Η συνάντηση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς με τον Ταγίπ Ερντογάν προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Γερμανία

Η επίσκεψη του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στην Άγκυρα και η συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις στο πολιτικό σκηνικό του Βερολίνου αλλά και στα γερμανικά ΜΜΕ. Παρά την πρόθεση του καγκελάριου να επικεντρωθεί στη «θετική ατζέντα» των διμερών σχέσεων, η σιωπή του για τα ζητήματα κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία προκάλεσε έντονη κριτική, τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από κυβερνητικούς εταίρους.

Ο σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Σερντάρ Γιουκσέλ, πρόεδρος της γερμανοτουρκικής κοινοβουλευτικής ομάδας, υπογράμμισε στο περιοδικό Focus ότι «όποιος μιλά για ευρωπαϊκές προοπτικές στην Άγκυρα, δεν μπορεί να σιωπά για την πραγματικότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Κατά τον ίδιο, η στάση του Φρίντριχ Μερτς στέλνει λάθος μήνυμα, καθώς αποσιωπά ζητήματα όπως οι πολιτικοί κρατούμενοι και οι περιορισμοί στην ελευθερία του Τύπου.

Στο ίδιο πνεύμα, ο εκπρόσωπος των Πρασίνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Μαξ Λουκς, κατηγόρησε τον καγκελάριο ότι «είτε αγνοεί την πραγματικότητα της Τουρκίας είτε απολαμβάνει τη σιωπή του».

Διχάζει τον γερμανικό Τύπο η προσέγγιση Μερτς

Τα περισσότερα γερμανικά μέσα ενημέρωσης επικεντρώνονται στη διπλωματική ισορροπία που προσπάθησε να κρατήσει ο Μερτς. Το δημόσιο κανάλι ARD περιέγραψε τον καγκελάριο ως «έμπειρο πλέον συνομιλητή δύσκολων ηγετών», σημειώνοντας ότι στην κοινή συνέντευξη Τύπου επεσήμανε την ανάγκη στρατηγικών συνεργασιών και παραδέχτηκε ότι «δεν υπάρχει τρόπος να παρακαμφθεί η Τουρκία».

Ωστόσο, το ρεπορτάζ ανέδειξε και την πίεση που δέχθηκε από το εσωτερικό της Γερμανίας να μιλήσει ανοιχτά για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης στην Τουρκία, κάτι που έκανε μόνον επιφανειακά.

Το Der Spiegel στάθηκε πιο επικριτικό, με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ο Μερτς ήθελε να είναι ευγενικός, αλλά ο Ερντογάν δεν τον ευχαρίστησε». Το περιοδικό ανέφερε ότι ο καγκελάριος επαίνεσε τον Τούρκο πρόεδρο, ωστόσο ο Ερντογάν απάντησε με επιθέσεις κατά της Γερμανίας και υπερασπίστηκε ανοιχτά το Ισραήλ στη Γάζα. Σύμφωνα με το Spiegel, το κλίμα της επίσκεψης ήταν ψυχρότερο του αναμενομένου και η συντομότερη του προγραμματισμένου διάρκεια του γεύματος εργασίας μαρτυρά τις εντάσεις στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες.

Αντίδραση από τον οικονομικό και πολιτικό Τύπο

Η οικονομική εφημερίδα Handelsblatt υπογράμμισε ότι ο Μερτς «επιδιώκει στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία», εστιάζοντας στη σημασία της χώρας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ και εμπορικού εταίρου, ενώ επισήμανε ότι «ο Ερντογάν παραμένει δύσκολος συνομιλητής». Η Süddeutsche Zeitung έδωσε έμφαση στην «προσωπική διάσταση» του ταξιδιού, αποκαλύπτοντας πως ο καγκελάριος συνοδευόταν από τη σύζυγό του Σαρλότε, με στόχο να διαμορφωθεί «οικογενειακή ατμόσφαιρα».

Από την πλευρά της, η BILD επέλεξε πιο αιχμηρό ύφος, ρωτώντας: «Είμαστε τώρα και πάλι φίλοι;». Η εφημερίδα τόνισε ότι, παρά τις διαφορές, ο Μερτς διαχειρίστηκε με αξιοπρέπεια τις προκλήσεις, ιδίως όταν ο Ερντογάν εξαπέλυσε νέα φραστική επίθεση κατά του Ισραήλ. «Ο καγκελάριος επέδειξε θάρρος και σαφήνεια, αντάξια ενός Γερμανού ηγέτη», σχολίασε το έντυπο, σημειώνοντας πως η Γερμανία χρειάζεται την Τουρκία στρατιωτικά, οικονομικά και για τη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης.

Οι κρίσιμες διαφορές για τη Γάζα και την ΕΕ

Η WELT στάθηκε ιδιαίτερα στις αποκλίνουσες θέσεις των δύο ηγετών για τον πόλεμο στη Γάζα και την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι «ο Μερτς ήθελε να εμβαθύνει τους δεσμούς, αλλά τελικά συγκρούστηκε με έναν αμετακίνητο Ερντογάν». Ο δημοσιογράφος Ντενίζ Γιουτζέλ, σχολιάζοντας για τη WELT TV, έκανε λόγο για «σχεδόν συνενοχή» της γερμανικής κυβέρνησης απέναντι στην αυταρχική στάση της Άγκυρας. Παρόμοιο τόνο κράτησε και η taz, χαρακτηρίζοντας «ευφορική» τη διάθεση του Μερτς να προσεγγίσει τον Τούρκο πρόεδρο, παρά τις σοβαρές διαφωνίες.

Η συνάντηση του Φρίντριχ Μερτς με τον Ταγίπ Ερντογάν αποτυπώνει τη λεπτή γραμμή που καλείται να ακολουθήσει η Γερμανία: από τη μία, την ανάγκη στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία και, από την άλλη, τη διατήρηση των ευρωπαϊκών αξιών και της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα γερμανικά ΜΜΕ συνοψίζουν τη συνάντηση ως ένα μάθημα ρεαλισμού για τον νέο καγκελάριο και μια υπενθύμιση ότι ο δρόμος προς μια «αρμονική σχέση» με την Άγκυρα παραμένει γεμάτος αντιφάσεις.

Διαβάστε επίσης: Συνάντηση Μερτς-Ερντογάν στην Άγκυρα: Συμφωνία στην άμυνα, ρήξη για τη Γάζα