Σε διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται η ελληνική κυβέρνηση για τη δημιουργία νέου προγράμματος στέγασης, το οποίο θα επιδοτεί την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών, χωρίς να απαιτείται παράλληλη ενεργειακή αναβάθμιση, όπως στα προγράμματα «Εξοικονομώ». Η επιδότηση θα συνδέεται με την υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης του ακινήτου για τουλάχιστον τρεις (3) έτη.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το πρόγραμμα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, με στόχο την επιβράδυνση της ανόδου των ενοικίων και των τιμών ακινήτων. Οι σχετικές ανακοινώσεις εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν πριν από τα Χριστούγεννα, με πιθανότερη χρονική συγκυρία την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2026.
Η χρηματοδότηση του προγράμματος αναμένεται να προέλθει από ανακατεύθυνση πόρων του υφιστάμενου ΕΣΠΑ, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026 και τα δημοσιονομικά περιθώρια για νέες δαπάνες είναι περιορισμένα.
Η φόρμουλα υλοποίησης θα πρέπει να αυξάνει άμεσα την προσφορά κατοικιών, αποφεύγοντας στρεβλώσεις που ενισχύουν τη ζήτηση, όπως συνέβη με το πρόγραμμα «Σπίτι μου». Για τον λόγο αυτό, η πρόταση επιδότησης επιτοκίων επισκευαστικών ή στεγαστικών δανείων αποσύρθηκε από το τραπέζι.
Το νέο σχήμα θα προβλέπει άμεση επιδότηση του ιδιοκτήτη μέσω πληρωμής από το ΕΣΠΑ, χωρίς τραπεζική διαμεσολάβηση. Θα προβλέπονται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια επιλεξιμότητας.
Βασικές παράμετροι του προγράμματος:
- Επιδότηση ανακαίνισης παλαιών ή κλειστών κατοικιών.
- Υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης (τουλάχιστον τριετίας).
- Άμεση πληρωμή επιδότησης στον ιδιοκτήτη.
- Μέτρα για Airbnb και αξιοποίηση αδρανών περιουσιών
Παράλληλα, το κυβερνητικό πακέτο θα περιλαμβάνει περιοριστικά μέτρα για τη βραχυχρόνια μίσθωση, με επέκταση των περιοχών όπου «παγώνει» η έκδοση νέων αδειών Airbnb. Η αναστολή που ισχύει στα τρία δημοτικά διαμερίσματα του κέντρου της Αθήνας παρατείνεται για το 2026, ενώ στο σχεδιασμό εντάσσονται Θεσσαλονίκη, Χανιά, Σαντορίνη, Πάρος και Χαλκιδική.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση της φορολογίας των βραχυχρόνιων μισθώσεων ως αντικίνητρο, με στόχο τη σταδιακή απορρόφηση ακινήτων από την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης, χωρίς όμως να επηρεάζεται η τουριστική δραστηριότητα.
Το πρώτο σκέλος του πακέτου θα περιληφθεί στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα αδρανή ιδρύματα και τις σχολάζουσες κληρονομιές, που θα κατατεθεί άμεσα στη Βουλή. Το σχέδιο προβλέπει καταγραφή και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας περίπου 2.000 ιδρυμάτων και 7.000 σχολαζουσών κληρονομιών, μέσω νέου Ιδρύματος Ειδικού Σκοπού και ηλεκτρονικών μητρώων, για χρήση σε στεγαστικές και κοινωνικές πολιτικές.
Ιστορικό ρεκόρ στην αγορά κατοικίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές διαμερισμάτων το β΄ τρίμηνο του 2025 κατέγραψαν ιστορικό υψηλό, υπερβαίνοντας το ρεκόρ του 2008. Οι νέες κατοικίες (έως 5 ετών) αυξήθηκαν κατά 6,8% σε ετήσια βάση, ενώ οι παλαιές παρουσίασαν άνοδο 7,6%.
Η ΤτΕ επισημαίνει ότι, αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, το κόστος στέγασης παραμένει από τα υψηλότερα στην Ε.Ε., με τον δείκτη κόστους στέγασης προς διαθέσιμο εισόδημα να φθάνει το 35,5% το 2024, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά.
Μ.Η.Τ. 242183