Αβέβαιη η τύχη του ευρωπαϊκού αμυντικού πακέτου – Η πρόταση της Κομισιόν και οι διαφωνίες των ηγετών

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για επενδύσεις ύψους 150 δισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή άμυνα κινδυνεύει να ναυαγήσει, καθώς ένα νέο γαλλογερμανικό μπρα ντε φερ απειλεί να την εκτροχιάσει. Σύμφωνα με τους Financial Times, το Παρίσι και το Βερολίνο βρίσκονται σε ανοιχτή αντιπαράθεση σχετικά με το αν αυτά τα κεφάλαια θα πρέπει να κατευθυνθούν αποκλειστικά προς ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες ή αν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για εξοπλισμούς από τρίτες χώρες, όπως η Βρετανία, η Νορβηγία, η Ελβετία και η Τουρκία.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα το φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο προβλέπει τη συγκέντρωση κεφαλαίων μέσω δανείων, με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής παραγωγής της Ευρώπης. Η πρόταση έτυχε θετικής υποδοχής από τα κράτη-μέλη, ωστόσο η διαφωνία για το πού θα διατεθούν τα χρήματα απειλεί να τινάξει στον αέρα την πρωτοβουλία.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της ΕΕ, ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει «ανοιχτές τις αμυντικές συνεργασίες της», επιτρέποντας την αγορά εξοπλισμού και από μη ευρωπαϊκές χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει στενούς δεσμούς.

Από την άλλη πλευρά, ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε πως το αμυντικό πακέτο δεν πρέπει να καταλήξει σε εξοπλισμούς εκτός Ευρώπης, επιμένοντας στην ανάπτυξη μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε από τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν τις αμυντικές παραγγελίες τους, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στις ευρωπαϊκές εταιρείες.

Ο κίνδυνος νέου αδιεξόδου – Σκιά από προηγούμενη αποτυχία

Η διαφωνία μεταξύ των δύο ισχυρότερων χωρών της ΕΕ θυμίζει τη διάλυση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, που μπλόκαρε λόγω γαλλικών ενστάσεων. Διπλωματικές πηγές εκφράζουν φόβους πως η ιστορία θα επαναληφθεί:

«Αν δεν μπορέσαμε να διαθέσουμε 1,5 δισ. ευρώ λόγω της Γαλλίας, πώς θα καταφέρουμε να συμφωνήσουμε για 150 δισ. ευρώ;», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης στους FT.

Οι αξιωματούχοι της Κομισιόν έχουν μόλις 10 ημέρες για να διαμορφώσουν μια τελική πρόταση που να μπορεί να εγκριθεί χωρίς να βρει μπλόκο από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ωστόσο, όπως δηλώνουν αξιωματούχοι της ΕΕ:

«Θα γίνουν συμβιβασμοί».

Η Ευρώπη διχασμένη – Αλληλεγγύη ή στρατηγική αυτονομία;

Η αντιπαράθεση μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού αντικατοπτρίζει ένα βαθύτερο δίλημμα:

• Η Γερμανία βλέπει την ευρωπαϊκή ασφάλεια ως μια πολυεθνική υπόθεση, όπου η συνεργασία με μεγάλους αμυντικούς εταίρους εκτός ΕΕ είναι απαραίτητη.
• Η Γαλλία, αντιθέτως, επιδιώκει μια «στρατηγικά αυτόνομη» Ευρώπη, που θα εξαρτάται λιγότερο από τις ΗΠΑ και άλλους εξωτερικούς παράγοντες.

Το αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης θα καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής άμυνας για τις επόμενες δεκαετίες. Αν η πρωτοβουλία των 150 δισ. ευρώ καταρρεύσει, η ΕΕ θα χάσει μια μοναδική ευκαιρία να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.

Διαβάστε επίσης: Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Συμφωνία για αμυντικά δάνεια 150 δισ. ευρώ