Allianz: Έκθεση-καμπανάκι για τη ναυτιλία λόγω γεωπολιτικών εντάσεων

Ανασφάλεια και γεωπολιτικά ρίσκα αυξάνουν τους κινδύνους για τη ναυτιλία. Τι αποκαλύπτει η έκθεση της Allianz

Ένα πυκνό σύννεφο αβεβαιότητας σκεπάζει την παγκόσμια ναυτιλία, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Safety and Shipping Review 2025 της Allianz Commercial. Όπως επισημαίνεται, ο ναυτιλιακός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν σύνθετο χάρτη απειλών – από πολεμικές συρράξεις και κατασχέσεις σκαφών έως κυβερνοεπιθέσεις και απειλές σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα υποθαλάσσια καλώδια.

Παράλληλα, η μετά-Covid εποχή, η ενεργειακή μετάβαση και η αύξηση του προστατευτισμού προκαλούν ρήγματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και επανακαθορίζουν τις παγκόσμιες ροές του εμπορίου.

Από τις πυρκαγιές στα φορτηγά, στον «σκιώδη στόλο» πετρελαίου

Παρότι η ναυτιλία σημειώνει πρόοδο στη μείωση των παραδοσιακών κινδύνων – μόλις 27 ολικές απώλειες πλοίων καταγράφηκαν το 2024, έναντι 35 το 2023 – οι νέες απειλές κλιμακώνονται. Ειδικά οι πυρκαγιές σε μεγάλα πλοία, πολλές εκ των οποίων οφείλονται σε εσφαλμένα δηλωμένα φορτία και μεταφορά μπαταριών λιθίου, προκαλούν έντονη ανησυχία.

Το 2024 σημειώθηκαν:

• 250 ναυτικά περιστατικά, το υψηλότερο επίπεδο δεκαετίας

• 69 πυρκαγιές σε πλοία τύπου container, bulk carrier και ro-ro

• 7 ολικές απώλειες λόγω πυρκαγιάς (σταθερός αριθμός σε σχέση με το 2023)

Ιδιαίτερη αναφορά στην έκθεση της Allianz Commercial γίνεται για τη ΝΑ Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, όπου σημειώθηκαν 4 ολικές απώλειες και 694 περιστατικά, ο δεύτερος υψηλότερος αριθμός παγκοσμίως. Η Ελλάδα και η ευρύτερη περιοχή παραμένουν σε γεωγραφικά «ευαίσθητο» σημείο, με έντονη εμπορική δραστηριότητα και αυξημένη επικινδυνότητα.

Ο σκιώδης στόλος και οι νέες γεωπολιτικές ναρκοθετήσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση του σκιώδους στόλου δεξαμενόπλοιων, δηλαδή πλοίων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο εκτός διεθνών ρυθμιστικών πλαισίων. Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο σκιώδης στόλος έχει γιγαντωθεί, φτάνοντας πλέον το 17% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων, με σχεδόν 600 πλοία να εμπλέκονται σε επικίνδυνες μεταφορές.

Όπως επισημαίνει ο Justus Heinrich, επικεφαλής Marine Hull της Allianz: «Σε περίπτωση διαρροής από πλοίο του σκιώδους στόλου, το κόστος καθαρισμού μπορεί να αγγίξει τα 1,6 δισ. δολάρια. Πολλά από αυτά τα πλοία είναι παλαιά, ανεπαρκώς συντηρημένα και χωρίς ασφαλιστική κάλυψη».

Οι δασμοί, οι ΗΠΑ, η Κίνα και το παγκόσμιο σοκ στις μεταφορές

Η εμπορική σύγκρουση ΗΠΑ–Κίνας και η νέα έκρηξη δασμών, που άγγιξαν ακόμα και το 145%, οδήγησαν σε ανατροπές. Μέχρι τα μέσα Απριλίου 2025, περίπου το 18% του παγκόσμιου εμπορίου υπόκειται πλέον σε δασμούς (έναντι μόλις 4% στις αρχές Μαρτίου).

Η άμεση συνέπεια: δραματική πτώση στις θαλάσσιες μεταφορές, ιδιαίτερα μετά τις εξαγγελίες της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης» στην Κίνα. Η αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον εντείνει το ρίσκο για τις διεθνείς εταιρείες logistics και ασφάλισης φορτίου.

Ο Captain Rahul Khanna, επικεφαλής της Allianz Marine Risk, υπογραμμίζει ότι η πρόοδος της ναυτιλίας σε ζητήματα ασφάλειας είναι ουσιαστική, αλλά η θετική πορεία αντισταθμίζεται από την αυξανόμενη έκθεση σε πολιτικούς, τεχνολογικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους.

«Το 2024 ήταν ιστορικά ασφαλές έτος, αλλά η συχνότητα κυβερνοεπιθέσεων και GPS παρεμβολών αυξάνεται. Οι εκεχειρίες δεν επαρκούν για να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη στη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα».

Ο δρόμος προς μια βιώσιμη και ανθεκτική ναυτιλία θα απαιτήσει, σύμφωνα με την έκθεση, σημαντικές επενδύσεις σε ασφάλεια, τεχνολογία, ασφάλιση και ενεργειακή μετάβαση.

Διαβάστε επίσης: Πράσινη στροφή της παγκόσμιας ναυτιλίας: Μεγάλες παραγγελίες και υποδομές στα σκαριά