Η Γροιλανδία δεν είναι πλούσια με τη συμβατική έννοια. Η οικονομία της είναι μικρή και άρρηκτα συνδεδεμένη με την αλιεία, ενώ επιβιώνει σε μεγάλο βαθμό χάρη στην ετήσια επιχορήγηση ύψους 520 εκατ. ευρώ από τη Δανία —περίπου 9.000 ευρώ ανά κάτοικο.
Το ΑΕΠ της Γροιλανδίας εκτιμάται από την Παγκόσμια Τράπεζα μεταξύ 3,5 και 4 δισ. δολαρίων, με το 90% των εξαγωγών να αφορά προϊόντα αλιείας.
Αν και δεν παράγει σήμερα σπάνιες γαίες, η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ εκτιμά ότι κάτω από τους πάγους βρίσκονται περίπου 1,5 εκατ. τόνοι αυτών των πολύτιμων υλικών. Η αντίστοιχη δανική υπηρεσία ανεβάζει την εκτίμηση στους 36,1 εκατ. τόνους, αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ γεωλογικών αποθεμάτων και εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.
Νταβός: Προειδοποίηση ΠΟΕ για εμπορικό πόλεμο με φόντο τη Γροιλανδία
Σύμφωνα με έρευνες, στο νησί υπάρχουν 25 από τα 34 ορυκτά που η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζει «κρίσιμα», απαραίτητα για τεχνολογίες όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και τα σύγχρονα οπλικά συστήματα.
Η Ε.Ε. εξαρτάται σχεδόν πλήρως από την Κίνα για την προμήθεια σπάνιων γαιών, ενώ και οι ΗΠΑ βασίζονται σε ξένες εφοδιαστικές αλυσίδες. Σήμερα, περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής σπάνιων γαιών πραγματοποιείται στην Κίνα.
Πέραν αυτών, η Γροιλανδία θεωρείται πιθανώς πλούσια και σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Παρότι οι έρευνες ανεστάλησαν μετά το μορατόριουμ του 2021, η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ εκτιμά ότι οι υπεράκτιες λεκάνες της περιοχής ενδέχεται να περιέχουν έως 17,5 δισ. βαρέλια πετρελαίου και 4,1 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Η συνολική ακατέργαστη γεωλογική αξία των γνωστών ορυκτών της Γροιλανδίας θα μπορούσε θεωρητικά να ξεπεράσει τα 4 τρισ. δολάρια. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό μέρος —περίπου 186 δισ. δολάρια— θεωρείται ρεαλιστικά εκμεταλλεύσιμο με βάση τις σημερινές αγορές, τους κανονισμούς και τις τεχνολογικές δυνατότητες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ ζητούν τη Γροιλανδία
Η πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για την αγορά της Γροιλανδίας δεν αποτελεί ιστορική πρωτοτυπία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε για πρώτη φορά ενδιαφέρον το 1867, ενώ το 1946 ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν προσέφερε 100 εκατ. δολάρια σε χρυσό και εδάφη της Αλάσκας, πρόταση που απέρριψε η Κοπεγχάγη.
Η συγκεκριμένη πρόταση παρέμεινε άγνωστη μέχρι το 1991, καθώς τα σχετικά αρχεία είχαν διατηρηθεί απόρρητα κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Υπενθυμίζεται ότι το 1916 η Δανία είχε πουλήσει τις Δανικές Δυτικές Ινδίες —τις σημερινές Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ— στην Ουάσινγκτον έναντι 25 εκατ. δολαρίων σε χρυσό.
Η γεωστρατηγική σημασία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν τη Γροιλανδία στρατηγικά σημαντική εδώ και δεκαετίες. Για τον λόγο αυτό έχουν κατασκευάσει βάση ραντάρ —τη διαστημική βάση Pituffik— κοντά στην πόλη Κανάκ, μία από τις βορειότερες πόλεις του κόσμου.
Η βάση αυτή διαδραματίζει καίριο ρόλο για την αμερικανική άμυνα ήδη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν παρακολουθούσε τα ναζιστικά πλοία και υποβρύχια που διέσχιζαν την Αρκτική με προορισμό τη Βόρεια Αμερική.
Το 1943, η αμερικανική αεροπορία κατασκεύασε εκεί τη βορειότερη αεροπορική της βάση, η οποία αποδείχθηκε κρίσιμη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για την παρακολούθηση των σοβιετικών δυνάμεων και την έγκαιρη προειδοποίηση σε περίπτωση πυραυλικής επίθεσης.
Σήμερα, η βάση λειτουργεί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και φιλοξενεί περίπου 600 στρατιώτες, οι οποίοι χειρίζονται δορυφορικά και άλλα στρατηγικά συστήματα έγκαιρου εντοπισμού πυραύλων.
Το λιώσιμο των πάγων αναμένεται, επίσης, να ανοίξει νέες ναυτικές οδούς στο μέλλον, ενισχύοντας περαιτέρω τη γεωστρατηγική σημασία της περιοχής.
Παράλληλα, το αυξημένο ενδιαφέρον έχει προσελκύσει και άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα. Η Μόσχα έχει εντείνει τη δραστηριότητά της στην Αρκτική, χωρίς ωστόσο να έχει εγείρει ζήτημα απόκτησης της Γροιλανδίας. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, βλέπει την περιοχή ως κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο, λόγω των νέων θαλάσσιων διαδρόμων.
Δεν είναι τυχαίο ότι τον Ιανουάριο του 2018 η Κίνα παρουσίασε τον «Πολικό Δρόμο του Μεταξιού», στρατηγική που στοχεύει στην ενίσχυση της οικονομικής της παρουσίας στην Αρκτική.
Μ.Η.Τ. 242183