Ένα νέο πλαίσιο για την ενίσχυση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και τη διοχέτευση αποταμιεύσεων προς παραγωγικές επενδύσεις παρουσίασε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), σε εκδήλωση της Euronext Athens στις 14 Μαΐου 2026.
Η μελέτη επιχειρεί να αντιμετωπίσει τη χαμηλή συμμετοχή των ελληνικών νοικοκυριών στο χρηματιστήριο και τη γενικότερη αδυναμία διοχέτευσης αποταμιεύσεων προς επενδύσεις.
Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η δημιουργία δύο νέων αποταμιευτικών επενδυτικών λογαριασμών. Ο πρώτος είναι ο Ατομικός Αποταμιευτικός Επενδυτικός Λογαριασμός (ΑΠΕΛ), ένας προαιρετικός μηχανισμός μέσω του οποίου οι πολίτες θα μπορούν να επενδύουν μακροπρόθεσμα σε χαρτοφυλάκια χαμηλού έως μεσαίου κινδύνου. Η βασική του καινοτομία αφορά τα φορολογικά κίνητρα, τα οποία θα ενισχύονται όσο αυξάνεται ο χρόνος διακράτησης και η συμμετοχή, με παράλληλη θέσπιση ανώτατων ορίων ώστε να μην επιβαρύνεται υπερβολικά ο προϋπολογισμός. Στόχος είναι κυρίως η προσέλκυση της μεσαίας τάξης στις κεφαλαιαγορές.
Ο δεύτερος μηχανισμός είναι ο Παιδικός Αποταμιευτικός Επενδυτικός Λογαριασμός (ΠΑΠΕΛ), ο οποίος θα ανοίγει με τη γέννηση κάθε παιδιού. Οι γονείς θα καταθέτουν ετησίως ποσά, τα οποία θα ενισχύονται από το κράτος μέσω πρόσθετων επιδοτήσεων. Τα κεφάλαια θα επενδύονται σε μακροχρόνιο ορίζοντα και θα μπορούν να αποδεσμευτούν χωρίς φορολογική επιβάρυνση όταν το παιδί ενηλικιωθεί, ενώ το εργαλείο αυτό συνδέεται και με την προσπάθεια αντιμετώπισης του δημογραφικού.
Η μελέτη εκτιμά ότι τα νέα εργαλεία μπορούν να έχουν σημαντικό μακροοικονομικό αποτύπωμα. Κάθε ευρώ δημοσιονομικής επιβάρυνσης θα μπορούσε, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, να αποφέρει έως και δύο ευρώ αύξησης του εθνικού εισοδήματος μέσα σε πενταετία. Παράλληλα, οι νέες επενδύσεις ενδέχεται να ξεπερνούν τα 300 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ η απασχόληση θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά περίπου 2.000 θέσεις υψηλής εξειδίκευσης μέσα στην πρώτη δεκαετία. Σε πιο φιλόδοξο σενάριο, το ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξάνεται έως και 0,3% ετησίως, με συνολική ενίσχυση της οικονομίας που μπορεί να φτάσει τα 400 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο έως το 2040.
Για να επιτύχει το σχέδιο, το ΙΟΒΕ θέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις. Πρώτον, την απλότητα των εργαλείων, ώστε οι λογαριασμοί να είναι εύχρηστοι και πλήρως ψηφιακοί. Δεύτερον, την ευελιξία, με δυνατότητα επιλογής παρόχων και επενδυτικών προϊόντων. Τρίτον, τα στοχευμένα φορολογικά κίνητρα, τα οποία πρέπει να είναι αρκετά ισχυρά για να κινητοποιήσουν αποταμιεύσεις χωρίς να δημιουργούν υπερβολικό δημοσιονομικό βάρος.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, υπογράμμισε ότι αντίστοιχα μοντέλα διεθνώς έχουν ενισχύσει την αποταμίευση, την επενδυτική κουλτούρα και τη χρηματοοικονομική παιδεία. Από την πλευρά της αγοράς, η διοίκηση της Euronext Athens σημείωσε ότι η απλότητα και η διαφάνεια των επενδυτικών εργαλείων είναι καθοριστικές για την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών στο χρηματιστήριο.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι παρόμοια συστήματα εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και σε μεγάλες οικονομίες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Ιαπωνία, όπου έχουν συμβάλει στη διοχέτευση αποταμιεύσεων προς τις κεφαλαιαγορές και στην ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας.
ΙΟΒΕ: «Κόβει ταχύτητα» η ελληνική οικονομία Στο 1,8% η ανάπτυξη το 2026
Στο 54% της Ευρώπης η παραγωγικότητα στην Ελλάδα: «Καμπανάκι» ΙΟΒΕ-ΣΕΒ για μισθούς και ανάπτυξη
ΙΟΒΕ: Ο φαύλος κύκλος του ιδιωτικού χρέους «φρενάρει» την οικονομία
Μ.Η.Τ. 242183