Λιβύη–Χαφτάρ: Γιατί απελάθηκε η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία με Μπρούνερ και Πλεύρη. Το παρασκήνιο της σύγκρουσης με την ΕΕ

Σε μια πρωτοφανή πρόκληση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η κυβέρνηση της ανατολικής Λιβύης, υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, απέρριψε την είσοδο ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας στο έδαφός της. Το επεισόδιο σημειώθηκε το πρωί της Τρίτης, όταν η αποστολή με επικεφαλής τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων Μάγκνους Μπρούνερ και τη συμμετοχή των υπουργών Εσωτερικών της Ιταλίας, Ματέο Πιαντεντόζι, της Ελλάδας, Θάνου Πλεύρη, και της Μάλτας, Μπάιρον Καμιλέρι, έφτασε στο αεροδρόμιο Μπενίνα της Βεγγάζης.

Η υποδοχή ήταν αποστομωτική: οι Λίβυοι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την αντιπροσωπεία persona non grata, ενημερώνοντάς την ότι πρέπει να εγκαταλείψει αμέσως τη χώρα. Σύμφωνα με τη La Stampa, η επίσημη ανακοίνωση της λιβυκής πλευράς έκανε λόγο για «κατάφωρη παραβίαση διπλωματικών κανόνων και διεθνών συνθηκών», κατηγορώντας τα μέλη της αποστολής ότι δεν τήρησαν τις διαδικασίες εισόδου και διαμονής που επιβάλλει η λιβυκή νομοθεσία.

Τι κρύβεται πίσω από την απόφαση Χαφτάρ – Η επίσημη γραμμή και οι πραγματικές αιτίες

Παρότι διπλωματικές πηγές από την Ιταλία κάνουν λόγο για «παρεξήγηση πρωτοκόλλου» και έλλειψη επίσημης άδειας για την προσγείωση, οι περισσότεροι παρατηρητές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο πίεσης που ασκεί ο Χαφτάρ προς την Ευρώπη, με φόντο τις μεταναστευτικές ροές και τα γεωπολιτικά του παζάρια. Δεν είναι τυχαίο ότι, μόλις πριν λίγες εβδομάδες, η ΕΕ είχε ανακοινώσει νέα κονδύλια προς την Τρίπολη, γεγονός που ενδέχεται να ενόχλησε την πλευρά της Βεγγάζης, που ελέγχεται από τον Χαφτάρ.

Η σκληρή ανακοίνωση της κυβέρνησης της Λιβύης, με την υπογραφή του πρωθυπουργού Οσάμα Σάαντ Χαμάντ, ανέφερε: «Η επίσκεψη των υπουργών της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Μάλτας και του Επιτρόπου της ΕΕ ακυρώθηκε. Ενημερώθηκαν ότι είναι ανεπιθύμητοι και πρέπει να εγκαταλείψουν αμέσως τη χώρα». Το περιστατικό, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους στις Βρυξέλλες, αποτελεί πλήγμα για την ευρωπαϊκή διπλωματία και αναμένεται να προκαλέσει έντονη αντίδραση της Κομισιόν, καθώς προσβάλλει την ίδια την υπόσταση της ΕΕ ως συνομιλητή στην περιοχή.

Η ευρωπαϊκή αμηχανία

Μέχρι στιγμής, καμία επίσημη δήλωση δεν έχει γίνει από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, ενώ η Κομισιόν τηρεί στάση αναμονής πριν τοποθετηθεί δημόσια. Πάντως, το διπλωματικό επεισόδιο έρχεται σε μια στιγμή που οι μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη έχουν αυξηθεί, γεγονός που αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία των σχέσεων της Ευρώπης με την αφρικανική χώρα, αλλά και τα όρια της επιρροής της στις τοπικές δυνάμεις.

Η αποπομπή της ευρωπαϊκής αποστολής δεν είναι απλώς μια παρεξήγηση πρωτοκόλλου, αλλά ένα ηχηρό μήνυμα ισχύος από τον Χαφτάρ, με πολλαπλούς αποδέκτες στις Βρυξέλλες, την Αθήνα και τη Ρώμη. Το ερώτημα πλέον είναι ποια θα είναι η ευρωπαϊκή απάντηση και αν η ΕΕ θα μπορέσει να επαναφέρει τον στρατάρχη της Βεγγάζης στο τραπέζι των συνομιλιών χωρίς περαιτέρω υποχωρήσεις.

Διαβάστε επίσης: Διπλωματικό επεισόδιο στη Βεγγάζη: Ο Χαφτάρ μπλόκαρε τη μεταναστευτική διπλωματία