλαιο αντιπροσωπεύει περίπου το 71% της συνολικής αξίας των φορτίων που δεν έχουν πραγματοποιηθεί.

Δισεκατομμύρια δολάρια σε φορτία παραμένουν εγκλωβισμένα

Σύμφωνα με την Kpler, φορτία συνολικής αξίας τουλάχιστον 10,7 δισ. δολαρίων –που περιλαμβάνουν αργό πετρέλαιο, προϊόντα διύλισης και LNG– παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ.

Μέρος των φορτίων αυτών έχει ήδη πωληθεί μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων, γεγονός που σημαίνει ότι ορισμένα έσοδα ενδέχεται να καταγραφούν κανονικά. Αυτό θα εξαρτηθεί από τους όρους πληρωμής, οι οποίοι συνήθως πραγματοποιούνται 15 έως 30 ημέρες μετά τη φόρτωση των φορτίων.

Ποιες χώρες πλήττονται περισσότερο

Η Σαουδική Αραβία, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου της περιοχής, έχει υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες, που υπολογίζονται σε περίπου 4,5 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την Wood Mackenzie.

Για να περιορίσει το πρόβλημα, το Ριάντ προσπαθεί να ανακατευθύνει τις εξαγωγές προς την Ερυθρά Θάλασσα, χρησιμοποιώντας τον αγωγό Petroline, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από την ανατολική ακτή στο λιμάνι Yanbu.

Η Saudi Aramco εκτιμά ότι μπορεί να μεταφέρει έως και το 70% των αποστολών μέσω αυτού του αγωγού, ωστόσο οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το σύστημα δεν έχει λειτουργήσει ποτέ σε τόσο υψηλό επίπεδο χωρητικότητας.

Μεγαλύτερη έκθεση για το Ιράκ

Σύμφωνα με την Wood Mackenzie, το Ιράκ είναι από τις πιο ευάλωτες οικονομίες της περιοχής, καθώς περίπου το 90% των κρατικών εσόδων προέρχεται από το πετρέλαιο.

Παράλληλα, Κουβέιτ και Κατάρ θεωρούνται επίσης εκτεθειμένα, αν και διαθέτουν μεγάλα κρατικά επενδυτικά ταμεία που μπορούν να απορροφήσουν βραχυπρόθεσμα μέρος των απωλειών.

Συνολικό οικονομικό κόστος

Η Wood Mackenzie υπολογίζει ότι οι παραγωγοί πετρελαίου του Κόλπου –μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν– έχουν αναβάλει πωλήσεις και φορολογικά έσοδα περίπου 13,3 δισ. δολαρίων.

Παράλληλα, η κρατική εταιρεία του Κατάρ QatarEnergy έχει ήδη χάσει περίπου 571 εκατ. δολάρια από έσοδα μετά τη διακοπή της παραγωγής στις 2 Μαρτίου, χωρίς να υπολογίζονται πιθανές καθυστερήσεις σε νέες επενδύσεις και επεκτάσεις εγκαταστάσεων.