Εθνική Τράπεζα: Επενδυτικές ανάγκες 35 δισ.€ σε υποδομές για την παραμονή των ελληνικών νησιών στην ελίτ του παγκόσμιου τουρισμού

Η Εθνική Τράπεζα εκτιμά, μέσα από τη νέα μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης, ότι τα ελληνικά νησιά χρειάζονται επενδύσεις ύψους 35 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία, ώστε να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Οι επενδύσεις αυτές κρίνονται κρίσιμες για τη βελτίωση των υποδομών μεταφορών, ενέργειας, ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, καθώς η έντονη τουριστική ανάπτυξη έχει αρχίσει να πιέζει τα υπάρχοντα δίκτυα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι αφίξεις στα ελληνικά νησιά διπλασιάστηκαν την τελευταία 15ετία, φθάνοντας τα 16 εκατομμύρια επισκέπτες το 2024, ενώ επτά ελληνικά νησιά βρίσκονται μεταξύ των 30 πιο δημοφιλών προορισμών παγκοσμίως. Παρά τη δυναμική αυτή, η τουριστική πυκνότητα φτάνει κατά τους θερινούς μήνες τους 33 επισκέπτες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο ημερησίως, έναντι μόλις δύο έως τριών στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Η Εθνική Τράπεζα επισημαίνει ότι οι υποδομές δεν έχουν ακολουθήσει την ίδια πορεία. Οι ετήσιες επενδύσεις στα νησιά παραμένουν γύρω στα 2 δισ. ευρώ, όταν απαιτείται πρόσθετη δαπάνη περίπου 1,5 δισ. ευρώ για να καλυφθούν οι ανάγκες του αυξημένου πληθυσμού και το υψηλότερο λειτουργικό κόστος των νησιωτικών περιοχών. Συνολικά, η επενδυτική προσπάθεια που απαιτείται ανέρχεται σε 3,5 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2035, ποσό που θεωρείται προϋπόθεση για να διατηρηθεί η φέρουσα ικανότητα και η τουριστική δυναμική των νησιών.

Νέες διεθνείς τάσεις και ευκαιρίες βιώσιμης ανάπτυξης

Η μελέτη τονίζει ότι οι διεθνείς τάσεις δημιουργούν περιθώρια για στρατηγική μετάβαση προς βιώσιμη ανάπτυξη. Η αυξανόμενη ζήτηση από αγορές υψηλής δαπάνης, όπως οι ΗΠΑ και η Ασία, αλλά και η στροφή σε ταξίδια εκτός αιχμής, μπορούν να αυξήσουν τη δαπάνη ανά τουρίστα κατά 15% και να μειώσουν τη συγκέντρωση αφίξεων τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο από 42% σε 34%. Η Ελλάδα, όπως επισημαίνει η Τράπεζα, έχει τη δυνατότητα να μετατρέψει αυτή τη συγκυρία σε μακροπρόθεσμο πλεονέκτημα μέσα από σύγχρονες, ανθεκτικές υποδομές.

Χρηματοδότηση και ανάγκη θεσμικού μηχανισμού

Η Εθνική Τράπεζα υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η χρηματοδότηση, αλλά και η απουσία αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Τα τρία τέταρτα των νησιωτικών δήμων δεν διαθέτουν τεχνικές υπηρεσίες, με αποτέλεσμα σημαντικά έργα να καθυστερούν. Προτείνεται η θεσμοθέτηση ανταποδοτικών τελών από τουρισμό και κρουαζιέρα, που ήδη αποφέρουν περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως, με πλήρη επιστροφή στις τοπικές υποδομές. Παράλληλα, κρίσιμη θεωρείται η ενεργοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων, καθώς και η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF), το ΕΣΠΑ και τα δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Για την επιτάχυνση των διαδικασιών, η Εθνική προτείνει τη δημιουργία μιας Εθνικής Αρχής Υποδομών Νησιών, που θα συγκεντρώνει έργα και πόρους, θα ιεραρχεί τις προτεραιότητες και θα επιβλέπει την υλοποίηση με ψηφιακούς fast-track μηχανισμούς. Η νέα αρχή θα πρέπει να λειτουργεί σε συνδυασμό με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και έναν μηχανισμό τεχνικής υποστήριξης που θα διασφαλίζει την ωρίμανση των έργων.

Η Εθνική αναφέρει χαρακτηριστικά ότι παραδείγματα όπως οι Βαλεαρίδες και οι Αζόρες έχουν αποδείξει πως ένα συνεκτικό θεσμικό σχήμα αυξάνει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων και τη βιωσιμότητα των τουριστικών προορισμών.

Εφόσον υλοποιηθεί η προτεινόμενη στρατηγική, οι τουριστικές εισπράξεις μπορούν να αυξηθούν κατά 45% και το ΑΕΠ των νησιών να ενισχυθεί από 24 δισ. ευρώ σε 30 δισ. ευρώ μέχρι το 2035, με σημαντικά οφέλη σε απασχόληση και εξαγωγές. Το πραγματικό στοίχημα, σημειώνει η μελέτη, δεν είναι ο αριθμός των αφίξεων, αλλά η ικανότητα της Ελλάδας να διαχειριστεί την επιτυχία της και να τη μετατρέψει σε διατηρήσιμο πλεονέκτημα μέσω στοχευμένων επενδύσεων και θεσμικής σταθερότητας.

Διαβάστε επίσης: Η είσοδος του ελληνικού τουρισμού στο παγκόσμιο Top10 (vid)