Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ-Κίνας μεταφέρεται στη ναυτιλία, αυξάνοντας τα ναύλα και απειλώντας την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα

Η παγκόσμια ναυτιλία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αναταραχής, καθώς η εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας μεταφέρεται από τα προϊόντα στα πλοία. Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι από τις 14 Οκτωβρίου 2025 θα επιβληθούν λιμενικά τέλη σε πλοία κινεζικής κατασκευής ή διαχείρισης, με αποτέλεσμα το Πεκίνο να απαντήσει με συμμετρικά αντίμετρα. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν περιορισμούς στην πρόσβαση ξένων πλοίων σε κινεζικά λιμάνια, πρόσθετες χρεώσεις και αυξημένη εποπτεία των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων.

Η αντιπαράθεση αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα για το διεθνές εμπόριο, καθώς αναμένεται να αυξήσει το κόστος μεταφοράς, να οδηγήσει σε ανακατεύθυνση φορτίων προς τρίτες χώρες και να επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη πιεσμένες αλυσίδες εφοδιασμού.

Η αμερικανική στρατηγική

Το σχέδιο του Αμερικανού Εμπορικού Αντιπροσώπου (USTR) προβλέπει επιβολή τελών που ξεκινούν από 50 δολάρια ανά καθαρό τόνο και θα αυξάνονται ετησίως έως ότου φτάσουν τα 140 δολάρια ανά τόνο το 2028. Στόχος είναι η επιβάρυνση τόσο των κινεζόκτητων όσο και των κινεζο-ναυπηγημένων πλοίων που δραστηριοποιούνται στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την Alphaliner, το συνολικό κόστος για τους δέκα μεγαλύτερους μεταφορείς containers μπορεί να φτάσει τα 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2026. Η COSCO υπολογίζεται ότι θα επωμιστεί 1,53 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι ZIM, ONE και CMA CGM θα επιβαρυνθούν με 510 εκατομμύρια, 363 εκατομμύρια και 335 εκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα.

Η κινεζική απάντηση

Με διάταγμα που υπέγραψε ο πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ στις 28 Σεπτεμβρίου, η Κίνα θέτει σε ισχύ μέτρα που επιβάλλουν πρόσθετα τέλη σε πλοία από χώρες που υποστηρίζουν τους αμερικανικούς περιορισμούς, περιορίζουν την πρόσβασή τους σε κινεζικά λιμάνια και απαιτούν αυξημένη παροχή πληροφοριών από διεθνείς πλατφόρμες ναυτιλιακού εμπορίου. Η κινεζική πλευρά τονίζει ότι θα υπάρχουν εξαιρέσεις μόνο σε περιπτώσεις όπου ισχύουν διεθνείς συμφωνίες που προσφέρουν επαρκή ένδικα μέσα.

Η κίνηση αυτή θεωρείται στρατηγική απάντηση για τη διατήρηση του κυρίαρχου ρόλου της Κίνας στη ναυπήγηση πλοίων και αντανακλά την πρόθεση του Πεκίνου να προστατεύσει την εφοδιαστική του ισχύ.

Ο αντίκτυπος στη ναυτιλία και το εμπόριο

Σύμφωνα με το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), η Κίνα κατασκεύασε το 53% των παγκόσμιων παραγγελιών πλοίων σε τόνους τους πρώτους οκτώ μήνες του 2025, ενώ το 2024 το μερίδιο της είχε φτάσει στο 73%. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα του σύγχρονου παγκόσμιου στόλου επηρεάζεται άμεσα από τα αμερικανικά τέλη, γεγονός που θα αυξήσει κατακόρυφα το κόστος μεταφοράς στις γραμμές Ασίας–ΗΠΑ.

Ναυτιλιακές εταιρείες όπως η Maersk και η Hapag-Lloyd εξετάζουν ήδη την αναδιάταξη στόλου, αντικαθιστώντας κινεζο-ναυπηγημένα πλοία με πλοία κορεατικής ή ιαπωνικής κατασκευής. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με την HSBC, κινεζικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις εξετάζουν τη χρήση συνεργασιών μέσω της Ocean Alliance με μη κινεζικές εταιρείες όπως η CMA CGM και η Evergreen, την ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών που παρακάμπτουν τα αμερικανικά λιμάνια μέσω Καναδά, Μεξικού ή Καραϊβικής, καθώς και την καθυστέρηση απόσυρσης παλαιότερων πλοίων που δεν έχουν κατασκευαστεί στην Κίνα.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το νέο αυτό μέτωπο στον εμπορικό πόλεμο θα οδηγήσει σε αύξηση των ναύλων στις γραμμές Ασίας–ΗΠΑ, καθυστερήσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, μετατόπιση φορτίων σε λιμάνια τρίτων χωρών και γενικότερη αστάθεια στις τιμές των logistics. Η ναυτιλία, που αποτελεί ζωτικής σημασίας κρίκο για το παγκόσμιο εμπόριο, κινδυνεύει να βρεθεί στο επίκεντρο μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με συνέπειες που θα επηρεάσουν όχι μόνο τους πλοιοκτήτες αλλά και τις διεθνείς εμπορικές ροές.

Διαβάστε επίσης: Χρυσές ρότες για την ελληνική ναυτιλία: Ράλι στα ναύλα δεξαμενόπλοιων